Davul tokmağı süs soğanında budama ve geri kesim

Davul tokmağı süs soğanında budama, odunsu bitkilerdeki şekil verme işleminden farklıdır. Uygulamanın temel amacı solmuş çiçekleri, kuruyan sapları ve görevini tamamlamış yaprakları doğru zamanda uzaklaştırmaktır. En önemli kural, yeşil yaprakların soğanı beslemeye devam ettiği sürece kesilmemesidir. Zamanlamaya dikkat edildiğinde geri kesim bitkinin görünümünü düzenler ve hastalıklı artıkların bahçede birikmesini önler.

Solmuş çiçeklerin alınması

Çiçek başları renklerini kaybettikten sonra kesilebilir veya dekoratif amaçla bitki üzerinde bırakılabilir. Solmuş başların alınması tohum oluşumuna harcanan enerjiyi azaltır. Bu uygulama özellikle genç veya zayıf soğanların güçlenmesine yardımcı olabilir. Sağlıklı ve yerleşmiş bitkilerde birkaç tohum başının bırakılması genellikle sorun yaratmaz.

Kesim çiçek başının hemen altından veya sapın tabana yakın kısmından yapılabilir. Sap tamamen alınacaksa çevredeki yapraklara zarar verilmemelidir. Keskin ve temiz bir makas düzgün bir kesim yüzeyi oluşturur. Ezilmiş ve parçalanmış saplar nemli havalarda hastalık girişine daha açık olabilir.

Tohum toplamak isteniyorsa başlar kapsüller kuruyuncaya kadar bırakılmalıdır. Tohumlar olgunlaşmadan yapılan kesim çimlenme gücünü düşürür. Başlar tamamen dağılmadan önce kuru bir günde toplanabilir. Kesilen tohum başları havadar bir yerde kurutulduktan sonra temizlenmelidir.

Kuru çiçek düzenlemeleri için saplar başlar biçimini korurken kesilmelidir. Saplar küçük demetler hâlinde baş aşağı asılarak gölgeli ve havadar bir yerde kurutulabilir. Doğrudan yoğun güneş renklerin daha hızlı solmasına neden olabilir. Kurutulan başlar nemden uzak tutulduğunda uzun süre dekoratif kalır.

Yaprakların doğru zamanda kesilmesi

Yapraklar çiçeklenmeden önce sararmaya başlayabilir ve bu durum normaldir. Görünümü düzenlemek amacıyla yeşil bölümleri erkenden kesmek doğru değildir. Yapraklar fotosentez yoluyla soğanın gelecek yıl için besin depolamasını sağlar. Erken geri kesim birkaç sezon içinde çiçek sayısının azalmasına neden olabilir.

Kesim için yaprakların tamamen sararması ve kuruması beklenmelidir. Kurumuş yapraklar çoğu zaman hafifçe çekildiğinde kendiliğinden ayrılır. Hâlâ direnç gösteren yapraklar bir süre daha bitki üzerinde bırakılmalıdır. Zorla çekmek soğanın boyun kısmında yaralanma oluşturabilir.

Sararan yaprakları gizlemek için çevrede dolgun yapraklı eşlikçi bitkiler kullanılabilir. Böylece bitkinin doğal besin depolama süreci bozulmadan bahçenin görünümü korunur. Yaprakları bağlamak veya örmek de ışık alan yüzeyi azaltabileceği için önerilmez. Yaprakların serbest ve doğal konumda kalması fotosentez açısından daha uygundur.

Hastalıklı yapraklarda zamanlama farklı değerlendirilebilir. Yayılma riski taşıyan ağır lekeli veya çürüyen dokular sağlıklı kısımlardan ayrılmalıdır. Kesilen materyal bahçede bırakılmamalı ve kullanılan alet temizlenmelidir. Buna rağmen yalnızca doğal sararma gösteren sağlıklı yapraklara hastalıklıymış gibi müdahale edilmemelidir.

Mevsim sonu temizliği ve bakım araçları

Sonbaharda kuruyan saplar toprak seviyesine yakın bir noktadan kesilebilir. Kesim sırasında yeni oluşan sürgünlere veya yüzeye yakın soğanlara zarar verilmemelidir. Kış bahçesinde kuru başların görünümü beğeniliyorsa temizlik ilkbahar başına ertelenebilir. Fakat rüzgârla kırılan ve yere düşen saplar düzenli olarak toplanmalıdır.

Budama aletleri keskin, temiz ve paslanmamış olmalıdır. Kör makaslar sapı düzgün kesmek yerine ezer ve lifleri parçalar. Hastalıklı bitkilerden sonra alet yüzeyi uygun bir dezenfektanla temizlenmelidir. Aynı makasın temizlenmeden farklı bitki gruplarında kullanılması hastalık taşınmasına yol açabilir.

Kesilen sağlıklı ve tamamen kuru materyaller komposta eklenebilir. Çürümüş, küflenmiş veya zararlı larvası taşıyan parçalar kompost yığınına konulmamalıdır. Kompost yeterli sıcaklığa ulaşmazsa hastalık etmenleri yaşamaya devam edebilir. Şüpheli artıkların güvenli biçimde uzaklaştırılması daha doğrudur.

Geri kesim sonrasında toprağı derin biçimde çapalamak gerekli değildir. Yüzeydeki yabancı otlar dikkatlice temizlenebilir ve drenaj durumu kontrol edilebilir. Bitkinin bulunduğu yer işaretlenirse dinlenme döneminde yanlışlıkla kazılması önlenir. Doğru zamanlanmış sınırlı bir temizlik, davul tokmağı süs soğanının sağlıklı biçimde yeni sezona hazırlanması için yeterlidir.