Tulipani i Turkestanit kërkon një regjim uji dhe ushqimi shumë më të matur sesa shumë lule pranverore të kultivuara intensivisht. Ai vjen nga kushte ku lagështia e pranverës pasohet nga një periudhë më e thatë, ndaj kujdesi i tepruar mund të bëhet problem. Ujitja duhet të mbështesë rrënjëzimin dhe lulëzimin, por nuk duhet ta mbajë bulbën vazhdimisht të njomur. Plehërimi duhet të forcojë rezervat e bulbës, jo të nxisë rritje të butë dhe të paqëndrueshme.
Nevojat për ujë gjatë rrënjëzimit
Pas mbjelljes në vjeshtë, bulbet fillojnë të formojnë rrënjë në tokë të freskët. Në këtë fazë, lagështia e lehtë është e dobishme për kontaktin mes rrënjëve dhe substratit. Nëse toka është shumë e thatë, rrënjëzimi vonohet dhe bima hyn më e dobët në dimër. Një ujitje e vetme, e matur, shpesh është e mjaftueshme.
Uji nuk duhet të qëndrojë rreth bulbës. Lagështia e tepërt në vjeshtë është më e rrezikshme se një thatësirë e shkurtër. Bulbet kanë inde rezervë që i ndihmojnë të përballojnë periudha pa ujë. Por ato nuk kanë mbrojtje të mirë kundër mungesës së oksigjenit në tokë të ngopur.
Në shtretër të ngritur, kontrolli i ujit është më i lehtë. Uji largohet shpejt dhe toka ngrohet më mirë në pranverë. Kjo krijon kushte të ngjashme me habitatet e thata malore dhe stepore. Për tulipanin e Turkestanit, kjo është shpesh më e mirë se një tokë e sheshtë dhe e rëndë.
Në vazo, ujitja pas mbjelljes duhet të jetë e kujdesshme. Substrati duhet të njomet njëtrajtshëm, por ena nuk duhet të lihet në pjatë me ujë. Nëse vazoja qëndron jashtë gjatë dimrit, reshjet mund të jenë të mjaftueshme ose edhe të tepërta. Vendosja nën strehë ndihmon në kontrollin e lagështisë.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Ujitja gjatë rritjes pranverore
Në pranverë, tulipani i Turkestanit zgjohet herët dhe përdor lagështinë e grumbulluar në tokë. Kjo është periudha kur rrënjët, gjethet dhe kërcelli punojnë njëkohësisht. Nëse pranvera është normale, ujitja shtesë zakonisht nuk nevojitet. Nëse ka thatësirë të zgjatur, një ujitje e thellë mund të ruajë cilësinë e lulëzimit.
Ujitja duhet bërë në bazë të bimës, jo mbi lule. Lagia e vazhdueshme e petaleve dhe gjetheve krijon kushte për sëmundje kërpudhore. Mëngjesi është koha më e mirë, sepse sipërfaqja thahet gjatë ditës. Ujitja në mbrëmje duhet shmangur në periudha të freskëta.
Sasia e ujit duhet të përshtatet me tokën. Toka ranore thahet shpejt dhe mund të kërkojë kontroll më të shpeshtë. Toka argjilore ruan ujë më gjatë dhe duhet ujitur shumë më rrallë. Vendimi më i mirë merret duke kontrolluar lagështinë me dorë, jo vetëm duke ndjekur një kalendar.
Gjatë lulëzimit, mungesa e ujit mund të bëjë që lulet të zgjasin më pak. Megjithatë, mbingopja me ujë mund të jetë edhe më dëmtuese. Qëllimi është një lagështi e qëndrueshme, e lehtë dhe e ajrosur. Kjo i jep bimës energji pa rrezikuar bulbën.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Reduktimi i ujit pas lulëzimit
Pas lulëzimit, nevojat e bimës ndryshojnë. Gjethet vazhdojnë të ushqejnë bulbën, por ritmi i rritjes ngadalësohet. Në këtë fazë, ujitja duhet të bëhet vetëm nëse toka është tepër e thatë. Një lagështi e lehtë mund të mbështesë fotosintezën deri në zverdhjen e gjetheve.
Kur gjethet fillojnë të zverdhen, bima po hyn në pushim. Uji duhet pakësuar ndjeshëm. Mbajtja e tokës të lagësht në këtë moment e pengon pjekjen e bulbës. Një bulbë e papjekur dhe e ekspozuar ndaj lagështisë është më e prekshme nga kalbja.
Në verë, tulipani i Turkestanit preferon thatësi relative. Në zona me reshje të shumta verore, vendi i mbjelljes duhet të ketë kullim të shkëlqyer. Në raste problematike, bulbet mund të nxirren dhe të ruhen në të thatë. Kjo nuk është gjithmonë e nevojshme, por mund të shpëtojë koleksione të vlefshme.
Në kopshtet me sistem automatik ujitjeje, tulipanët botanikë shpesh vuajnë nga uji i tepërt. Spërkatja e rregullt verore për lëndinë ose perime nuk u përshtatet bulbave në pushim. Prandaj është më mirë të mbillen larg zonave që ujiten shpesh. Planifikimi i zonave të ujitjes është pjesë e kujdesit profesional.
Plehërimi pranveror dhe ushqimi i bulbës
Plehërimi më i dobishëm bëhet në fillim të pranverës, kur shfaqen majat e para. Një pleh i balancuar për bulbore mund të shpërndahet lehtë në sipërfaqe. Ai duhet të ujitet butë ose të përzihet në shtresën e sipërme të tokës. Dozat e vogla janë më të sigurta se aplikimet e forta.
Azoti duhet të jetë i kufizuar. Shumë azot krijon gjethe të gjelbra dhe të buta, por nuk përmirëson domosdoshmërisht lulëzimin. Përkundrazi, mund të dobësojë indet dhe të rrisë ndjeshmërinë ndaj sëmundjeve. Kaliumi është më i rëndësishëm për forcimin e bulbës dhe pjekjen e saj.
Komposti i pjekur mirë është alternativë e dobishme për kopshtari natyrale. Ai nuk vepron menjëherë si plehrat minerale, por përmirëson jetën e tokës. Duhet përdorur në shtresë të hollë dhe jo si mbulesë e rëndë mbi bulba. Në toka shumë të varfra, komposti mund të kombinohet me një dozë të vogël plehu mineral.
Plehërimi pas lulëzimit mund të bëhet vetëm nëse gjethet janë ende aktive dhe të gjelbra. Nëse bima ka nisur tharjen, ushqimi nuk do të përdoret mirë. Plehrat e vonshme mund të mbeten në tokë dhe të ndikojnë negativisht në balancën e saj. Ushqimi duhet të jepet kur bima është në gjendje ta përthithë.
Shenjat e mungesës dhe tepricës
Lulëzimi i dobët mund të lidhet me mungesë ushqimi, por nuk është gjithmonë shenjë e saj. Hija, mbjellja shumë e cekët, prerja e hershme e gjetheve dhe lagështia e tepërt janë shkaqe po aq të zakonshme. Para korrigjimit me pleh, duhet parë i gjithë sistemi i rritjes. Një diagnozë e gabuar çon në ndërhyrje të panevojshme.
Gjethet shumë të zbehta mund të tregojnë mungesë ushqimi ose problem me rrënjët. Në tokë të lagësht, rrënjët e dëmtuara nuk përthithin mirë as lëndët që janë të pranishme. Prandaj, shtimi i plehut në tokë të ngopur nuk e zgjidh problemin. Së pari duhet përmirësuar kullimi dhe ajrosja.
Teprica e plehut shfaqet me rritje të shpejtë, inde të buta dhe ndonjëherë skaje të djegura të gjetheve. Bulbet mund të bëhen më të ndjeshme ndaj sëmundjeve. Në vazo, kripërat e plehrave grumbullohen më shpejt se në tokë të hapur. Për këtë arsye, dozat në enë duhet të jenë edhe më të ulëta.
Balanca më e mirë arrihet duke vëzhguar bimën çdo sezon. Nëse lulëzimi është i rregullt dhe gjethet piqen normalisht, nuk ka arsye për plehërim të fortë. Tulipani i Turkestanit shpërblen tokën e mirë dhe kujdesin e qetë. Ai nuk kërkon ushqim të tepërt, por ritëm të saktë dhe kushte të përshtatshme.
