Mbjellja dhe shumimi i eskalonies së kuqe

Mbjellja e saktë e eskalonies së kuqe është vendimtare për përshtatjen e shpejtë të saj dhe për zhvillimin e një kurore të shëndetshme. Shkurret e vendosura në tokë të përshtatshme formojnë rrënjë të forta dhe përballojnë më mirë thatësirën, erën dhe temperaturat e ulëta. Përveç blerjes së fidanëve të gatshëm, eskalonia mund të shumohet me copa kërcelli, një metodë praktike për ruajtjen e karakteristikave të bimës mëmë. Suksesi varet nga koha e zgjedhur, cilësia e materialit bimor dhe kontrolli i kujdesshëm i lagështisë.

Koha dhe vendi i mbjelljes

Pranvera është periudha më e sigurt për mbjelljen e eskalonies në rajone me dimra të ftohtë. Toka fillon të ngrohet, ndërsa bima ka disa muaj në dispozicion për të formuar rrënjë para dimrit të ardhshëm. Mbjellja mund të bëhet pasi të ketë kaluar rreziku i ngricave të forta. Fidanët e rinj duhet të mbrohen nga erërat e thata gjatë javëve të para.

Në zona me klimë të butë, mbjellja në fillim të vjeshtës mund të japë rezultate shumë të mira. Toka mbetet e ngrohtë, ndërsa reshjet sezonale reduktojnë nevojën për ujitje të shpeshtë. Rrënjët vazhdojnë të zhvillohen edhe kur rritja e pjesëve ajrore ngadalësohet. Megjithatë, mbjellja e vonë duhet shmangur nëse priten ngrica të hershme.

Pozicioni duhet të jetë me diell ose me hije të lehtë dhe të mbrohet nga erërat e ftohta. Një vend pranë murit, gardhit ose shkurreve të tjera mund të krijojë kushte më të qëndrueshme. Hapësira duhet të jetë e mjaftueshme që kurora e ardhshme të zhvillohet pa u shtypur. Mbjellja shumë pranë bimëve konkurruese kufizon qarkullimin e ajrit dhe furnizimin me ujë.

Distanca e mbjelljes përcaktohet sipas përdorimit të shkurres dhe madhësisë së kultivarit. Për një gardh të dendur, bimët vendosen më afër se në një kompozim me shkurre të veçuara. Megjithatë, dendësia e tepruar mund të krijojë lagështi të lartë brenda kurorës. Një ekuilibër mes mbylljes së shpejtë të gardhit dhe ajrosjes afatgjatë është i domosdoshëm.

Përgatitja e gropës dhe vendosja e fidanit

Gropa e mbjelljes duhet të jetë rreth dy herë më e gjerë se masa e rrënjëve, por jo shumë më e thellë. Fundi i gropës lirohet lehtë që rrënjët të depërtojnë në tokën përreth. Anët e lëmuara nga lopata duhet të çahen, veçanërisht në tokë argjilore. Kjo parandalon krijimin e një ene të ngjeshur ku uji mund të qëndrojë.

Para mbjelljes, vazoja ujitet mirë që masa e rrënjëve të dalë pa u copëtuar. Nëse rrënjët janë rrotulluar fort rreth enës, ato lirohen me kujdes me gishta. Rrënjët shumë të ngjeshura mund të priten lehtë në disa vende për të nxitur rritjen drejt jashtë. Kjo ndërhyrje duhet të jetë e moderuar që të mos humbet tepër material rrënjor.

Bima vendoset në të njëjtën thellësi në të cilën është rritur në vazo. Mbjellja tepër e thellë mund të shkaktojë kalbëzim në bazën e degëve dhe mungesë oksigjeni për rrënjët. Qafa e rrënjës duhet të mbetet në nivelin e sipërfaqes së tokës. Gjatë mbushjes, toka shtypet lehtë me duar për të larguar xhepat e mëdhenj të ajrit.

Pas mbjelljes, formohet një rreth i cekët ujitës përreth bimës. Uji jepet ngadalë dhe në sasi të mjaftueshme që e gjithë zona e rrënjëve të laget. Nëse toka ulet pas ujitjes, shtohet pak material pa mbuluar qafën e rrënjës. Në fund, vendoset një shtresë mulçi që ruan lagështinë dhe kufizon barërat konkurruese.

Shumimi me copa kërcelli

Shumimi me copa gjysmë të drunjëzuara është një nga metodat më të besueshme për eskalonien. Copat merren zakonisht në verë, kur rritja e re ka filluar të forcohet, por ende nuk është plotësisht e drunjëzuar. Zgjidhen degë të shëndetshme, pa lule dhe pa shenja sëmundjeje. Materiali duhet të përpunohet shpejt që të mos humbasë lagështinë.

Çdo copë mund të jetë rreth dhjetë deri në pesëmbëdhjetë centimetra e gjatë. Prerja e poshtme bëhet pranë një nyje, sepse në atë zonë formohen më lehtë rrënjët. Gjethet e poshtme hiqen, ndërsa në majë lihen disa gjethe për fotosintezë. Nëse gjethet janë të mëdha ose avullimi është i lartë, sipërfaqja e tyre mund të reduktohet pjesërisht.

Pjesa e poshtme mund të trajtohet me hormon rrënjëzues, megjithëse eskalonia shpesh rrënjëzohet edhe pa të. Copat vendosen në një përzierje të ajrosur me torfë ose fibër kokosi dhe perlit. Substrati duhet të jetë i lagësht, por jo i ngopur me ujë. Enët mbahen në dritë të shpërndarë, larg diellit të fortë të mesditës.

Lagështia e ajrit rreth copave duhet të jetë e lartë për të reduktuar humbjen e ujit. Një kapak transparent ose qese plastike mund të përdoret, por duhet të sigurohet ajrosje e përditshme. Kondensimi i tepërt favorizon kalbëzimin dhe mykun. Rrënjëzimi kontrollohet pas disa javësh duke tërhequr shumë lehtë copën dhe duke vëzhguar rezistencën.

Rritja e fidanëve të rinj

Pasi copat të kenë formuar rrënjë, ato kalohen në vazo të veçanta me substrat më ushqyes. Transplantimi bëhet me kujdes, sepse rrënjët e reja janë të brishta dhe dëmtohen lehtë. Fidanët vendosen në dritë të mirë, por fillimisht mbrohen nga dielli i fortë. Lagështia mbahet e qëndrueshme pa e lënë substratin vazhdimisht të lagur.

Gjatë javëve të para pas transplantimit nuk nevojitet plehërim i fortë. Substrati i freskët zakonisht përmban mjaftueshëm ushqim për fazën fillestare. Më vonë mund të përdoret një pleh shumë i holluar për të mbështetur zhvillimin. Dozat e larta mund të djegin rrënjët e reja dhe të shkaktojnë rritje të dobët.

Majat e fidanëve mund të shkurtohen lehtë pasi bima të jetë forcuar. Kjo nxit degëzimin anësor dhe krijon një formë më kompakte që në fazë të hershme. Prerja nuk duhet të bëhet menjëherë pas rrënjëzimit, sepse fidanit i duhet fillimisht energji për të stabilizuar sistemin rrënjor. Ndërhyrja kryhet vetëm kur shfaqet rritje e re e dukshme.

Fidanët e rinj duhet të kaliten para mbjelljes përfundimtare në kopsht. Ata nxirren gradualisht jashtë, fillimisht për disa orë në një vend të mbrojtur. Koha e qëndrimit rritet gjatë një ose dy javëve, duke i ekspozuar ngadalë ndaj diellit dhe erës. Ky proces redukton stresin dhe rrit ndjeshëm mundësinë e përshtatjes së suksesshme.