Ujitja dhe plehërimi i gazanias për rritje të ekuilibruar

Gazania është përshtatur me periudha thatësire, ndaj ujitja e tepërt i shkakton më shumë probleme se një tharje e shkurtër e tokës. Sistemi i saj rrënjor funksionon më mirë kur ka një alternim të qartë mes lagies dhe tharjes së pjesshme. Plehërimi duhet të jetë i matur, sepse ushqimi i tepërt favorizon gjethet dhe redukton lulëzimin. Një regjim i përshtatur me stinën, enën dhe temperaturën e mban bimën kompakte dhe të shëndetshme.

Vlerësimi i nevojës për ujë

Nevoja për ujë nuk përcaktohet vetëm nga temperatura e ajrit. Lloji i tokës, madhësia e vazos, fuqia e erës dhe faza e zhvillimit ndikojnë po aq shumë. Një bimë e re me pak rrënjë thahet ndryshe nga një tufë e vendosur prej disa muajsh. Për këtë arsye, një orar i pandryshueshëm ujitjeje shpesh jep rezultate të dobëta.

Kontrolli me gisht është një metodë e thjeshtë për vazot dhe shtretërit e vegjël. Toka provohet në një thellësi prej disa centimetrash dhe ujitet kur shtresa e sipërme është tharë. Në enë të mëdha, pesha e vazos mund të tregojë sa lagështi ka mbetur. Një vazo shumë e lehtë zakonisht kërkon ujë, ndërsa një vazo e rëndë duhet lënë të thahet më gjatë.

Gjethet pak të varura gjatë mesditës nuk tregojnë gjithmonë mungesë uji. Në vapë të fortë, bima mund të ulë përkohësisht tensionin e gjetheve për të reduktuar humbjen e lagështisë. Gjendja duhet kontrolluar përsëri në mbrëmje ose herët në mëngjes. Nëse gjethet rikthehen, ujitja urgjente mund të mos jetë e nevojshme.

Shenjat e thatësirës së zgjatur përfshijnë gjethe të rrotulluara, skaje të thata dhe ndërprerje të formimit të sythave. Toka shumë e tharë mund ta largojë ujin nga anët e vazos pa e lagur topthin rrënjor. Në këtë rast, ena ujitet ngadalë disa herë ose zhytet përkohësisht në ujë. Pas lagies së plotë, lihet të kullojë para se të vendoset përsëri në vend.

Teknikat e duhura të ujitjes

Ujitja e thellë dhe më e rrallë është më e përshtatshme se lagia e shpeshtë e sipërfaqes. Uji duhet të depërtojë në zonën kryesore të rrënjëve dhe të nxisë zhvillimin e tyre poshtë. Pas ujitjes, toka lihet të humbasë një pjesë të lagështisë. Ky ritëm siguron ajër të mjaftueshëm dhe ul rrezikun e sëmundjeve të rrënjëve.

Rryma e ujit drejtohet pranë bazës, pa goditur fort tokën dhe pa spërkatur gjethet. Një ujitëse me grykë të ngushtë jep kontroll të mirë në vazo. Në shtretër, tubat pikues janë praktikë kur vendosen dhe rregullohen siç duhet. Sistemi duhet kontrolluar rregullisht, sepse një pikues i bllokuar mund të lërë një bimë pa ujë.

Ujitja në mëngjes lejon që çdo pikë mbi gjethe të thahet gjatë ditës. Ujitja shumë vonë në mbrëmje mund të mbajë qendrën e rozetës të lagësht gjatë gjithë natës. Në klimë të thatë kjo mund të mos jetë problem serioz, por në zona të freskëta rrit rrezikun e infeksioneve. Gjatë valëve të të nxehtit, ujitja e hershme është veçanërisht e rëndësishme.

Uji shumë i ftohtë mund të shkaktojë stres kur përdoret mbi tokë të nxehur fort. Uji i ruajtur për pak kohë në temperaturë ambienti është më i butë për rrënjët. Në zona me ujë shumë të fortë, kripërat mund të grumbullohen në sipërfaqen e substratit. Një shpëlarje e herëpashershme me sasi më të madhe uji ndihmon, nëse kullimi është i mirë.

Ujitja në tokë dhe në vazo

Në tokë të hapur, gazania zhvillon rrënjë më të thella dhe bëhet më rezistente ndaj thatësirës. Pas periudhës së vendosjes, ujitja kërkohet kryesisht kur nuk ka reshje për një kohë të gjatë. Toka ranore thahet më shpejt dhe mund të kërkojë ndërhyrje më të shpeshtë. Toka më e rëndë ujitet më rrallë, sepse mban lagështi për një periudhë më të gjatë.

Vazot e vogla ngrohen shpejt dhe kanë një rezervë të kufizuar uji. Në ditë me diell dhe erë, ato mund të thahen brenda një dite. Vazot prej terrakote humbin lagështi edhe përmes mureve poroze. Enët plastike e ruajnë ujin më gjatë, por kërkojnë kujdes më të madh për të shmangur tepricën.

Në kuti ballkoni me disa bimë, konkurrenca për ujë është më e lartë. Rrënjët e gazanias mund të ndërthuren me ato të bimëve shoqëruese dhe ta konsumojnë rezervën më shpejt. Shoqërimi me specie që kërkojnë ujitje të shpeshtë nuk është ideal. Bimët me tolerancë të ngjashme ndaj thatësirës krijojnë një regjim më të lehtë mirëmbajtjeje.

Pas reshjeve të forta, vazot duhet kontrolluar për bllokim të vrimave të kullimit. Gjethet, rrënjët ose substrati i ngjeshur mund të pengojnë largimin e ujit. Enët nuk duhet të qëndrojnë në pjata të mbushura për disa orë. Nëse toka është ngopur, vazoja vendoset në një vend të ajrosur dhe ujitja pezullohet.

Zgjedhja dhe përdorimi i plehut

Një pleh për bimë lulëzuese me përmbajtje të moderuar azoti është zakonisht zgjedhja më e mirë. Fosfori mbështet zhvillimin e rrënjëve dhe sythave, ndërsa kaliumi përmirëson qëndrueshmërinë e indeve. Megjithatë, raporti i elementeve nuk duhet vlerësuar i shkëputur nga gjendja e tokës. Një bimë e ushqyer mirë nuk ka nevojë për doza të shpeshta.

Plehu i lëngshëm vepron shpejt dhe lejon rregullim të lehtë të dozës. Ai përdoret mbi substrat të lagësht, sepse rrënjët e thata dëmtohen më lehtë nga kripërat. Për gazanian në vazo, një dozë e reduktuar çdo dy ose tre javë është zakonisht e mjaftueshme. Në ditë shumë të nxehta, plehërimi shtyhet derisa bima të mos jetë nën stres.

Plehrat granulare me çlirim të kontrolluar mund të japin ushqim për disa muaj. Ato përzihen me tokën ose vendosen sipas udhëzimeve pranë sipërfaqes. Granulat nuk duhet të grumbullohen drejtpërdrejt pranë qafës së bimës. Ujitja e rregullt aktivizon çlirimin, ndaj në nxehtësi të fortë lëndët ushqyese mund të dalin më shpejt.

Komposti i pjekur përdoret në sasi të vogla për të përmirësuar strukturën dhe aktivitetin biologjik të tokës. Një shtresë shumë e trashë mund të mbajë lagështi të tepërt rreth bazës. Plehu organik i pakompostuar nuk është i përshtatshëm për këtë bimë. Ai ka përqendrim të paparashikueshëm dhe mund të djegë rrënjët.

Shenjat e mungesës dhe të tepricës

Gjethet e zbehta mund të tregojnë mungesë azoti, por edhe rrënjë të dëmtuara nga lagështia. Para plehërimit, duhet kontrolluar gjendja e tokës dhe e kullimit. Nëse rrënjët nuk marrin oksigjen, ato nuk mund t’i përthithin mirë elementet edhe kur plehu është i pranishëm. Shtimi i mëtejshëm i ushqimit në këtë situatë e përkeqëson problemin.

Mungesa e hekurit shfaqet shpesh si zverdhje ndërmjet damarëve të gjetheve të reja. Ajo mund të lidhet me pH shumë të lartë dhe jo domosdoshmërisht me mungesë absolute hekuri në tokë. Përdorimi i ujit shumë gëlqeror mund ta rrisë gradualisht këtë problem në vazo. Zëvendësimi i pjesshëm i substratit dhe një korrigjim i kujdesshëm i ushqimit janë më të dobishme se dozat e rastësishme.

Teprica e azotit prodhon gjethe të mëdha, të buta dhe me ngjyrë të gjelbër të errët. Bima mund të duket e fuqishme, por të formojë pak lule. Indet e buta janë gjithashtu më tërheqëse për afidet dhe më të ndjeshme ndaj sëmundjeve. Plehërimi ndërpritet derisa rritja të rikthehet në ekuilibër.

Grumbullimi i kripërave shkakton kore të bardhë në sipërfaqen e tokës dhe skaje të djegura të gjetheve. Në raste të lehta, substrati shpëlahet me ujë të bollshëm dhe lihet të kullojë plotësisht. Në raste të rënda, bima transplantohet në tokë të freskët. Pas rikuperimit, përdoret një përqendrim më i ulët plehu dhe zgjatet intervali ndërmjet aplikimeve.