Dimërimi i kozmosit me aromë çokollate është një nga detyrat më të rëndësishme për ta ruajtur bimën nga një sezon në tjetrin, sepse zhardhokët janë të ndjeshëm ndaj ngricës dhe lagështisë së tepërt. Në zona me dimra të ftohtë, lënia e bimës pa mbrojtje në tokë shpesh përfundon me humbje të plotë. Me nxjerrje të kujdesshme, tharje të kontrolluar dhe ruajtje në vend pa ngricë, bima mund të rifillojë rritjen në pranverë. Suksesi varet nga koha e duhur dhe nga shmangia e dy rreziqeve kryesore: ngrirjes dhe kalbjes.
Përgatitja për periudhën e pushimit
Përgatitja fillon në fund të verës dhe në fillim të vjeshtës. Në këtë periudhë, plehërimi duhet të ulet gradualisht që bima të mos nxitet në rritje të re të butë. Ujitja gjithashtu bëhet më e matur, sidomos kur temperaturat bien. Kjo e ndihmon zhardhokun të piqet dhe të hyjë më natyrshëm në pushim.
Kur netët bëhen të ftohta, ritmi i lulëzimit zakonisht ngadalësohet. Gjethet mund të zverdhen dhe kërcellët të humbasin freskinë. Këto ndryshime nuk janë domosdoshmërisht shenjë sëmundjeje, por pjesë e ciklit sezonal. Megjithatë, lagështia e tepërt në këtë fazë duhet shmangur me kujdes.
Para ngricave të forta, duhet vendosur nëse bima do të dimërojë në tokë apo do të nxirret. Në klimë të ftohtë, nxjerrja është zgjidhja më e sigurt. Në zona shumë të buta, mund të provohet mbrojtja në vend me mulç të trashë. Edhe atëherë, toka duhet të kullojë shkëlqyeshëm, sepse lagështia dimërore është po aq e rrezikshme sa i ftohti.
Kërcellët mund të shkurtohen pasi bima të ketë filluar të tërhiqet. Nuk duhet prerë shumë herët kur gjethet janë ende aktive, sepse ato ushqejnë zhardhokun. Pritja derisa bima të tregojë shenja natyrore pushimi është më e mirë. Kjo krijon rezerva më të forta për sezonin e ardhshëm.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Nxjerrja dhe pastrimi i zhardhokëve
Nxjerrja duhet bërë në një ditë të thatë, kur toka nuk është shumë e lagur. Vegla duhet futur pak larg bazës që të mos priten zhardhokët. Lëvizja duhet të jetë e kujdesshme, sepse dëmtimet mekanike bëhen pika hyrjeje për kalbje. Sa më pak të dëmtohet materiali, aq më mirë ruhet gjatë dimrit.
Pas nxjerrjes, toka e tepërt hiqet lehtë me dorë. Nuk është e nevojshme të lahen zhardhokët me ujë, sepse lagështia shtesë e rrit rrezikun e mykut. Nëse ka baltë të ngjitur, është më mirë të lihet të thahet dhe pastaj të shkërmoqet. Pastrimi duhet të jetë i butë, jo agresiv.
Zhardhokët duhet të kontrollohen një nga një. Pjesët e buta, të çara ose të errësuara duhet të largohen me vegël të pastër. Nëse dëmtimi është i madh, materiali nuk duhet ruajtur pranë zhardhokëve të shëndetshëm. Një pjesë e infektuar mund të prishë gjithë grupin gjatë ruajtjes.
Pas pastrimit, zhardhokët lihen të thahen në vend të ajrosur dhe të mbrojtur nga dielli i drejtpërdrejtë. Kjo fazë ndihmon mbylljen e plagëve të vogla dhe ul lagështinë sipërfaqësore. Tharja nuk duhet të jetë ekstreme, sepse zhardhokët nuk duhet të rrudhen shumë. Qëllimi është tharje sipërfaqësore, jo dehidratim i plotë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Kushtet e ruajtjes gjatë dimrit
Vendi i ruajtjes duhet të jetë i freskët, i thatë dhe pa ngricë. Temperaturat shumë të larta mund të nxisin mbirje të parakohshme, ndërsa temperaturat nën zero mund ta shkatërrojnë indin. Një bodrum i ajrosur, garazh i mbrojtur ose dhomë e freskët mund të jetë i përshtatshëm. Stabiliteti është më i rëndësishëm se ngrohja.
Zhardhokët mund të ruhen në torfë të thatë, rërë pak të thatë, tallash të pastër ose material të ngjashëm. Materiali duhet të mbajë pak ekuilibër lagështie, por jo të jetë i lagur. Nëse është shumë i thatë, zhardhokët mund të rrudhen tepër. Nëse është shumë i lagur, rreziku i kalbjes rritet shpejt.
Gjatë dimrit, kontrolli periodik është i domosdoshëm. Një herë në disa javë, zhardhokët duhet të shihen për myk, zbutje ose tharje të tepruar. Pjesët e sëmura largohen menjëherë. Nëse materiali ruajtës është bërë i lagësht, duhet zëvendësuar.
Zhardhokët nuk duhet të ruhen në qese plastike të mbyllura pa ajrim. Kondensimi brenda qeses krijon kushte ideale për myk. Enët prej kartoni, arka druri ose kuti me ajrim janë më të sigurta. Etiketimi i materialit është i dobishëm, sidomos kur ruhen disa bimë të ndryshme.
Rinisja në pranverë
Në pranverë, zhardhokët kontrollohen para mbjelljes. Ata duhet të jenë të fortë, me shenja jete dhe pa zona të kalbura. Nëse kanë filluar të nxjerrin sytha të vegjël, duhet trajtuar me kujdes që të mos thyhen. Pjesët shumë të thata ose të vdekura nuk japin rritje të mirë.
Mbjellja nuk duhet bërë derisa të kalojë rreziku i ngricës. Edhe nëse zhardhoku duket i gatshëm, toka e ftohtë mund ta dëmtojë. Për nisje më të hershme, mund të mbillet fillimisht në vazo brenda ose në ambient të mbrojtur. Pastaj bima kalitet gradualisht para vendosjes jashtë.
Ujitja pas mbjelljes duhet të jetë shumë e kujdesshme. Derisa të shfaqet rritje aktive, zhardhoku përdor pak ujë dhe mund të kalbet në substrat të lagur. Një lagështi e lehtë është e mjaftueshme në fillim. Kur dalin fidane dhe gjethe të reja, ujitja rritet gradualisht.
Rinisja e suksesshme varet nga ruajtja e mirë dimërore dhe nga durimi në pranverë. Nxitimi me ujë, pleh ose nxjerrje në të ftohtë mund të prishë materialin e ruajtur me kujdes. Kur bima fillon rritjen e qëndrueshme, mund të trajtohet si pjesë normale e sezonit. Kështu kozmosi me aromë çokollate kthehet çdo vit me më shumë vlerë në kopsht.