Ujitja dhe plehërimi janë dy nga faktorët më vendimtarë për shëndetin e këmbanave të koralit, sepse kjo bimë kërkon ekuilibër dhe jo ndërhyrje të tepruar. Ajo nuk e duron tokën e tharë për shumë gjatë, por as rrënjët e mbytura nga uji. Po kështu, ushqimi i tepërt mund të jetë po aq i dëmshëm sa mungesa e lëndëve ushqyese. Një program i qetë, i përshtatur me sezonin dhe llojin e tokës, jep gjethe më të forta, ngjyra më të qëndrueshme dhe lulëzim më të rregullt.
Nevojat bazë për lagështi
Këmbanat e koralit kanë nevojë për tokë të lagësht në mënyrë të qëndrueshme, por jo të mbingopur. Rrënjët janë relativisht të cekëta dhe reagojnë shpejt ndaj tharjes së sipërfaqes. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se bima duhet ujitur çdo ditë. Më e rëndësishme është të kontrollohet toka në disa centimetra thellësi.
Në tokë të mirë kopshti, ujitja një ose dy herë në javë mund të jetë e mjaftueshme gjatë periudhave normale. Në mot shumë të nxehtë, intervali mund të shkurtohet. Në mot të freskët dhe me reshje, ujitja duhet të ndalet ose të reduktohet. Përshtatja me kushtet reale është gjithmonë më e saktë se ndjekja mekanike e një rutine.
Shenja e parë e mungesës së ujit është zbutja ose varja e gjetheve. Nëse toka është e thatë, bima duhet ujitur thellë dhe ngadalë. Nëse toka është e lagësht dhe gjethet duken të venitura, problemi mund të jetë te rrënjët. Në këtë rast, shtimi i ujit vetëm e përkeqëson gjendjen.
Ujitja në mëngjes është më e përshtatshme se ujitja në mbrëmje vonë. Gjethet kanë kohë të thahen gjatë ditës dhe rreziku i sëmundjeve kërpudhore ulet. Uji duhet të drejtohet te baza e bimës dhe jo mbi kurorën e gjetheve. Kjo praktikë e thjeshtë e mban tufën më të pastër dhe më të shëndetshme.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Ujitja sipas sezonit
Në pranverë, këmbanat e koralit hyjnë në rritje aktive dhe kanë nevojë për lagështi të qëndrueshme. Rrënjët fillojnë të thithin më shumë ujë ndërsa gjethet e reja zhvillohen. Në këtë periudhë, thatësira e shkurtër mund të ngadalësojë nisjen e sezonit. Megjithatë, shirat pranverorë duhet të merren parasysh për të shmangur ujitjen e tepërt.
Në verë, vëmendja duhet të jetë më e madhe. Temperaturat e larta dhe era e thatë e rrisin humbjen e ujit nga gjethet dhe toka. Mulch-i organik ndihmon në ruajtjen e lagështisë dhe mbron rrënjët nga nxehja. Shtresa duhet të jetë e hollë dhe të mos mbulojë qafën e bimës.
Në vjeshtë, bima ngadalëson rritjen dhe nevoja për ujë bie gradualisht. Megjithatë, një vjeshtë e thatë mund të dëmtojë rrënjët para dimrit. Ujitja e thellë para ngricave ndihmon sidomos bimët e mbjella rishtas. Kjo duhet bërë vetëm nëse toka është e thatë.
Në dimër, ujitja është e kufizuar dhe varet nga kushtet. Bimët në tokë të hapur shpesh marrin lagështi të mjaftueshme nga reshjet. Bimët në vazo, sidomos nën strehë, mund të thahen pa u vënë re. Kontrolli periodik i substratit është i nevojshëm edhe kur bima duket në pushim.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Plehërimi organik dhe përmirësimi i tokës
Komposti i pjekur është baza më e mirë për ushqimin e këmbanave të koralit. Ai nuk jep vetëm lëndë ushqyese, por përmirëson edhe strukturën e tokës. Në pranverë, një shtresë e hollë rreth bimës mjafton për të mbështetur rritjen. Komposti duhet të shpërndahet në sipërfaqe dhe të përzihet lehtë, pa dëmtuar rrënjët.
Plehu organik i papjekur nuk është i përshtatshëm për këtë bimë. Ai mund të jetë shumë i fortë, të ngrohë tokën ose të favorizojë patogjenët. Këmbanat e koralit preferojnë ushqim të butë dhe të qëndrueshëm. Për këtë arsye, materialet e stabilizuara janë më të sigurta.
Mulch-i organik luan rol të dyfishtë. Ai mbron lagështinë dhe me kalimin e kohës pasuron tokën. Gjethet e copëtuara, lëvorja e imët dhe komposti i trashë mund të përdoren me kujdes. Shtresa shumë e trashë, megjithatë, mund të mbajë shumë lagështi dhe të dëmtojë qafën e bimës.
Në tokat e varfra, përmirësimi organik duhet të bëhet çdo vit. Nuk është e nevojshme të punohet toka thellë rreth bimëve të vendosura. Mjafton një ushqim sipërfaqësor i kombinuar me ujitje të mirë. Kjo metodë mbështet jetën biologjike të tokës pa shqetësuar rrënjët.
Plehrat minerale dhe përdorimi i kujdesshëm
Plehrat minerale mund të përdoren, por vetëm me maturi. Një formulë e balancuar dhe me çlirim të ngadaltë është më e përshtatshme se plehrat e menjëhershme të forta. Këmbanat e koralit nuk kanë nevojë për doza të larta azoti. Azoti i tepërt krijon gjethe të buta, më pak rezistente dhe më të ndjeshme ndaj sëmundjeve.
Në pranverë, një dozë e ulët plehu mund të ndihmojë bimët e dobësuara. Kjo është veçanërisht e dobishme për bimët në vazo ose në tokë të varfër. Plehu duhet të aplikohet mbi tokë të lagësht, jo mbi tokë të thatë. Kjo ul rrezikun e djegies së rrënjëve.
Gjatë verës, plehërimi duhet të jetë i kufizuar. Kur bima është nën stres nga vapa, ushqimi i fortë nuk e ndihmon. Përkundrazi, mund ta detyrojë të prodhojë rritje të re në kushte të pafavorshme. Në këtë periudhë, menaxhimi i ujit është më i rëndësishëm se plehërimi.
Në fund të sezonit, plehrat me azot duhet të shmangen. Bima duhet të përgatitet për pushim dhe jo të nxitet për rritje të re. Nëse përdoret ndonjë ushqim, ai duhet të jetë shumë i butë dhe i orientuar drejt forcimit të indeve. Kujdesi i përmbajtur para dimrit ndihmon në mbijetesë më të mirë.
Gabimet më të zakonshme në ujitje dhe ushqim
Gabimi më i zakonshëm është ujitja e tepërt. Shumë kopshtarë e interpretojnë venitjen si etje, edhe kur toka është e lagësht. Në këto raste, problemi mund të jetë mungesa e oksigjenit në rrënjë. Kontrolli i tokës para ujitjes shmang shumë dëmtime.
Gabim tjetër është lënia e bimës në thatësirë të zgjatur. Këmbanat e koralit mund të durojnë periudha të shkurtra stresi, por jo tharje të vazhdueshme. Gjethet fillojnë të humbin ngjyrën dhe skajet thahen. Nëse kjo përsëritet shpesh, bima dobësohet dhe bëhet më e ndjeshme ndaj dëmtuesve.
Plehrimi i tepërt është po aq problematik. Gjethet mund të rriten shpejt, por struktura e bimës bëhet më e lirshme. Ngjyra karakteristike e kultivarit mund të zbehet. Një bimë pak më ngadalë në rritje, por e dendur dhe e fortë, është më e vlefshme në kopsht.
Gabim i shpeshtë në vazo është mospërshtatja e ujitjes me madhësinë e enës. Një vazo e vogël thahet shpejt dhe kërkon kontroll më të shpeshtë. Një vazo shumë e madhe mund të mbajë shumë lagështi rreth rrënjëve të reja. Zgjedhja e enës, substratit dhe ritmit të ujitjes duhet të shihet si një sistem i vetëm.