Mbjellja dhe shumimi i benoitës kiliane

Mbjellja e benoitës kiliane ka ndikim të drejtpërdrejtë në jetëgjatësinë, lulëzimin dhe rezistencën e saj ndaj sëmundjeve. Rrënjët kanë nevojë për tokë të ajrosur, lagështi të moderuar dhe hapësirë të mjaftueshme për t’u zgjeruar. Një bimë e vendosur në thellësinë e gabuar mund të dobësohet edhe kur ujitet dhe plehërohet rregullisht. Për këtë arsye, përgatitja e vendit duhet të bëhet me po aq kujdes sa vetë procesi i mbjelljes.

Koha më e përshtatshme për mbjellje është pranvera ose fillimi i vjeshtës. Në këto periudha, temperaturat janë më të buta dhe humbja e ujit nga gjethet është më e ulët. Bima ka mundësi të formojë rrënjë të reja përpara vapës së verës ose ngricave të dimrit. Mbjellja gjatë ditëve shumë të nxehta rrit rrezikun e vyshkjes dhe ngadalëson përshtatjen.

Benoita kiliane mund të shumohet me ndarje të tufës, me farë ose me bimë të reja të blera në enë. Ndarja është metoda më e sigurt për ruajtjen e tipareve të një varieteti të caktuar. Farat japin më shumë pasardhës, por ngjyra dhe forma e luleve mund të ndryshojnë. Zgjedhja e metodës varet nga qëllimi, koha në dispozicion dhe numri i bimëve që kërkohet.

Çdo material mbjellës duhet të kontrollohet përpara vendosjes në tokë. Rrënjët e errëta, të buta ose me erë të pakëndshme tregojnë kalbje dhe duhet të hiqen. Gjethet me njolla të dyshimta nuk duhen futur në një shtrat me bimë të shëndetshme. Një fillim me material të pastër redukton problemet gjatë gjithë sezonit.

Përgatitja e vendit të mbjelljes

Sipërfaqja duhet pastruar nga barërat shumëvjeçare, veçanërisht nga ato që përhapen me rizoma. Nëse rrënjët e tyre mbeten në tokë, ato konkurrojnë shpejt me bimën e re. Pastrimi mekanik është më i lehtë përpara mbjelljes sesa ndërmjet rrënjëve të benoitës së vendosur. Toka më pas punohet në një thellësi të mjaftueshme për të thyer shtresat e ngjeshura.

Komposti i pjekur mund të përzihet me tokën për të përmirësuar strukturën dhe aktivitetin biologjik. Materiali organik duhet të jetë i dekompozuar mirë, sepse plehu i freskët mund të dëmtojë rrënjët. Në tokë të varfër, komposti siguron një rezervë të butë ushqyese për muajt e parë. Në tokë shumë pjellore, përdoret një sasi më e vogël për të shmangur rritjen e tepërt të gjetheve.

Vrima e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se masa e rrënjëve. Kjo u lejon rrënjëve të depërtojnë në tokën përreth pa u përballur menjëherë me sipërfaqe të forta. Fundi i vrimës lirohet, por nuk duhet kthyer në një gropë ku mblidhet uji. Në tokë të rëndë, vendi mund të ngrihet pak mbi nivelin përreth.

Para mbjelljes, bima në enë ujitet që masa e rrënjëve të dalë e plotë dhe të mos shpërbëhet. Rrënjët e mbështjella fort rreth skajeve hapen me kujdes me gishta. Ky veprim i nxit të rriten drejt tokës së re dhe jo të vazhdojnë qarkullimin brenda formës së vjetër. Rrënjët e dëmtuara priten me një mjet të pastër dhe të mprehtë.

Teknika e saktë e mbjelljes

Kurora e bimës duhet të vendoset afërsisht në të njëjtin nivel me sipërfaqen e tokës. Mbjellja shumë e thellë rrit rrezikun e kalbjes në bazë dhe pengon daljen e lastarëve të rinj. Mbjellja shumë e cekët ekspozon rrënjët ndaj tharjes dhe luhatjeve të temperaturës. Pas pozicionimit, toka shpërndahet gradualisht rreth rrënjëve.

Toka shtypet lehtë me duar për të eliminuar boshllëqet e mëdha të ajrit. Nuk duhet ngjeshur me forcë, sepse rrënjët e reja kanë nevojë për pore të ajrosura. Pas mbjelljes, ujitja e ngadaltë ndihmon që dheu të vendoset natyrshëm. Nëse niveli ulet shumë, shtohet pak tokë pa mbuluar kurorën.

Distanca ndërmjet bimëve duhet të marrë parasysh madhësinë e tufës së pjekur. Një hapësirë prej disa dhjetëra centimetrash zakonisht lejon ajrosje dhe mirëmbajtje të lehtë. Mbjellja shumë e dendur mund të duket tërheqëse në vitin e parë, por më vonë krijon konkurrencë. Bimët e mbivendosura lulëzojnë më pak dhe thahen më ngadalë pas reshjeve.

Në javët e para, toka mbahet njëtrajtësisht e lagësht, por jo e ngopur. Ujitja bëhet sa herë që shtresa e sipërme fillon të thahet. Një hije e përkohshme mund të përdoret nëse mbjellja kryhet gjatë motit të ngrohtë. Plehërimi i fortë nuk nevojitet derisa bima të tregojë rritje të re.

Shumimi me ndarje të tufës

Ndarja kryhet zakonisht në pranverë ose në fillim të vjeshtës. Bima duhet të jetë e shëndetshme dhe të ketë disa pika aktive rritjeje. Tufa nxirret me një pirun kopshti për të kufizuar prerjen e rrënjëve. Toka e tepërt shkundet lehtë që struktura të shihet më qartë.

Tufa ndahet me duar ose me një thikë të pastër, në varësi të dendësisë së rrënjëve. Çdo pjesë duhet të përmbajë rrënjë të shëndetshme dhe të paktën një grup lastarësh. Segmentet shumë të vogla kanë më pak rezerva dhe përshtaten më ngadalë. Pjesët e plakura, të zbrazëta ose të kalbura në qendër hidhen.

Ndarjet rimbillen menjëherë që rrënjët të mos thahen. Nëse puna zgjat, ato mbahen në hije dhe mbulohen me një material të lagësht. Pas mbjelljes, ujitja duhet të depërtojë në të gjithë zonën e rrënjëve. Gjethet shumë të mëdha mund të shkurtohen pak për të reduktuar humbjen e ujit.

Bimët e ndara nuk duhet të detyrohen të lulëzojnë menjëherë me plehra të përqendruara. Në fillim, përparësi ka formimi i rrënjëve dhe stabilizimi i tufës. Sythat e luleve që shfaqen shumë shpejt mund të hiqen te ndarjet e dobëta. Një periudhë e qetë përshtatjeje krijon bimë më të forta për sezonin e ardhshëm.

Shumimi me farë

Farat mblidhen nga koka plotësisht të pjekura dhe të thata. Ato ndahen nga mbeturinat bimore dhe ruhen në një qese letre të etiketuar. Lagështia gjatë ruajtjes mund të shkaktojë myk dhe humbje të mbirjes. Një vend i freskët dhe i thatë është më i përshtatshëm se një enë e mbyllur në ambient të ngrohtë.

Mbjellja mund të bëhet në vjeshtë ose në fund të dimrit në enë. Ekspozimi ndaj një periudhe të ftohtë mund të ndihmojë zgjimin e farave. Substrati duhet të jetë i imët, i pastër dhe me kullim të mirë. Farat mbulohen vetëm me një shtresë shumë të hollë, sepse nuk duhen varrosur thellë.

Lagështia ruhet me spërkatje të butë që farat të mos zhvendosen. Enët vendosen në dritë të mirë, por jo nën rrezatim të fortë që mund ta thajë shpejt substratin. Ajrosja e rregullt pengon zhvillimin e mykut në sipërfaqe. Mbirja mund të jetë e pabarabartë, ndaj enët nuk duhen hedhur shumë shpejt.

Fidanët hollohen ose transplantohen kur kanë formuar disa gjethe të vërteta. Secili fidan ngrihet me kujdes që rrënja e re të mos këputet. Pas transplantimit, lagështia mbahet e qëndrueshme dhe drita rritet gradualisht. Lulëzimi i bimëve nga fara mund të kërkojë më shumë se një sezon rritjeje.