Kış mevsimi üçgen yapraklı süs yoncası için bir dinlenme ve tazelenme dönemidir. Doğadaki döngüsüne uygun olarak bu bitki soğuk havalarda enerjisini korumaya geçer. Birçok bitki sahibi bu dönemde yaprakların dökülmesinden korksa da bu durum aslında normaldir. Kışlatma sürecini doğru yönetmek baharda daha güçlü bir bitkiye sahip olmanı sağlar.
Kış uykusu belirtileri günlerin kısalmasıyla birlikte kendini göstermeye başlar. Bitkinin yaprakları sararabilir, boynu bükülebilir veya tamamen dökülebilir. Bu durum bitkinin öldüğü anlamına gelmez, sadece uykuya daldığını gösterir. Bitkinin bu doğal isteğine saygı duymalı ve bakım rutinini değiştirmelisin.
Dormansi adı verilen bu dinlenme hali bitkinin rizomlarını güçlendirmesine yardımcı olur. Eğer bitki kışın zorla büyütülmeye çalışılırsa baharda yeterince güçlü olamaz. Yapraklar dökülmeye başladığında sulamayı kademeli olarak kesmek en doğru adımdır. Bitkinin bu süreci huzur içinde geçirmesine izin vermelisin.
Rizomların tamamen kurumaması için toprağın çok az da olsa nemli kalması gerekir. Ancak toprak asla ıslak veya çamur gibi olmamalıdır. Kış aylarında verilen fazla su uyuyan rizomların çürümesine davetiye çıkarır. Serin ve karanlık bir ortam kış uykusu için ideal bir sığınaktır.
Kış uykusu için ortam hazırlığı
Bitkinin kış uykusuna yatacağı yerin sıcaklığı oldukça önemlidir. İdeal olarak 5 ile 12 derece arasındaki serin bir ortam tercih edilmelidir. Çok sıcak odalarda bitki tam olarak dinlenemez ve enerji kaybeder. Bodrum katları veya kapalı balkonlar bu iş için uygun yerler olabilir.
Bu konudaki diğer makaleler
Işık ihtiyacı bu dönemde minimuma iner, bu yüzden karanlık bir yer sorun teşkil etmez. Eğer yapraklar tamamen döküldüyse bitkiyi bir dolap içinde bile saklayabilirsin. Ancak tamamen havasız bir yer olması küf oluşumuna neden olabilir. Hafif bir hava akışı olan ama don riskinden uzak bir köşe seçmelisin.
Saksıyı olduğu gibi bırakabileceğin gibi rizomları topraktan çıkarıp da saklayabilirsin. Rizomları çıkarmayı seçersen onları hafif nemli bir talaş veya torf içinde muhafaza etmelisin. Bu yöntem özellikle saksı alanının kısıtlı olduğu durumlarda yerden tasarruf sağlar. Rizomların birbirine değmemesine ve kuru kalmasına dikkat etmelisin.
Kışlatma süreci boyunca bitkiyi sık sık kontrol etmek gerekmez. Ayda bir kez toprağın veya saklama ortamının durumuna bakmak yeterlidir. Eğer rizomlar çok büzüşmüş görünüyorsa ortamı hafifçe nemlendirebilirsin. Fare gibi kemirgenlerin rizomlara ulaşamayacağı bir yer seçmek de önemlidir.
Bahara hazırlık ve uyandırma süreci
Havanın ısınmaya başladığı şubat sonu veya mart başında uyandırma işlemi başlayabilir. Bitkiyi sakladığın yerden çıkarıp oda sıcaklığındaki aydınlık bir yere almalısın. Eğer rizomları topraktan çıkardıysan onları taze bir toprağa tekrar dikmelisin. Bu yeni başlangıç bitkiyi uykusundan uyandıracak ilk adımdır.
Bu konudaki diğer makaleler
İlk sulama bitkiye “uyanma vakti geldi” mesajını verir. Suyu azar azar vererek toprağı canlandırmalı ve rizomların su emmesini sağlamalısın. Doğrudan çok fazla su vermek henüz uyanmamış kökleri yorabilir. Bitki güneş ışığını gördükçe içindeki yaşam enerjisi tekrar harekete geçecektir.
İlk filizler genellikle birkaç hafta içinde toprağın yüzeyinde görünmeye başlar. Bu küçük filizler göründüğünde ışık miktarını artırabilirsin. Bitki artık fotosentez yapmaya hazır hale geldiği için doğrudan olmayan güneş ışığı almalıdır. Bu aşamada bitki hızla eski formuna kavuşacaktır.
Besin desteği vermek için acele etmemeli, en az birkaç yaprak kümesinin oluşmasını beklemelisin. Yeni çıkan yapraklar başlangıçta küçük olabilir ama zamanla büyüyeceklerdir. Bitki tamamen uyandığında ve gelişimi hızlandığında normal bakım rutinine dönebilirsin. Kış uykusunu başarıyla tamamlayan bitki her zamankinden daha gür olacaktır.
Kışlatma sırasında karşılaşılan sorunlar
Kışlatma sırasında en yaygın sorun rizomların kuruması veya aşırı nemden çürümesidir. Eğer ortam çok kuruysa rizomlar içindeki suyu kaybederek cansızlaşır. Çok nemliyse de mantar ve çürüme belirtileri baş gösterir. Dengeyi korumak için saklama ortamını ara sıra kontrol etmek bu yüzden önemlidir.
Zararlılar bazen kışın bile bitkiyi rahat bırakmayabilir. Özellikle unlu bitler uykudaki rizomların arasına saklanarak baharı bekleyebilir. Saksıyı tekrar gün ışığına çıkardığında bitkiyi dikkatlice incelemelisin. Herhangi bir böcek izi görürsen derhal temizlik ve ilaçlama yapmalısın.
Bitkinin baharda uyanmaması bazen kış şartlarının çok sert geçmesinden kaynaklanır. Eğer sıcaklık sıfırın altına düştüyse rizomlar donmuş olabilir. Donan rizomlar genellikle yumuşar ve kararır, bu durumda bitkiyi kurtarmak zordur. Kışlatma alanının don yapmayacağından emin olmak bu yüzden en önemli kuraldır.
Bazen bitki kışın uyumak istemeyebilir ve yapraklarını dökmez. Bu durum genellikle evin çok sıcak ve ışıklı olmasıyla ilgilidir. Eğer bitki sağlıklı görünüyorsa onu zorla uyutmana gerek yoktur. Ancak yine de kışın sulamayı biraz azaltarak ona hafif bir dinlenme süresi tanımak faydalıdır.