Tulipani i Turkestanit mbillet më me sukses kur respektohet natyra e tij si bulbore e hershme, e përshtatur me toka të thata dhe me dimër të freskët. Mbjellja e saktë në vjeshtë siguron rrënjëzim të mirë, lulëzim të hershëm dhe jetëgjatësi më të madhe të bulbave. Shumimi mund të bëhet me bulbëza anësore ose me farë, por secila metodë kërkon durim dhe kushte të kontrolluara. Në kopshtari praktike, kombinimi i mbjelljes së kujdesshme dhe ndarjes periodike jep rezultatet më të sigurta.
Koha dhe përgatitja para mbjelljes
Koha më e mirë për mbjellje është vjeshta, pasi temperaturat e tokës të jenë ulur. Bulbet nuk duhet të futen në tokë shumë të ngrohtë, sepse mund të fillojnë rritje të parakohshme. Një periudhë e freskët ndihmon formimin e rrënjëve të forta. Ky rrënjëzim është baza e lulëzimit të mirë në pranverë.
Para mbjelljes, bulbet duhet të kontrollohen me kujdes. Ato duhet të jenë të forta, të thata në sipërfaqe dhe pa njolla të buta. Bulbet me erë të pakëndshme, myk aktiv ose dëmtime të thella nuk duhen përdorur. Një bulbë e sëmurë mund të infektojë edhe të tjerat në të njëjtin shtrat.
Toka duhet të punohet dhe të përmirësohet nëse është e rëndë. Shtimi i rërës së trashë ose zhavorrit të imët ndihmon në largimin e ujit. Komposti i pjekur mund të përdoret në sasi të kufizuar për të përmirësuar strukturën. Qëllimi nuk është krijimi i një toke shumë të pasur, por i një mjedisi të ajrosur.
Nëse mbjellja bëhet në vazo, ena duhet të jetë mjaft e thellë. Bulbet kanë nevojë për hapësirë nën to, sepse rrënjët zhvillohen poshtë. Në fund vendoset një shtresë kulluese, por edhe substrati duhet të jetë i përshkueshëm. Vetëm gurët në fund nuk e zgjidhin problemin nëse përzierja e dheut mbetet e rëndë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Thellësia, distanca dhe vendosja
Thellësia e mbjelljes përcaktohet nga madhësia e bulbës. Një rregull i thjeshtë është vendosja e saj në thellësi dy deri tri herë më të madhe se lartësia e bulbës. Në zona me ngrica të forta, mbjellja pak më e thellë ofron mbrojtje shtesë. Në tokë të rëndë, thellësia e tepërt mund të rrisë rrezikun e kalbjes.
Bulba vendoset me majën nga lart dhe bazën nga poshtë. Nëse orientimi nuk është i qartë, ajo mund të vendoset anash, sepse kërcelli zakonisht gjen rrugën drejt sipërfaqes. Megjithatë, vendosja e saktë e zvogëlon stresin fillestar. Pas mbulimit, toka shtypet lehtë, jo fort.
Distanca ndërmjet bulbave duhet të lejojë zhvillim të lirë. Për pamje natyrale, mbjellja në grupe të vogla është më e bukur se rreshtimi i drejtë. Një tufë me disa bulba krijon efekt më të dukshëm në pranverë. Hapësira e tepruar, nga ana tjetër, mund ta bëjë mbjelljen të duket e shpërndarë dhe e varfër.
Pas mbjelljes, një ujitje e lehtë ndihmon tokën të vendoset rreth bulbave. Nuk duhet krijuar baltë ose lagështi e qëndrueshme. Në klimë me vjeshtë të lagësht, kjo ujitje mund të mos jetë e nevojshme. Mbikëqyrja e lagështisë në javët e para është më e rëndësishme se ujitja sipas kalendarit.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Shumimi me bulbëza anësore
Tulipani i Turkestanit mund të formojë bulbëza anësore pranë bulbës kryesore. Këto bulbëza janë mënyra më praktike për shumim në kopsht. Ato ruajnë karakteristikat e bimës mëmë dhe zakonisht lulëzojnë më shpejt se bimët e rritura nga fara. Megjithatë, bulbëzat e vogla mund të kërkojnë disa sezone për të arritur madhësi lulëzimi.
Ndarja bëhet kur bima ka hyrë në pushim dhe gjethet janë tharë plotësisht. Në këtë periudhë, bulbet mund të nxirren nga toka pa prishur ciklin aktiv. Duhet përdorur një vegël e pastër dhe puna duhet bërë me kujdes. Dëmtimet në bazën e bulbës mund të hapin rrugë për kalbje.
Pas nxjerrjes, bulbëzat ndahen me dorë nëse shkëputen lehtë. Nuk duhet përdorur forcë e tepërt, sepse indet e grisura infektohen më lehtë. Bulbet lihen të thahen shkurtimisht në hije të ajrosur. Pastaj mund të rimbillen ose të ruhen në vend të freskët dhe të thatë deri në mbjelljen e vjeshtës.
Bulbëzat e vogla mbillen në një shtrat rritjeje me tokë shumë të kulluar. Ato nuk duhet të konkurrojnë me bimë të fuqishme ose barëra të këqija. Gjatë dy viteve të para, qëllimi është rritja e bulbës, jo domosdoshmërisht lulëzimi. Durimi shpërblehet me grupe më të qëndrueshme dhe më natyrale.
Shumimi me farë dhe kujdesi për fidanët
Shumimi me farë është më i ngadalshëm, por interesant për koleksionistët dhe për mbjellje natyraliste. Lulet duhet të lejohen të formojnë kapsula farash vetëm te bimët e forta. Kjo kërkon energji nga bulba, prandaj nuk rekomandohet për çdo bimë. Nëse synohet lulëzim i fuqishëm vitin tjetër, më mirë hiqen kërcellet pas lulëzimit.
Farat mblidhen kur kapsulat thahen dhe hapen lehtë. Ato duhet të jenë të pjekura, jo të gjelbra dhe të buta. Mbjellja mund të bëhet në enë të cekëta me substrat të ajrosur dhe mineral. Sipërfaqja mbulohet lehtë, sepse farat nuk duhet të varrosen shumë thellë.
Fidanët e tulipanit rriten ngadalë dhe në fillim krijojnë gjethe shumë të holla. Ata kanë nevojë për dritë të mirë, lagështi të kontrolluar dhe mbrojtje nga konkurrenca. Substrati nuk duhet të thahet plotësisht në fazën e parë, por as të qëndrojë i lagur. Balanca e lagështisë është më e vështirë se te bulbet e rritura.
Bimët nga fara mund të kërkojnë disa vite për të lulëzuar. Kjo metodë nuk është për rezultate të shpejta, por jep kënaqësi të veçantë në kopshtari të duruar. Fidanët duhet të kalojnë cikle natyrore ftohjeje dhe pushimi. Kur bulbet e reja forcohen, ato mund të zhvendosen gradualisht në vendin përfundimtar.
