Sëmundjet dhe dëmtuesit e mertensias së Virxhinias

Mertensia e Virxhinias është përgjithësisht e qëndrueshme, por mund të preket nga probleme që lidhen me lagështinë, ajrosjen dhe stresin e rrënjëve. Shumica e shqetësimeve mund të shmangen me vendosje të mirë dhe me kujdes të rregullt. Vëzhgimi i hershëm është më i vlefshëm se trajtimi i vonuar. Një kopsht i pastër dhe tokë me kullim të mirë janë bazat e mbrojtjes së saj.

Shenjat e para dhe higjiena

Kontrolli i rregullt i gjetheve ndihmon në zbulimin e hershëm të problemeve. Njollat e errëta, zverdhja e pazakontë dhe kërcellet e zbutura duhen vërejtur sa më shpejt. Jo çdo ndryshim është sëmundje, sepse bima thahet natyrshëm pas lulëzimit. Megjithatë, ndryshimet e parakohshme kërkojnë kontroll të tokës dhe të rrënjëve.

Gjethet e dëmtuara duhen hequr me mjete të pastra. Materiali i sëmurë nuk duhet të lihet pranë bimës ose të përzihet me kompost të papjekur. Mbetjet e infektuara mund të mbajnë spore ose vezë dëmtuesish. Pastrimi i kujdesshëm ul presionin e sëmundjeve në sezonin tjetër.

Mjetet e krasitjes duhet të pastrohen para përdorimit në bimë të ndryshme. Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur ka shenja kalbëzimi ose njollash të përhapura. Një mjet i ndotur mund të përhapë mikroorganizma nga një shtrat në tjetrin. Higjiena e thjeshtë shpesh është masë shumë efektive parandaluese.

Qarkullimi i ajrit është pjesë e higjienës së kopshtit. Bimët shumë të ngjeshura krijojnë mjedis të lagësht pranë gjetheve. Ky mjedis favorizon zhvillimin e kërpudhave dhe zgjat kohën e tharjes pas shiut. Mbjellja me distancë të përshtatshme ul shumë rrezikun.

Sëmundjet kërpudhore dhe kontrolli

Njollat në gjethe mund të shfaqen gjatë pranverave shumë të lagështa. Ato shpesh fillojnë si pika të vogla dhe mund të zmadhohen me kalimin e kohës. Gjethet shumë të prekura duhen larguar për të reduktuar përhapjen. Ujitja në nivel toke ndihmon në kufizimin e lagies së gjethes.

Kalbëzimi i rrënjëve lidhet zakonisht me tokë të rëndë dhe ujë të ndenjur. Bima mund të duket e lodhur edhe kur toka është e lagur. Kërcellet mund të zbuten pranë bazës dhe lastarët e rinj mund të dalin dobët. Përmirësimi i kullimit është më i rëndësishëm se çdo trajtim sipërfaqësor.

Myku i hirtë mund të shfaqet në inde të dëmtuara ose në lule të vyshkura gjatë motit shumë të lagësht. Heqja e pjesëve të prekura dhe ajrosja e zonës janë hapat e parë. Bimët nuk duhet të ujiten në mbrëmje kur gjethja mbetet e lagur gjatë natës. Një vend me hije të lehtë, por jo me lagështi të mbyllur, është më i sigurt.

Në raste të përsëritura, duhet rishikuar mënyra e mbjelljes. Ndoshta bima është vendosur shumë thellë ose toka është ngjeshur me kalimin e viteve. Shtimi i kompostit të pjekur dhe përmirësimi i strukturës mund të bëjnë ndryshim të madh. Trajtimi i shkakut është më i qëndrueshëm se trajtimi i simptomës.

Dëmtuesit më të zakonshëm

Kërmijtë dhe kërmijtë e zhveshur mund të dëmtojnë gjethet e reja në pranverë. Ata preferojnë mjedise të lagështa dhe të mbrojtura. Shenjat e tyre janë vrima të parregullta dhe gjurmë të shkëlqyera në gjethe ose në tokë. Mbledhja manuale dhe pastrimi i strehëve të lagështa mund të ndihmojnë shumë.

Afidet mund të shfaqen në kërcellet e rinj dhe pranë sythave. Ato thithin lëngjet bimore dhe mund të deformojnë pjesët e buta. Një shpëlarje e butë me ujë shpesh është e mjaftueshme kur sulmi është i hershëm. Prania e insekteve të dobishme ndihmon në mbajtjen e tyre nën kontroll.

Dëmtuesit që jetojnë në tokë mund të bëhen problem nëse rrënjët janë të dobësuara. Një tokë e shëndetshme dhe e pasur me organizma të dobishëm është mbrojtja më e mirë. Stresi nga ujitja e tepërt e bën bimën më të ndjeshme ndaj dëmtimit. Për këtë arsye, kujdesi për tokën është një formë mbrojtjeje biologjike.

Nuk duhet përdorur menjëherë insekticid i fortë për çdo dëmtues të vogël. Produkte të tilla mund të dëmtojnë edhe insektet e dobishme në kopsht. Zgjidhjet mekanike, biologjike dhe parandaluese duhet të kenë përparësi. Ndërhyrja kimike duhet të konsiderohet vetëm kur dëmtimi është serioz dhe i vazhdueshëm.

Stresi fiziologjik që ngatërrohet me sëmundjen

Tharja e gjetheve në fillim të verës është pjesë normale e ciklit të mertensias. Shumë kopshtarë e ngatërrojnë këtë me mungesë uji ose me sëmundje. Nëse lulëzimi ka përfunduar dhe temperaturat janë rritur, zverdhja mund të jetë krejtësisht normale. Kontrolli i rrënjëve dhe i tokës ndihmon në vlerësimin e saktë.

Gjethet mund të varen edhe gjatë ditëve shumë të nxehta. Nëse ato rikuperohen në mbrëmje, bima mund të jetë duke reaguar ndaj avullimit të shpejtë. Ujitja e matur dhe mulçimi janë zakonisht më të dobishëm se plehërimi. Teprica e ujit mund ta përkeqësojë situatën.

Ngjyra e zbehtë mund të shkaktohet nga mungesa e dritës së mjaftueshme në pranverë. Hije shumë e dendur ul aftësinë e bimës për të prodhuar energji. Në këtë rast, zhvendosja e lehtë ose krasitja e moderuar e degëve mbi bimë mund të ndihmojë. Duhet ruajtur gjithsesi mbrojtja nga dielli i fortë.

Dëmtimet nga ngricat e vona mund të japin pamje të ngjashme me sëmundjet. Lastarët e rinj mund të nxihen ose të përkulen pas një nate shumë të ftohtë. Pjesët e dëmtuara mund të priten pasi rreziku i ngricës të ketë kaluar. Shpesh bima prodhon lastarë të rinj nga baza.

Programi parandalues për gjithë sezonin

Parandalimi fillon me zgjedhjen e një vendi të përshtatshëm. Hije e lehtë, tokë me humus dhe kullim i mirë krijojnë bazë të fortë. Bimët e shëndetshme e përballojnë më mirë stresin dhe dëmtuesit. Kujdesi i qëndrueshëm është më efektiv se ndërhyrjet e rralla dhe të forta.

Në pranverë, duhet kontrolluar toka dhe të hiqen mbetjet e dëmtuara nga viti i kaluar. Kjo përmirëson qarkullimin e ajrit dhe ul mundësinë e infeksioneve. Mulçi i pastër vendoset në një shtresë të hollë dhe jo pranë kurorës. Pastrimi i tepërt i tokës nuk është i nevojshëm.

Gjatë periudhave me shi, ujitja shtesë zakonisht ndalet. Gjethet duhet të kenë mundësi të thahen mes reshjeve. Nëse bimët janë shumë të ngjeshura, disa fqinjë mund të rregullohen për të përmirësuar ajrosjen. Kjo zvogëlon presionin e kërpudhave pa përdorur trajtime të rënda.

Në fund të sezonit, pjesët plotësisht të thara mund të pastrohen me kujdes. Zona duhet të shënohet që të mos gërmohet gjatë dimrit ose pranverës së hershme. Një shtresë e lehtë organike ndihmon në mbrojtjen e tokës. Me këtë rutinë, mertensia zakonisht ruan shëndet të mirë për shumë vite.