Dimërimi i jaseminit yllor pa dëmtime

Dimërimi i jaseminit yllor kërkon kujdes të veçantë, sidomos në zona ku temperaturat bien nën zero për periudha të gjata. Bima është me gjelbërim të përhershëm, prandaj vazhdon të humbasë ujë edhe gjatë muajve të ftohtë. Rrënjët, lastarët e rinj dhe bimët në vazo janë pjesët më të ndjeshme ndaj ngricës. Me mbrojtje të mirë, vend të përshtatshëm dhe ujitje të kontrolluar, jasemini yllor mund ta kalojë dimrin shumë më sigurt.

Përgatitja para ardhjes së të ftohtit

Përgatitja duhet të nisë që në fund të verës dhe në fillim të vjeshtës. Plehërimi i fortë me azot duhet të ndalet, sepse nxit lastarë të butë që dëmtohen lehtë nga ngrica. Bima duhet lejuar të piqë rritjen e re para dimrit. Kjo e bën më të qëndrueshme ndaj temperaturave të ulëta.

Ujitja në vjeshtë duhet të jetë e matur dhe e përshtatur me motin. Toka nuk duhet të thahet plotësisht, por as të mbetet e rënduar. Lagështia e tepërt para dimrit rrit rrezikun e kalbjes së rrënjëve. Kullimi i mirë është veçanërisht i rëndësishëm në këtë periudhë.

Degët e dëmtuara ose shumë të dobëta mund të hiqen para dimrit. Megjithatë, krasitja e fortë në vjeshtë nuk është e këshillueshme. Ajo mund të nxisë rritje të re në një kohë të papërshtatshme. Krasitja kryesore është më mirë të bëhet pas lulëzimit ose në pranverë, pasi të shihet dëmi i dimrit.

Baza e bimës duhet të mbrohet me një shtresë mulçi. Materialet organike si lëvorja e copëzuar, gjethet e thata ose komposti i pjekur ndihmojnë izolimin e tokës. Shtresa nuk duhet të ngjitet fort pas kërcellit. Pak hapësirë rreth bazës ul rrezikun e lagështisë së tepërt.

Dimërimi në kopsht

Në kopsht, zgjedhja e vendit është mbrojtja më e rëndësishme. Një mur i ngrohtë, një kënd i mbrojtur ose një zonë pa erë të drejtpërdrejtë rrit shumë mundësinë e dimërimit të suksesshëm. Erërat e ftohta mund të thajnë gjethet dhe të dëmtojnë lastarët. Mikroklima e butë shpesh bën dallimin mes dëmtimit dhe mbijetesës së mirë.

Nëse priten ngrica të forta, kurora mund të mbështillet me pëlhurë mbrojtëse që lejon ajrosjen. Materiali duhet të vendoset lirshëm, pa thyer lastarët. Mbulesa duhet të hiqet ose të hapet kur temperaturat ngrihen, në mënyrë që bima të mos mbetet në lagështi të mbyllur. Qarkullimi i ajrit parandalon mykun.

Rrënjët në tokë zakonisht janë më të mbrojtura se ato në vazo. Megjithatë, ngricat e gjata mund të depërtojnë thellë në tokë. Mulçi ndihmon në zbutjen e këtyre ndryshimeve. Në zona shumë të ftohta, kultivimi në vazo me zhvendosje dimërore mund të jetë më i sigurt.

Në pranverë, nuk duhet nxituar me prerjen e degëve që duken të dëmtuara. Disa lastarë mund të duken të tharë, por të zgjojnë sytha më vonë. Duhet pritur derisa të fillojë rritja e re për të vlerësuar saktë dëmin. Pastaj priten pjesët që janë vërtet të vdekura.

Dimërimi në vazo

Bimët në vazo janë më të ndjeshme sepse rrënjët nuk mbrohen nga masa e madhe e tokës. Vazoja mund të ngrijë shpejt, sidomos në ballkone të ekspozuara. Prandaj, ajo duhet mbështjellë me material izolues si jute, fletë mbrojtëse ose shtresa të posaçme kopshtarie. Vendosja mbi dru ose polistiren e ndan nga dyshemeja e ftohtë.

Vazoja duhet vendosur pranë një muri të mbrojtur dhe larg erërave të forta. Një vend me dritë është i dobishëm, sepse bima mban gjethe gjatë dimrit. Megjithatë, dielli i fortë i dimrit pas një nate me ngricë mund të shkaktojë stres. Një pozicion i ndritshëm, por i qetë, është më i sigurt.

Nëse dimrat janë shumë të ashpër, vazoja mund të zhvendoset në një hapësirë të ftohtë, por pa ngricë. Një verandë e ndritshme, serrë e ftohtë ose shkallë e pa ngrohur mund të jenë të përshtatshme. Hapësira nuk duhet të jetë shumë e ngrohtë dhe e errët, sepse bima do të dobësohet. Drita është e rëndësishme edhe gjatë pushimit relativ.

Ujitja në vazo gjatë dimrit duhet të jetë shumë e kontrolluar. Substrati duhet të mbetet pak i njomë, por jo i lagur vazhdimisht. Uji jepet vetëm në ditë pa ngricë dhe në sasi të moderuar. Teprica e ujit në të ftohtë është një nga shkaqet më të zakonshme të humbjes së bimës.

Rimëkëmbja pas dimrit

Në fund të dimrit dhe në fillim të pranverës, bima duhet kontrolluar me kujdes. Gjethet e dëmtuara mund të kenë ngjyrë kafe, bronzi ose të bien gradualisht. Kjo nuk do të thotë gjithmonë se bima ka vdekur. Gjendja e lastarëve dhe sythat e rinj japin informacion më të saktë.

Krasitja e pjesëve të dëmtuara bëhet kur kalon rreziku kryesor i ngricave. Prerjet duhet të arrijnë deri në ind të gjallë. Nëse pritet shumë herët, një ngricë e vonë mund të dëmtojë përsëri pjesët e ekspozuara. Durimi në këtë fazë shpesh shpëton shumë degë.

Plehërimi pranveror duhet të nisë vetëm kur bima tregon shenja rritjeje. Një bimë e stresuar nga dimri nuk duhet shtyrë menjëherë me doza të forta plehu. Fillimisht duhet stabilizuar lagështia dhe të sigurohet dritë e mirë. Pastaj mund të jepet ushqim i lehtë për të ndihmuar rigjenerimin.

Nëse bima ka humbur shumë gjethe, ajo mund të rikuperohet gradualisht nga sythat e mbetur. Ujitja duhet të jetë e kujdesshme, sepse një kurorë më e vogël përdor më pak ujë. Mbështetja dhe lidhja e lastarëve të rinj ndihmojnë rikthimin e formës. Me kujdes të qetë dhe të rregullt, jasemini yllor shpesh rigjenerohet shumë mirë.