Mbjellja dhe shumimi i lules arlekin në kopsht dhe vazo

Mbjellja e saktë e lules arlekin është baza e një lulëzimi të rregullt dhe e zhvillimit të kormeve të shëndetshme. Thellësia, largësia, temperatura e tokës dhe kullimi ndikojnë drejtpërdrejt në mbirjen e saj. Bima mund të shumohet me ndarjen e kormeve të reja ose me fara, megjithëse këto metoda ndryshojnë në shpejtësi dhe në parashikueshmërinë e rezultateve. Një përgatitje e kujdesshme para mbjelljes zvogëlon rrezikun e kalbëzimit dhe krijon kushte më të mira për rrënjëzim.

Përzgjedhja dhe përgatitja e kormeve

Kormet cilësore duhet të jenë të forta, të thata në sipërfaqe dhe pa erë të pakëndshme. Pjesët e buta, njollat e lagështa dhe myku tregojnë se materiali mund të jetë dëmtuar gjatë ruajtjes. Kormet shumë të rrudhura mund të kenë humbur një pjesë të madhe të lagështisë dhe energjisë së tyre. Për mbjellje zgjidhen ekzemplarët më të shëndetshëm dhe me madhësi sa më të njëtrajtshme.

Para mbjelljes, lëvorja e thatë e jashtme nuk duhet hequr në mënyrë agresive. Ajo shërben si mbrojtje natyrore e indeve të brendshme. Vetëm pjesët krejtësisht të shkëputura mund të pastrohen me kujdes. Çdo dëmtim mekanik rrit rrezikun e infektimit pasi kormi vendoset në tokë.

Nëse kormet janë ruajtur në një vend shumë të ftohtë, ato lihen të përshtaten gradualisht me temperaturën e dhomës. Vendosja e drejtpërdrejtë në tokë të ngrohtë pas një ndryshimi të madh temperature mund të shkaktojë kondensim mbi sipërfaqe. Lagështia e tillë krijon kushte të mira për zhvillimin e mykut. Përshtatja bëhet në një vend të thatë dhe të ajrosur.

Njomja e gjatë para mbjelljes zakonisht nuk është e nevojshme dhe mund të jetë e dëmshme. Kormet thithin ujë shpejt dhe, në mungesë të oksigjenit, indet mund të fillojnë të prishen. Nëse janë pak të thata, mjafton që toka pas mbjelljes të laget në mënyrë të kontrolluar. Trajtimet mbrojtëse përdoren vetëm kur ka arsye konkrete dhe gjithmonë sipas udhëzimeve të produktit.

Koha dhe teknika e mbjelljes

Në klimë me dimër të ftohtë, mbjellja bëhet në pranverë pasi toka të jetë ngrohur dhe të ketë kaluar rreziku i ngricave të forta. Një mbjellje shumë e hershme në tokë të ftohtë e zgjat periudhën pa rrënjëzim dhe shton rrezikun e kalbëzimit. Në zona të buta, kormet mund të mbillen në vjeshtë për lulëzim pranveror. Koha zgjidhet duke marrë parasysh temperaturat reale të zonës.

Kormet vendosen me pjesën e rritjes të drejtuar lart dhe bazën më të sheshtë poshtë. Nëse orientimi nuk dallohet qartë, ato mund të vendosen anash, sepse lastari zakonisht gjen vetë drejtimin. Thellësia duhet të jetë disa centimetra, në varësi të madhësisë së kormit dhe strukturës së tokës. Në tokë të rëndë mbillen pak më cekët, ndërsa në tokë të lehtë mund të vendosen pak më thellë.

Largësia ndërmjet kormeve duhet të lejojë ajrosje, por edhe të krijojë një grup dekorativ të dendur. Në shtrat kopshti, një hapësirë e moderuar parandalon konkurrencën e tepërt për ujë dhe ushqim. Mbjellja në grupe me formë të parregullt duket më natyrale sesa rreshtat shumë të ngurtë. Duhet lënë gjithashtu hapësirë për kontrollin dhe heqjen e barërave.

Pas mbjelljes, toka shtypet lehtë me dorë për të eliminuar boshllëqet e mëdha të ajrit. Nuk duhet ngjeshur fort, sepse rrënjët e reja kanë nevojë për oksigjen. Ujitja e parë bëhet me kujdes dhe vetëm sa të laget zona rreth kormeve. Deri në mbirje, toka mbahet pak e lagur, por kurrë e ngopur me ujë.

Mbjellja në vazo dhe enë dekorative

Vazoja duhet të ketë vrima funksionale kullimi dhe një thellësi që lejon zhvillimin e rrënjëve. Enët shumë të cekëta thahen shpejt dhe mund të mbinxehen në diell. Një vazo më e gjerë lejon mbjelljen e disa kormeve dhe krijon një pamje më të pasur. Materiali i enës ndikon në shpejtësinë e tharjes, prandaj ujitja përshtatet sipas tij.

Substrati përgatitet nga tokë cilësore për lule, material organik i pjekur dhe përbërës kullues. Perlitit, rërës së trashë ose grimcave minerale u takon roli i mbajtjes së strukturës së ajrosur. Substratet që përmbajnë shumë torfë mund të mbajnë lagështi për një kohë të gjatë. Për këtë arsye, ato duhet përzier me material që përmirëson kalimin e ujit.

Kormet mund të vendosen relativisht afër në vazo, por nuk duhet të prekin njëra-tjetrën. Mbipopullimi zvogëlon qarkullimin e ajrit dhe e bën kontrollin e lagështisë më të vështirë. Sipërfaqja e tokës lihet disa centimetra poshtë buzës së enës, në mënyrë që ujitja të bëhet pa derdhje. Pas mbjelljes, vazoja vendoset në një vend të ndriçuar dhe të mbrojtur nga ngrica.

Vazot e mëdha janë më të qëndrueshme ndaj ndryshimeve të temperaturës dhe lagështisë. Enët e vogla mund të kërkojnë kontroll të përditshëm gjatë motit të ngrohtë. Nëse uji del menjëherë pa lagur mirë substratin, masa e tokës mund të jetë tharë tepër dhe të jetë tkurrur. Në këtë rast, ujitja bëhet ngadalë në disa kalime, pa e lënë vazon të qëndrojë gjatë në ujë.

Shumimi me ndarje dhe fara

Mënyra më e shpejtë e shumimit është ndarja e kormeve të vogla që formohen rreth kormit kryesor. Ato ndahen gjatë periudhës së qetësisë, kur pjesa mbitokësore është tharë plotësisht. Kormet e reja duhet të kenë strukturë të fortë dhe të mos tregojnë shenja kalbëzimi. Pas ndarjes, lihen pak kohë në vend të ajrosur që plagët të thahen.

Kormet e vogla mbillen veçmas, sepse mund të kenë nevoja pak më të kujdesshme për ujë dhe ushqim. Disa prej tyre nuk lulëzojnë në sezonin e parë, pasi energjia përdoret kryesisht për rritjen e organit nëntokësor. Kjo është normale dhe nuk tregon domosdoshmërisht problem në kultivim. Me kujdes të mirë, ato arrijnë madhësinë e lulëzimit pas një ose më shumë sezonesh.

Shumimi me fara kërkon më shumë kohë dhe durim. Farat mbillen në një substrat të imët, të lehtë dhe të pastër, duke u mbuluar me një shtresë shumë të hollë. Lagështia mbahet e njëtrajtshme me spërkatje të butë, pa krijuar pellgje. Temperatura e qëndrueshme dhe drita e shpërndarë ndihmojnë mbirjen.

Fidanët e rinj janë të brishtë dhe nuk duhet transplantuar shumë herët. Ata zhvillojnë gradualisht organe nëntokësore të vogla që do të zmadhohen nga sezoni në sezon. Bimët e rritura nga fara mund të ndryshojnë në ngjyrë dhe pamje nga bima mëmë. Për ruajtjen e saktë të një varieteti të caktuar, ndarja e kormeve është metoda më e besueshme.