Lulja arlekin nuk i përballon mirë ngricat e forta, prandaj mënyra e dimërimit duhet përshtatur me klimën dhe kullimin e tokës. Në zona të buta, kormet mund të qëndrojnë jashtë, ndërsa në rajone të ftohta është më e sigurt të nxirren dhe të ruhen në një hapësirë të mbrojtur. Procesi fillon që pas lulëzimit, kur bima duhet të lejohet të përfundojë natyrshëm pjekjen e saj. Ruajtja e thatë, temperatura e qëndrueshme dhe kontrolli periodik janë kushtet kryesore për mbijetesën deri në mbjelljen tjetër.
Përgatitja e bimës për periudhën e qetësisë
Pas vyshkjes së luleve, kërcellet e lulëzuara mund të hiqen, por gjethet lihen të paprekura. Ato vazhdojnë fotosintezën dhe dërgojnë karbohidrate drejt kormeve. Sa më gjatë të qëndrojnë të gjelbra dhe të shëndetshme, aq më shumë rezerva krijohen. Prerja e hershme dobëson lulëzimin e sezonit pasardhës.
Ujitja vazhdohet në mënyrë të moderuar gjatë kësaj faze. Kur gjethet fillojnë të zverdhen, sasia e ujit zvogëlohet gradualisht. Ky ndryshim ndihmon pjekjen e kormeve dhe zvogëlon përmbajtjen e tepërt të lagështisë. Plehërimi me azot ndalet plotësisht.
Bima nuk duhet detyruar të hyjë në qetësi ndërsa gjethet janë ende aktive. Mungesa e papritur e ujit mund të thajë indet shumë shpejt dhe të pengojë transferimin e rezervave. Procesi natyror i zverdhjes mund të zgjasë disa javë. Durimi në këtë periudhë është pjesë e rëndësishme e kujdesit dimëror.
Kur gjethet janë tharë plotësisht, ato priten pranë bazës. Mjetet duhet të jenë të pastra dhe të mprehta. Tërheqja me forcë nuk rekomandohet, sepse mund të dëmtojë qafën e kormit. Pas kësaj, kormet mund të lihen në tokë ose të nxirren, në varësi të kushteve lokale.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Nxjerrja dhe pastrimi i kormeve
Kormet nxirren në një ditë të thatë, pasi toka të mos jetë e ngopur me ujë. Përdoret një pirun kopshti ose mjet tjetër që lejon ngritjen e tokës pa prerë organet nëntokësore. Mjeti futet pak larg tufës dhe dheu ngrihet gradualisht. Çdo korm i dëmtuar mekanikisht kontrollohet veçmas.
Toka e tepërt hiqet me dorë ose me një furçë të butë. Larja me shumë ujë nuk është e nevojshme dhe mund të shtojë lagështinë para ruajtjes. Rrënjët e thata dhe mbetjet e lirshme pastrohen pasi kormet të jenë tharë pak. Lëvorja mbrojtëse që qëndron mirë nuk duhet hequr.
Kormet vendosen në një shtresë të vetme në vend të thatë, me hije dhe qarkullim ajri. Ato nuk thahen në diell të fortë, sepse mund të humbasin lagështi tepër shpejt dhe të dëmtohen. Periudha e tharjes lejon mbylljen e plagëve të vogla. Vetëm materialet plotësisht të thata futen në ruajtje.
Gjatë pastrimit bëhet edhe përzgjedhja. Kormet e buta, të nxira ose me erë të rëndë largohen. Kormet e vogla të formuara rreth atij kryesor mund të ndahen dhe të ruhen veçmas. Etiketimi sipas ngjyrës ose varietetit shmang përzierjen deri në sezonin tjetër.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Kushtet e ruajtjes gjatë dimrit
Kormet ruhen në vend të freskët, të thatë dhe të ajrosur. Temperatura duhet të jetë mbi pikën e ngrirjes, por jo aq e lartë sa të nxisë mbirje të parakohshme. Një hapësirë me temperaturë afërsisht të qëndrueshme është më e mirë se një dhomë me luhatje të mëdha. Bodrumet shumë të lagështa nuk janë të përshtatshme pa ventilim.
Për ruajtje mund të përdoren kuti kartoni, arka të ajrosura ose qese letre. Plastika e mbyllur nuk rekomandohet, sepse grumbullon kondensim dhe kufizon ajrin. Kormet mund të vendosen ndërmjet shtresave të holla me material të thatë, si rërë e pastër ose tallash i thatë. Ato nuk duhet të ngjeshen fort me njëra-tjetrën.
Kutitë mbahen larg burimeve të nxehtësisë dhe dritës së drejtpërdrejtë. Ajri shumë i thatë mund t’i rrudhë kormet, ndërsa lagështia e lartë mund t’i kalbë. Qëllimi është një ekuilibër ku indet qëndrojnë të forta pa krijuar myk. Enët etiketohen qartë me emrin dhe datën e ruajtjes.
Kormet kontrollohen çdo disa javë gjatë dimrit. Materialet e zbutura ose me myk hiqen menjëherë për të mos prekur të tjerat. Nëse shumë korme po rrudhen, kushtet mund të jenë tepër të ngrohta ose të thata. Nëse shfaqet kondensim, përmirësohet ajrosja dhe zëvendësohet materiali i lagur.
Dimërimi në tokë dhe në vazo
Në klimë të butë, kormet mund të qëndrojnë në tokë kur vendi është shumë i kulluar. Sipërfaqja mbulohet me një shtresë mbrojtëse të lehtë që kufizon luhatjet e temperaturës. Mulçi nuk duhet të jetë aq i dendur sa të mbajë lagështi të vazhdueshme rreth bazës. Në pranverë, pjesa më e madhe e tij largohet që toka të ngrohet.
Në tokë të rëndë, lënia e kormeve jashtë është e rrezikshme edhe nëse temperaturat nuk janë shumë të ulëta. Reshjet dimërore mund të shkaktojnë kalbëzim para se të ndodhë dëmtimi nga ngrica. Në këtë rast, nxjerrja është zgjedhja më e sigurt. Shtretërit e ngritur mund të përmirësojnë mundësinë e dimërimit në vend.
Vazot mund të zhvendosen në një hapësirë pa ngrica pasi gjethet të jenë tharë. Substrati mbahet pothuajse i thatë gjatë qetësisë. Ena nuk duhet të qëndrojë jashtë në shi, edhe nëse temperatura është e butë. Lagështia e vazhdueshme në vazo është një shkak i zakonshëm i humbjes së kormeve.
Në fund të dimrit, vazot kontrollohen për shenja mbirjeje. Kur fillojnë të shfaqen lastarët, bima zhvendoset gradualisht drejt dritës dhe ujitja rifillon me sasi të vogla. Kormet e ruajtura jashtë tokës kontrollohen para mbjelljes dhe ndahen sipas madhësisë. Kalimi i kujdesshëm nga qetësia në rritje zvogëlon stresin dhe dëmtimet.