Ndonëse lakra radhiqe nuk kërkon një krasitje tradicionale si pemët frutore, menaxhimi i masës së saj gjethore është një praktikë e rëndësishme. Ky proces ndihmon në drejtimin e energjisë së bimës drejt zhvillimit të zhardhokut dhe në përmirësimin e shëndetit të saj të përgjithshëm. Një ndërhyrje e kujdesshme mund të parandalojë sëmundjet dhe të rrisë cilësinë e produktit final që do të korret. Krasitja në këtë rast është më shumë një pastrim selektiv sesa një prerje masive formuese.
Parimet e menaxhimit të gjetheve
Gjethet e lakrës radhiqe janë “fabrikat” e energjisë, por jo të gjitha gjethet kontribuojnë në mënyrë të barabartë gjatë ciklit të rritjes. Gjethet e vjetra që prekin tokën shpesh bëhen të verdha dhe fillojnë të humbasin efikasitetin e tyre fotosintetik. Heqja e këtyre gjetheve të vjetruara ndihmon në kursimin e resurseve dhe në parandalimin e kalbjes në bazën e bimës. Ky veprim gjithashtu përmirëson qarkullimin e ajrit rreth zhardhokut që po rritet, duke reduktuar lagështinë e tepërt.
Gjatë procesit të pastrimit, duhet pasur kujdes që të mos hiqen shumë gjethe të shëndetshme në të njëjtën kohë. Rregulli i përgjithshëm është që të lihen gjithmonë mjaftueshëm gjethe për të mbështetur rritjen e shpejtë të zhardhokut. Një bimë me shumë pak gjethe do të rritet shumë ngadalë dhe zhardhoku mund të mbetet i vogël dhe i paformuar mirë. Ekuilibri midis pastrimit dhe ruajtjes së masës gjethore kërkon vëzhgim dhe përvojë nga ana e kopshtarit.
Përdorimi i veglave të mprehta dhe të dezinfektuara është thelbësor për të bërë prerje të pastra që mbyllen shpejt. Çdo prerje e parregullt ose grisje e kërcellit mund të bëhet një pikë hyrjeje për bakteret dhe patogjenët e tjerë. Rekomandohet që prerja të bëhet sa më afër kërcellit kryesor, por pa dëmtuar indet e zhardhokut. Higjiena e veglave mbron jo vetëm bimën individuale, por parandalon edhe përhapjen e sëmundjeve në të gjithë kopshtin.
Koha më e mirë për të kryer këtë lloj mirëmbajtjeje është gjatë një dite të thatë dhe me diell. Dielli ndihmon në tharjen e shpejtë të plagës së prerjes, duke krijuar një barrierë natyrale kundër infeksioneve. Shmangni krasitjen gjatë orëve me lagështi të lartë apo menjëherë pas shiut, kur sporet e kërpudhave janë më aktive. Një planifikim i mirë i kohës së ndërhyrjes siguron që bima të mos pësojë stres të panevojshëm.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Heqja e gjetheve të dëmtuara dhe të sëmura
Monitorimi i vazhdueshëm i bimës lejon identifikimin e gjetheve që mund të jenë prekur nga insektet apo sëmundjet e ndryshme. Gjethet që shfaqin vrima të mëdha, njolla të dyshimta ose myk duhet të hiqen menjëherë për të mbrojtur pjesën tjetër të bimës. Kjo masë sanitare është shpesh më efektive sesa përdorimi i pesticideve pas faktit. Largimi i hershëm i vatrave të infeksionit është shtylla e mbrojtjes biologjike të bimëve.
Gjethet e dëmtuara nga goditjet mekanike ose nga breshëri duhet gjithashtu të pastrohen për të parandaluar kalbjen e tyre dytësore. Indet e vdekur janë mjedisi ideal për rritjen e saprofiteve që më vonë mund të sulmojnë edhe pjesët e shëndetshme. Pastrimi i bimës pas një stuhie ndihmon atë të rikuperohet më shpejt dhe të fokusohet te rritja e re. Një bimë e pastër duket më bukur dhe është natyralisht më e fortë.
Gjatë vjeshtës, kur temperaturat ulen, disa gjethe mund të pësojnë dëmtime nga ngrica e parë. Këto pjesë të nxira duhet të hiqen sapo moti të stabilizohet për të shmangur përhapjen e prishjes drejt zhardhokut. Zhardhoku vetë është më rezistent se gjethet, ndaj heqja e pjesëve të prekura mbron “zemrën” e perimes. Ky proces mirëmbajtjeje zgjat kohën e qëndrimit të bimës në tokë përpara vjeljes përfundimtare.
Mbetjet e gjetheve të prera nuk duhet të lihen asnjëherë në sipërfaqen e tokës pranë bimëve të shëndetshme. Ato duhet të largohen dhe të kompostohen nëse janë të shëndetshme, ose të asgjësohen plotësisht nëse mbajnë shenja sëmundjesh. Mbajtja e hapësirës përreth lakrës radhiqe të pastër redukton fshehjen e dëmtuesve si kërmijtë. Një kopsht i pastër reflekton kujdesin profesional dhe vëmendjen ndaj çdo detaji.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Krasitja për qëllime lulëzimi dhe farërimi
Nëse rritni lakrën radhiqe për të marrë fara, procesi i krasitjes merr një formë tjetër në vitin e dytë. Kur bima fillon të nxjerrë kërcellin lulor, gjethet e poshtme mund të pastrohen për të favorizuar rrjedhjen e lëngjeve drejt majës. Kjo ndihmon në prodhimin e luleve më të forta dhe më pas të farave me cilësi më të lartë. Drejtimi i energjisë së bimës është një art që kërkon kuptimin e prioriteteve të saj biologjike.
Ndonjëherë, kërcelli lulor mund të bëhet shumë i rëndë dhe mund të ketë nevojë për mbështetje ose prerje të degëve anësore më të dobëta. Duke hequr degët e vogla që nuk do të kenë kohë të piqin farat, ju siguroni që farat kryesore të jenë më të shëndetshme. Kjo praktikë rrit madhësinë dhe peshën e farave individuale, duke përmirësuar shkallën e tyre të mbirjes në të ardhmen. Cilësia e pasardhësve varet shumë nga kujdesi që i jepet bimës prindërore.
Gjatë fazës së lulëzimit, heqja e luleve të thara që nuk janë pjalmuar mund të nxisë prodhimin e luleve të reja. Megjithatë, kjo duhet bërë me kujdes për të mos ndërprerë procesin natyral të formimit të bishtajave me fara. Vëzhgimi i insekteve pjalmuese mund t’ju japë një ide se cilat pjesë të bimës janë më produktive. Një kopshtar i mirë punon në harmoni me insektet e dobishme për të arritur qëllimet e tij.
Së fundi, pas vjeljes së farave, e gjithë bima duhet të pritet në nivelin e tokës dhe të largohet nga kopshti. Sistemi rrënjor i mbetur mund të shkrifërohet për të pasuruar tokën me lëndë organike nëse nuk ka pasur sëmundje. Ky pastrim final mbyll ciklin e jetës së bimës dhe e bën tokën gati për kulturën pasardhëse. Çdo fund është një fillim i ri në ciklin e pafundmë të kopshtarisë profesionale.
