Mbjellja dhe shumimi i selvise së kënetave të Virxhinias

Mbjellja e selvise së kënetave të Virxhinias kërkon planifikim të kujdesshëm, sepse kjo pemë nuk është një element i përkohshëm dekorativ, por një strukturë e gjallë që mund të qëndrojë në peizazh për shumë breza. Zgjedhja e fidanit, përgatitja e tokës, koha e mbjelljes dhe kujdesi pas vendosjes ndikojnë drejtpërdrejt në rrënjosjen dhe rritjen e saj. Shumimi mund të bëhet me farë ose me metoda vegjetative, por secila mënyrë ka ritmin, vështirësitë dhe qëllimin e vet. Për rezultate të mira, duhet bashkuar njohuria praktike me durimin, sepse selvia e kënetave zhvillohet më bukur kur nuk nxitohet.

Përgatitja para mbjelljes

Koha më e përshtatshme për mbjellje është zakonisht vjeshta ose pranvera e hershme, kur toka është e lagësht dhe temperaturat nuk janë ekstreme. Në këto periudha, fidani ka mundësi të krijojë rrënjë para se të përballet me vapën e verës ose me stresin e thatësirës. Mbjellja në mes të verës është më e rrezikshme, sepse avullimi është i lartë dhe fidani kërkon kujdes shumë më të rreptë. Nëse mbjellja bëhet në stinë të nxehtë, ujitja duhet të jetë shumë e kujdesshme dhe e vazhdueshme.

Fidani duhet zgjedhur me trung të drejtë, kurorë të ekuilibruar dhe rrënjë të shëndetshme. Nëse është në vazo, rrënjët nuk duhet të jenë të rrotulluara fort rreth enës, sepse kjo mund të pengojë zhvillimin pas mbjelljes. Nëse rrënjët janë të ngjeshura, ato duhet liruar me kujdes para vendosjes në gropë. Një fillim i mirë rrënjor ka vlerë më të madhe se lartësia e madhe e fidanit.

Gropa e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se masa e rrënjëve, por jo shumë më e thellë. Qafa e rrënjës duhet të mbetet në nivelin e tokës përreth, sepse mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë dobësim dhe kalbje. Në toka të rënda, hapja e një grope shumë të thellë mund të krijojë një zonë ku mblidhet uji dhe rrënjët vuajnë. Më mirë është të përmirësohet gjerësia e zonës rrënjore, jo të varroset fidani.

Toka e nxjerrë nga gropa mund të përzihet me kompost të pjekur, por nuk duhet bërë një përzierje tepër e pasur vetëm brenda gropës. Nëse gropa bëhet shumë më pjellore se toka përreth, rrënjët mund të qëndrojnë në atë hapësirë dhe të mos shtrihen mirë. Qëllimi është krijimi i një kalimi natyral mes tokës së përmirësuar dhe tokës ekzistuese. Kjo ndihmon pemën të vendoset më shpejt në mjedisin e ri.

Procesi i mbjelljes dhe vendosja e fidanit

Fidani vendoset në gropë me kujdes, duke kontrolluar që trungu të qëndrojë drejt dhe qafa e rrënjës të mos mbulohet. Para mbushjes së plotë, toka duhet shtypur lehtë me dorë për të eliminuar xhepat e mëdhenj të ajrit. Nuk duhet shkelur fort, sepse ngjeshja e tepërt zvogëlon ajrimin e rrënjëve. Një tokë e vendosur mirë, por jo e shtypur rëndë, është më e përshtatshme.

Pas mbjelljes, ujitja e parë duhet të jetë e bollshme. Kjo ndihmon tokën të ulet natyrshëm rreth rrënjëve dhe siguron kontakt të mirë mes rrënjëve dhe substratit. Nëse pas ujitjes toka ulet shumë, mund të shtohet pak tokë në sipërfaqe, duke ruajtur sërish nivelin e qafës së rrënjës. Ky hap është i rëndësishëm, sepse gabimet e vogla në nivel mund të ndikojnë për vite.

Mbështetja me kunj mund të jetë e dobishme në vende me erë ose në toka shumë të buta. Megjithatë, lidhja nuk duhet të jetë e ngurtë, sepse trungu ka nevojë të lëvizë lehtë për të zhvilluar forcë. Materiali i lidhjes duhet të jetë i butë dhe të mos presë lëvoren. Pas një ose dy sezonesh, mbështetja zakonisht duhet hequr, që pema të mos bëhet e varur prej saj.

Mulçi vendoset pas ujitjes, në një rreth të gjerë rreth pemës. Ai ruan lagështinë, ul konkurrencën e barërave dhe mbron tokën nga temperaturat ekstreme. Nuk duhet grumbulluar si kodër pranë trungut, sepse lagështia e tepërt në atë pikë është e dëmshme. Një shtresë e sheshtë dhe e ajrosur është shumë më e sigurt.

Shumimi me farë

Shumimi me farë është një metodë natyrale dhe interesante, por kërkon durim dhe kujdes në fazat e para. Farat mblidhen nga boçet e pjekura, zakonisht kur ato marrin ngjyrë kafe dhe fillojnë të hapen. Materiali duhet tharë lehtë dhe pastruar, që farat të ruhen në kushte të mira. Farat e freskëta zakonisht japin rezultate më të mira se ato të vjetra dhe të ruajtura keq.

Për mbirje më të mirë, farat shpesh përfitojnë nga një periudhë e ftohtë dhe e lagësht. Kjo imiton kushtet natyrore të dimrit dhe ndihmon në thyerjen e qetësisë së farës. Farat mund të vendosen në substrat të lagësht dhe të mbahen në temperaturë të ulët për disa javë. Pas kësaj, ato mbillen në një substrat të lehtë, të lagësht dhe të ajrosur.

Mbjellja e farave duhet të bëhet në thellësi të vogël, sepse fidanët e rinj kanë nevojë për dalje të lehtë. Substrati duhet mbajtur i lagësht, por jo i mbytur në ujë. Temperatura e qëndrueshme dhe drita e shpërndarë ndihmojnë në zhvillimin e barabartë. Mbirja mund të mos jetë plotësisht e njëtrajtshme, prandaj nuk duhet hequr dorë shumë shpejt.

Fidanët e rinj duhet mbrojtur nga tharja, dielli shumë i fortë dhe konkurrenca e barërave. Kur zhvillojnë disa degëza dhe sistem rrënjor më të qëndrueshëm, mund të zhvendosen në enë më të mëdha. Para mbjelljes në vendin përfundimtar, është mirë të kalojnë një periudhë përshtatjeje në kushte të jashtme. Kjo i bën më rezistentë dhe ul stresin pas transplantimit.

Shumimi vegjetativ dhe kujdesi pas rrënjosjes

Shumimi me copa është më i vështirë se shumimi me farë, por mund të përdoret kur dëshirohet të ruhet një formë e caktuar dekorative. Copat merren zakonisht nga rritje të reja ose gjysmë të drunjëzuara, në varësi të kushteve dhe përvojës së kultivuesit. Ato duhet prerë me mjet të pastër dhe vendosur shpejt në substrat të lagësht. Humbja e ujit është një nga rreziqet kryesore gjatë kësaj faze.

Substrati për rrënjëzim duhet të jetë i ajrosur, i pastër dhe i aftë të mbajë lagështi pa u bërë i rëndë. Përzierjet me torfë të lehtë dhe materiale ajruese mund të japin kushte të mira. Lagështia e ajrit duhet të mbahet e lartë, por pa krijuar myk dhe kalbje. Një mjedis i kontrolluar rrit ndjeshëm mundësinë e suksesit.

Copat e rrënjëzuara nuk duhet nxituar për t’u mbjellë menjëherë në tokë të hapur. Ato kanë nevojë për forcim gradual, sepse rrënjët e reja janë të brishta dhe nuk përballojnë mirë stresin. Kalimi nga mjedisi i mbrojtur në kushte të jashtme duhet të bëhet hap pas hapi. Kjo periudhë përshtatjeje është po aq e rëndësishme sa vetë rrënjëzimi.

Pas mbjelljes së fidanëve të rinj, kujdesi kryesor mbetet lagështia e qëndrueshme dhe mbrojtja nga dëmtimet. Barërat konkurruese duhet larguar, sepse marrin ujë dhe lëndë ushqyese nga zona e rrënjëve. Fidanët nuk duhet plehëruar fort, pasi rritja e butë mund të jetë e ndjeshme. Me kujdes të qetë dhe të rregullt, selvia e kënetave vendoset mirë dhe nis rrugën e saj drejt një peme të fuqishme.