Ujitja dhe plehërimi janë dy shtyllat kryesore të kujdesit për kozmosin me aromë çokollate, sepse ato ndikojnë drejtpërdrejt në forcën e rrënjëve, cilësinë e gjetheve dhe vazhdimësinë e lulëzimit. Kjo bimë nuk e pëlqen as thatësirën e gjatë, as lagështinë e tepërt, ndaj ekuilibri është më i rëndësishëm se sasia. Edhe ushqimi duhet dhënë me kujdes, sepse plehërimi i tepërt e shtyn bimën drejt gjethnajës dhe mund ta ulë prodhimin e luleve. Një program i matur, i përshtatur me motin, tokën dhe fazën e rritjes, jep rezultatin më të mirë.
Kuptimi i nevojave për ujë
Kozmosi me aromë çokollate ka nevojë për lagështi të qëndrueshme gjatë rritjes aktive. Megjithatë, rrënjët e saj nuk duhet të qëndrojnë në ujë, sepse kjo krijon kushte për kalbje. Toka duhet të thahet lehtë në sipërfaqe përpara ujitjes së radhës. Ky ritëm i ndihmon rrënjët të marrin oksigjen dhe të zhvillohen më thellë.
Në kopsht, nevoja për ujë ndryshon sipas strukturës së tokës. Tokat ranore thahen shpejt dhe kërkojnë ujitje më të shpeshtë. Tokat argjilore mbajnë më shumë ujë, por mund të bëhen të rrezikshme nëse nuk kullojnë mirë. Prandaj nuk ka një kalendar të vetëm që vlen për çdo kopsht.
Në vazo, kontrolli duhet të jetë më i rregullt. Ena kufizon sasinë e substratit dhe rrënjët varen plotësisht nga ujitja e kopshtarit. Gjatë ditëve të nxehta, substrati mund të thahet brenda pak orësh. Megjithatë, edhe në vazo, uji i tepërt në pjatancë duhet larguar gjithmonë.
Shenja më e mirë për ujitje është gjendja e tokës, jo vetëm pamja e gjetheve. Gjethet mund të varen përkohësisht nga nxehtësia edhe kur toka është ende e lagësht. Në atë rast, ujitja e tepërt do të ishte gabim. Kontrolli me gisht ose me një shkop druri është një metodë e thjeshtë dhe e besueshme.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Teknikat e ujitjes së saktë
Ujitja duhet bërë ngadalë, në mënyrë që uji të depërtojë në zonën e rrënjëve. Ujitja e shpejtë në sipërfaqe shpesh rrjedh anash dhe nuk arrin thellësinë e nevojshme. Kjo është veçanërisht e vërtetë në toka të thata, ku sipërfaqja mund të bëhet hidrofobe. Një ujitje e qetë dhe e përsëritur lehtë jep përthithje më të mirë.
Mëngjesi është koha më e përshtatshme për ujitje. Bima e shfrytëzon ujin gjatë ditës dhe gjethet kanë kohë të thahen nëse lagen rastësisht. Ujitja në mesditë është më pak efikase, sepse avullimi është i lartë. Në mbrëmje mund të ujitet vetëm kur është e nevojshme, duke shmangur lagien e gjetheve.
Uji duhet drejtuar në bazën e bimës. Lagia e vazhdueshme e luleve ul cilësinë dekorative dhe mund të nxisë njolla. Gjethnaja e dendur që mbetet e lagur për shumë kohë është më e ndjeshme ndaj sëmundjeve kërpudhore. Për këtë arsye, ujitja me pikim ose me grykë të ulët është shumë praktike.
Në periudha thatësire, është më mirë të ujitet më rrallë, por më thellë, sesa pak çdo ditë. Ujitja shumë sipërfaqësore nxit rrënjë të cekëta dhe bima bëhet më e varur nga ndërhyrja e përditshme. Rrënjët që ndjekin lagështinë më thellë janë më rezistente ndaj stresit. Ky parim vlen sidomos për bimët në tokë kopshti.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Plehërimi në fillim të sezonit
Në fillim të sezonit, qëllimi kryesor është të mbështetet formimi i rrënjëve dhe rritja e shëndetshme. Komposti i pjekur është një zgjedhje shumë e mirë, sepse përmirëson tokën pa e tepruar me lëndë ushqyese. Ai mund të përzihet lehtë në shtresën e sipërme para mbjelljes. Për bimët ekzistuese, mund të shpërndahet rreth bazës si ushqim i ngadaltë.
Një pleh i balancuar mund të përdoret kur bima fillon të rritet qartë. Doza duhet të jetë më e ulët se ajo që përdoret për bimë shumë kërkuese. Kozmosi me aromë çokollate reagon më mirë ndaj ushqimit të matur sesa ndaj shtytjes së fortë. Rritja shumë e shpejtë shpesh jep kërcej më të butë dhe më pak të qëndrueshëm.
Azoti është i nevojshëm, por nuk duhet të dominojë. Shumë azot krijon gjethe të harlisura dhe e shtyn lulëzimin në plan të dytë. Fosfori dhe kaliumi janë të rëndësishëm për rrënjë, sytha dhe qëndrueshmëri. Prandaj plehrat për bimë lulëzuese janë zakonisht më të përshtatshme se plehrat për gjelbërim.
Nëse toka është shumë pjellore, plehërimi mund të jetë minimal. Një vëzhgim i mirë i bimës tregon shumë për nevojat e saj. Gjethet me ngjyrë të mirë, rritja e qëndrueshme dhe sythat e shumtë tregojnë ekuilibër. Në këtë rast, shtimi i panevojshëm i plehut mund të prishë rezultatin.
Plehërimi gjatë lulëzimit
Gjatë lulëzimit, bima harxhon energji për formimin e luleve të reja. Plehërimi i lehtë dhe i rregullt ndihmon në ruajtjen e ritmit. Për bimët në vazo, një pleh i lëngshëm për bimë lulëzuese mund të jepet çdo dy ose tre javë. Për bimët në tokë, shpesh mjafton një ushqim i ngadaltë ose kompost i mirë.
Plehërimi duhet bërë gjithmonë në tokë pak të lagësht. Dhënia e plehut mbi substrat shumë të thatë mund të dëmtojë rrënjët. Pas plehërimit të lëngshëm, bima duhet vëzhguar për reagime. Nëse skajet e gjetheve digjen ose rritja bëhet e pazakontë, përqendrimi duhet ulur.
Lulet e vyshkura duhet të hiqen paralelisht me programin e ushqimit. Plehu ndihmon, por nuk e zëvendëson pastrimin e luleve të vjetra. Kur bima nuk shpenzon energji për fara, ajo prodhon më lehtë sytha të rinj. Kjo lidhje midis krasitjes së lehtë dhe plehërimit është shumë e rëndësishme për lulëzim të gjatë.
Në fund të verës, plehërimi duhet të bëhet më i rrallë. Bima duhet të kalojë gradualisht nga rritja intensive drejt pjekjes së indeve. Ushqimi i fortë në vjeshtë mund të krijojë kërcej të rinj të ndjeshëm ndaj të ftohtit. Një ndërprerje e matur e plehërimit ndihmon përgatitjen për pushim.
Gabimet më të zakonshme në ujitje dhe ushqim
Gabimi më i shpeshtë është ujitja e tepërt nga dëshira për ta mbajtur bimën gjithmonë të freskët. Rrënjët kanë nevojë për oksigjen po aq sa për ujë. Kur toka mbetet e ngopur për shumë kohë, ato dobësohen dhe bëhen të ndjeshme ndaj kalbjes. Shpesh bima duket e vyshkur pikërisht sepse rrënjët nuk funksionojnë më mirë.
Një gabim tjetër është përdorimi i plehrave shumë të pasura me azot. Kjo jep përshtypjen e suksesit në fillim, sepse gjethet rriten shpejt dhe duken të mëdha. Më pas, lulëzimi bëhet më i rrallë dhe kërcellët mund të bien lehtë. Një bimë zbukuruese me lule kërkon ekuilibër, jo vetëm masë gjethore.
Në vazo, shumë probleme vijnë nga pjatancat e mbushura me ujë. Edhe nëse substrati sipër duket normal, pjesa e poshtme mund të jetë vazhdimisht e lagur. Kjo gjendje është e rrezikshme për zhardhokët. Pas çdo ujitjeje, uji i tepërt duhet kontrolluar dhe larguar.
Mungesa e vëzhgimit është gabimi që i bashkon të gjitha problemet. Kopshtari që ndjek vetëm kalendarin shpesh ujit kur nuk duhet ose harron të ushqejë kur bima është në kulmin e lulëzimit. Më e mira është të kombinohet rutina me kontrollin real të tokës dhe pamjes së bimës. Kështu ujitja dhe plehërimi bëhen mjete të sakta, jo veprime automatike.