Mbjellja dhe prodhimi i trangullit

Mbjellja e trangullit është një proces që kërkon planifikim të kujdesshëm dhe njohuri të sakta mbi kohën ideale për të filluar. Meqenëse kjo bimë është jashtëzakonisht e ndjeshme ndaj ngricave, nxitimi për ta mbjellë në tokë të hapur mund të jetë fatal. Duhet të presësh derisa rreziku i ngricave të fundit të pranverës të ketë kaluar plotësisht dhe toka të jetë ngrohur mjaftueshëm. Suksesi i prodhimit fillon që me zgjedhjen e farës dhe përgatitjen e duhur të substratit për mbirje.

Zgjedhja e varietetit të duhur është hapi i parë drejt një korrjeje të bollshme dhe të shëndetshme. Ekzistojnë varietete për sallatë, për turshi, si dhe ato që rriten në vazo ose në fushë të hapur. Ti duhet të lexosh me kujdes karakteristikat e farës për të parë rezistencën e saj ndaj sëmundjeve lokale. Një farë cilësore dhe e certifikuar do të të japë një siguri më të lartë për një mbirje uniforme.

Nëse vendos të prodhosh vetë fidanët, duhet të fillosh rreth katër javë para datës së planifikuar për transplantim. Përdorimi i vazove të vogla prej degraduesi organik është i rekomandueshëm pasi trangulli nuk e pëlqen dëmtimin e rrënjëve gjatë lëvizjes. Sigurohu që fidanët të kenë dritë të mjaftueshme dhe lagështi të moderuar gjatë kësaj faze delikate. Një fidan i fortë dhe i shkurtër është gjithmonë më i mirë se një i gjatë dhe i hollë.

Përgatitja e tokës në vendin e përhershëm duhet të bëhet disa javë para mbjelljes duke shtuar lëndë organike. Trangulli preferon një tokë të shkrifët dhe të pasur që lejon rrënjët të depërtojnë lehtësisht. Ti mund të formosh kodrina të vogla dheu për të përmirësuar drenazhimin dhe për të rritur temperaturën e tokës në zonën e rrënjëve. Ky detaj i vogël teknik mund të përshpejtojë rritjen e hershme të bimës në mënyrë të dukshme.

Teknika e mbjelljes së farës në tokë

Mbjellja direkte e farës në tokë është një metodë popullore për shkak të thjeshtësisë dhe shmangies së stresit të transplantimit. Farat duhet të mbillen në një thellësi prej rreth dy centimetrash në një tokë që është të paktën 18 gradë Celsius. Nëse toka është më e ftohtë, farat mund të kalben përpara se të kenë mundësinë të mbijnë. Ti mund të mbjellësh disa fara në një vend dhe më vonë të bësh rrallimin e tyre.

Distanca midis rreshtave dhe midis bimëve varet shumë nga lloji i trangullit dhe mënyra e rritjes që do të përdorësh. Për varietetet që zvarriten në tokë, hapësira duhet të jetë më e madhe për të lejuar përhapjen e degëve. Nëse do të përdorësh mbështetje vertikale, mund t’i mbjellësh bimët pak më afër njëra-tjetrës. Respektimi i këtyre distancave garanton që çdo bimë të ketë akses të barabartë në resurset e mjedisit.

Ujitja menjëherë pas mbjelljes është thelbësore për të stimuluar procesin e mbirjes dhe për të vendosur farën mirë me tokën. Përdor një rrymë uji të butë që të mos i nxjerrësh farat në sipërfaqe ose t’i fundosësh më thellë. Ti duhet të mbash sipërfaqen e tokës vazhdimisht të lagësht, por jo të mbytur, derisa të shfaqen gjethet e para. Një mbirje e shpejtë dhe e suksesshme është rezultati i një lagështie të kontrolluar mirë.

Pas mbirjes, mbrojtja nga zogjtë dhe insektet e hershme mund të jetë e nevojshme në kopshte të hapura. Ti mund të përdorësh rrjeta të holla ose shishe plastike të prera për të krijuar një mini-serra mbrojtëse për çdo bimë të re. Kjo periudhë e hershme është koha kur bima është më e cenueshme dhe kërkon vëmendjen tënde maksimale. Sapo bima të krijojë dy ose tri gjethe të vërteta, ajo bëhet shumë më rezistente.

Prodhimi i fidanëve dhe transplantimi

Transplantimi i fidanëve të rritur në ambiente të mbrojtura kërkon një proces që quhet “kalitje”. Kjo do të thotë që t’i nxjerrësh fidanët jashtë gradualisht për disa ditë për t’i mësuar me diellin dhe erën. Nëse i mbjell ato direkt nga dhoma e ngrohtë në kopsht, bimët mund të pësojnë një shok termik që ndalon rritjen e tyre. Ky proces kalitjeje siguron që bima të vazhdojë rritjen pa probleme sapo të jetë në tokë.

Vendi i transplantimit duhet të jetë i mbrojtur nga erërat e forta që mund të thyejnë kërcellin e brishtë të fidanit. Gërmo një vrimë pak më të madhe se vazoja ku ndodhet fidani dhe shto pak kompost në fund. Vendose fidanin me kujdes dhe mbushe hapësirën rreth rrënjëve duke e ngjeshur lehtë me dorë. Bima duhet të jetë në të njëjtën thellësi që ka qenë edhe në vazo për të shmangur kalbjen e kërcellit.

Pas mbjelljes, shtimi i një plehu lëng me përmbajtje të lartë fosfori ndihmon në vendosjen e shpejtë të rrënjëve. Ti duhet t’i japësh bimës ujë të mjaftueshëm menjëherë pas këtij procesi për të eliminuar xhepat e ajrit në tokë. Mbulimi i fidanëve me një vello agrare për ditët e para mund t’i mbrojë ato nga dielli i fortë. Një transplantim i kryer me kujdes profesional do të rezultojë në një rritje eksplozive në javët në vijim.

Është e rëndësishme që të mos i transplantosh fidanët kur ata janë bërë shumë të mëdhenj dhe kanë filluar të lulëzojnë. Bimët e vjetra e kanë më të vështirë të adaptohen me mjedisin e ri dhe shpesh japin prodhim më të ulët. Synimi yt është të kesh fidanë të rinj, aktivë dhe me një sistem rrënjor që është gati të eksplorojë tokën e re. Me këtë qasje, ti po i jep bimës fillimin më të mirë të mundshëm.

Shumëzimi dhe mbledhja e farave

Shumëzimi i trangullit bëhet pothuajse ekskluzivisht me farë, pasi kjo metodë garanton trashëgiminë e karakteristikave të varietetit. Nëse dëshiron të mbledhësh fara nga kopshti yt, duhet të sigurohesh që varieteti nuk është hibrid (F1). Farat e mbledhura nga hibridet nuk do të prodhojnë të njëjtën bimë në vitin pasardhës dhe mund të të zhgënjejnë. Prandaj, zgjidh varietete të qëndrueshme dhe tradicionale për këtë qëllim.

Për të mbledhur fara, duhet të zgjedhësh frutat më të mirë dhe t’i lësh të piqen plotësisht në bimë derisa të zverdhen. Në këtë fazë, trangulli nuk është më i ngrënshëm, por farat brenda tij janë zhvilluar plotësisht dhe janë gati. Ti duhet ta presësh frutin dhe të nxjerrësh farat së bashku me xhelatinën që i rrethon. Ky proces kërkon durim, pasi fruti duhet të arrijë një fazë pjekurie të tejkaluar.

Farat e nxjerra duhet të lihen në një enë me pak ujë për dy ose tri ditë që të fermentohen lehtë. Fermentimi ndihmon në heqjen e mbulesës xhelatinoze dhe vret disa patogjenë që mund të jenë të pranishëm në sipërfaqen e farës. Pas kësaj, shpëlaji farat mirë me ujë të pastër dhe vendosi të thahen në një vend të ajrosur dhe me hije. Thata e plotë është thelbësore që farat të mos myken gjatë ruajtjes në dimër.

Ruajtja e farave duhet të bëhet në zarfe letre në një vend të freskët, të thatë dhe të errët. Mos harro të shënosh emrin e varietetit dhe datën e vjeljes në çdo zarf për t’i identifikuar lehtë vitin tjetër. Farat e trangullit mund të ruajnë fuqinë e tyre mbirëse për disa vite nëse kushtet e ruajtjes janë ideale. Prodhimi i farave të tua është një mënyrë fantastike për t’u bërë më i pavarur si kopshtar.