Mbjellja dhe shumimi i gazanias në kopsht dhe në vazo
Mbjellja e gazanias është e suksesshme kur zgjidhen një vend me diell, një tokë që kullon shpejt dhe një periudhë pa rrezik ngricash. Bima nuk e toleron mirë qëndrimin e gjatë në tokë të ftohtë dhe të lagësht. Për këtë arsye, përgatitja e substratit është po aq e rëndësishme sa cilësia e fidanit. Shumimi mund të kryhet me farë, prerje ose ndarje të tufave të zhvilluara.
Përgatitja e vendit dhe e tokës
Vendi i mbjelljes duhet të marrë dritë të drejtpërdrejtë për pjesën më të madhe të ditës. Një hapësirë e hapur dhe e ngrohtë nxit formimin e luleve dhe mban gjethet të thata. Zonat ku grumbullohet ujë pas reshjeve nuk janë të përshtatshme. Nëse toka mbetet e lagësht për disa ditë, duhet ngritur shtrati ose duhet krijuar kullim shtesë.
Toka punohet në një thellësi të mjaftueshme për të thyer shtresat e ngjeshura. Në tokë argjilore përzihen rërë e trashë, zhavorr i imët dhe kompost i pjekur në sasi të moderuar. Në tokë shumë ranore mund të shtohet pak lëndë organike për të përmirësuar mbajtjen e lagështisë. Qëllimi është të krijohet ekuilibër mes ajrosjes, kullimit dhe furnizimit të moderuar me ujë.
Për vazot zgjidhet një enë me vrima të mëdha kullimi dhe me thellësi të mjaftueshme për rrënjët. Substrati mund të përgatitet nga tokë universale, perlit dhe rërë e larë. Enët shumë të mëdha mbajnë lagështi më gjatë dhe mund të jenë problematike për një fidan të vogël. Madhësia duhet të përshtatet me vëllimin aktual të sistemit rrënjor.
Para mbjelljes, fidanët kontrollohen për rrënjë të kalbura, gjethe të dëmtuara dhe shenja dëmtuesish. Një topth rrënjor shumë i thatë zhytet për pak minuta në ujë, në mënyrë që të laget në mënyrë të njëtrajtshme. Nëse rrënjët janë rrotulluar fort rreth vazos, ato lirohen me kujdes. Ky veprim i ndihmon të përhapen më shpejt në tokën e re.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Mbjellja e fidanëve
Fidanët mbillen jashtë vetëm pasi të ketë kaluar rreziku i ngricave të vona. Toka duhet të jetë ngrohur dhe temperaturat e natës të jenë relativisht të qëndrueshme. Kalimi i menjëhershëm nga serrat në diell të fortë mund të djegë gjethet. Për këtë arsye, bimët përshtaten gradualisht me kushtet e jashtme gjatë disa ditëve.
Gropa e mbjelljes hapet pak më e gjerë se topthi i rrënjëve. Bima vendoset në të njëjtën thellësi ku ka qenë në vazon e prodhimit. Mbulimi i qafës së rrënjës me shumë tokë rrit rrezikun e kalbëzimit. Pas vendosjes, toka shtypet lehtë dhe ujitet në mënyrë të plotë.
Distanca ndërmjet bimëve zakonisht përshtatet me fuqinë e varietetit dhe përdorimin e planifikuar. Për tufa të dallueshme, lihet më shumë hapësirë, ndërsa për mbulim të shpejtë mund të mbillen pak më afër. Ngjeshja e tepërt ul ajrosjen dhe e bën të vështirë largimin e gjetheve të dëmtuara. Me kalimin e kohës, tufat përhapen dhe mbushin boshllëqet.
Gjatë dy ose tre javëve të para, lagështia kontrollohet më shpesh se te bimët e vendosura. Rrënjët e reja nuk kanë arritur ende në shtresat më të thella të tokës. Ujitja bëhet kur sipërfaqja fillon të thahet, pa e mbajtur tokën vazhdimisht të njomë. Pasi shfaqet rritje e re, frekuenca mund të reduktohet gradualisht.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Shumimi me farë
Farat mund të mbillen në fund të dimrit ose në fillim të pranverës në ambiente të mbrojtura. Një tabaka me substrat të imët dhe të kulluar siguron kushte të njëtrajtshme për mbirje. Farat mbulohen me një shtresë shumë të hollë dheu ose vermikuliti. Mbulesa tepër e trashë mund ta vonojë ose pengojë daljen e fidanëve.
Temperatura e qëndrueshme rreth 18 deri në 22 gradë Celsius favorizon mbirjen. Substrati mbahet lehtësisht i lagësht me spërkatje të imët ose ujitje nga poshtë. Uji i tepërt redukton oksigjenin rreth farave dhe shkakton kalbëzim. Tabakaja vendoset në dritë të mirë, por fidanët shumë të rinj mbrohen nga rrezatimi përvëlues.
Pas shfaqjes së gjetheve të vërteta, fidanët mund të zhvendosen në enë individuale. Kapja bëhet nga gjethet dhe jo nga kërcelli i brishtë. Rrënja duhet ruajtur sa më e paprekur gjatë transplantimit. Pas zhvendosjes, bimët mbahen për disa ditë në dritë të shpërndarë derisa të rikuperohen.
Fidanët forcohen gradualisht para mbjelljes jashtë. Çdo ditë ekspozohen për një kohë më të gjatë ndaj ajrit, diellit dhe ndryshimeve të temperaturës. Kjo procedurë redukton stresin dhe dëmtimin e gjetheve pas transplantimit. Bimët e rritura nga farat hibride mund të mos ruajnë plotësisht ngjyrën dhe formën e prindit.
Shumimi me prerje dhe ndarje
Prerjet merren nga lastarë anësorë të shëndetshëm, zakonisht në fund të verës ose në fillim të vjeshtës. Segmenti duhet të ketë disa gjethe dhe një bazë të fortë, pa pjesë të kalbura. Lulet dhe sythat hiqen për të reduktuar humbjen e ujit. Gjethet e poshtme largohen për të krijuar një pjesë të pastër që futet në substrat.
Prerjet vendosen në një përzierje të ajrosur me rërë, perlit dhe pak substrat organik. Toka laget lehtë dhe mbahet e freskët, por jo e ngopur. Lagështia shumë e lartë rreth bazës mund të shkaktojë kalbje para formimit të rrënjëve. Një vend i ndritshëm pa diell të drejtpërdrejtë është më i përshtatshëm gjatë fazës së rrënjëzimit.
Mbulimi i përkohshëm me material transparent mund të ruajë lagështinë e ajrit, por kërkon ajrosje të përditshme. Kondensimi i vazhdueshëm mbi gjethe favorizon zhvillimin e mykut. Kur shfaqet rritje e re, mbulesa hiqet gradualisht. Prerja transplantohet vetëm pasi të ketë formuar rrënjë të mjaftueshme për ta mbajtur tokën së bashku.
Tufat e vjetra mund të ndahen në pranverë, nëse kanë disa qendra të dallueshme rritjeje. Bima nxirret me kujdes dhe rrënjët ndahen me dorë ose me një mjet të pastër. Çdo pjesë duhet të ketë rrënjë të shëndetshme dhe një rozetë aktive. Pas ndarjes, bimët ujiten lehtë dhe mbrohen për pak ditë nga nxehtësia ekstreme.