Procesi i mbjelljes fillon me zgjedhjen e kohës së duhur dhe përgatitjen e terrenit. Është thelbësore të kuptosh se kjo bimë ka një sistem rrënjor mjaft delikat gjatë fazës fillestare. Nëse dëshiron të kesh një kopsht plot ngjyra, duhet të investosh kohë në seleksionimin e farave cilësore. Mbjellja e saktë siguron që bima të ketë një fillim të fortë dhe rezistent ndaj faktorëve të jashtëm.

Përgatitja e farave dhe koha e mbjelljes

Mbjellja e farave mund të bëhet direkt në kopsht ose në vazo të vogla paraprakisht. Nëse vendos t’i mbjellësh brenda, fillo procesin rreth gjashtë deri në tetë javë para ngricës së fundit. Përdor një përzierje toke të lehtë dhe të pasur me lëndë ushqyese për mbirje. Farat duhet të mbulohen vetëm me një shtresë shumë të hollë dheu, pasi kanë nevojë për pak dritë.

Lënia e farave në ujë për disa orë para mbjelljes mund të përshpejtojë procesin. Ky veprim zbut lëkurën e jashtme të fortë dhe nxit zgjimin e embrionit të bimës. Sigurohu që temperatura e ambientit ku i mban vazot të jetë rreth njëzet gradë celsius. Lagështia duhet të kontrollohet rregullisht që toka të mos thahet asnjëherë plotësisht gjatë kësaj faze.

Nëse preferon mbjelljen direkt në kopsht, prit derisa toka të jetë ngrohur mirë. Maji është zakonisht muaji më i mirë për shumicën e rajoneve me klimë të butë. Shpërndaj farat në një sipërfaqe të pastruar nga barërat e këqija dhe dëmtuesit e tjerë. Markimi i vendit ku keni mbjellë do t’ju ndihmojë të mos i shkulni fidanët e rinj gabimisht.

Mbirja zgjat zakonisht nga dhjetë deri në pesëmbëdhjetë ditë në kushte optimale. Gjatë kësaj kohe, duhet të tregosh durim dhe të mos e teprosh me ujitjen e tepërt. Sapo të shfaqen gjethet e para të vërteta, bima fillon të bëhet më e pavarur. Ky është momenti kur mund të fillosh t’i përshtatësh gradualisht me kushtet e jashtme të ajrit.

Teknikat e shumimit me ndarje dhe prerje

Shumimi mund të bëhet edhe përmes ndarjes së rrënjëve të bimëve më të vjetra. Kjo metodë duhet të praktikohet me kujdes në fillim të pranverës ose në vjeshtë. Nxirre bimën nga toka me një lopatë të mprehtë duke u siguruar që mos t’i dëmtojmë rrënjët. Çdo pjesë e ndarë duhet të ketë të paktën një syth të shëndetshëm dhe rrënjë të mjaftueshme.

Ndarja e bimës ndihmon edhe në rinuarjen e saj nëse ajo është bërë shumë e dendur. Bimët e vjetra shpesh humbasin forcën e tyre të lulëzimit pas disa viteve rresht. Duke i ndarë, ti i jep mundësinë çdo pjese të zhvillohet në një hapësirë të re. Kjo teknikë garanton që lulet e reja do të kenë të njëjtat veti me bimën mëmë.

Mund të përdorësh edhe prerjet e kërcellit për të krijuar bimë të reja gjatë verës. Zgjidh një kërcell të shëndetshëm që nuk ka lulëzuar ende për këtë proces specifik. Prite atë në një gjatësi prej rreth dhjetë centimetrash dhe hiq gjethet e poshtme. Vendose në një përzierje rëre dhe torfe derisa të fillojnë të dalin rrënjët e reja.

Përdorimi i hormoneve të rrënjëzimit mund të rrisë ndjeshëm shanset për sukses në këtë proces. Mbaji prerjet në një vend me hije dhe mbuloji me një qese plastike transparente. Kjo krijon një efekt mini-serre që mban lagështinë e nevojshme për formimin e rrënjëve. Pas disa javësh, mund t’i transferosh fidanët e rinj në vazot e tyre të rritjes.

Transplantimi i fidanëve në kopsht

Kur fidanët kanë arritur një madhësi prej dhjetë centimetrash, janë gati për transplantim. Zgjidh një ditë të vrenjtur ose orët e vona të pasdites për këtë procedurë. Kjo parandalon stresin nga dielli i fortë që mund të vrasë bimët e reja dhe delikate. Hap një vrimë dy herë më të madhe se balta që rrethon rrënjët e fidanit.

Vendose fidanin në vrimë duke u siguruar që niveli i tokës të mbetet i njëjtë. Mos e mbill shumë thellë sepse qafa e bimës mund të fillojë të kalbet. Pas vendosjes, ngjeshe tokën lehtë rreth bazës për të eliminuar xhepat e ajrit. Një ujitje e bollshme menjëherë pas mbjelljes do të ndihmojë në stabilizimin e bimës.

Distanca midis bimëve duhet të jetë e mjaftueshme për t’u rritur pa u penguar. Siç e përmendëm, rreth pesëdhjetë centimetra është hapësira ideale për këtë specie të veçantë. Kjo siguron që secila bimë të marrë sasinë e duhur të ushqimit nga toka përreth. Planifikimi i hapësirës është çelësi për një kopsht të rregullt dhe shumë të shëndetshëm.

Përdorimi i mulçit rreth fidanëve të rinj ndihmon në mbajtjen e lagështisë dhe parandalimin e barërave. Kashta ose lëvoret e copëtuara të drurit janë materiale të shkëlqyera për këtë qëllim. Mulçi gjithashtu dekompozohet me kalimin e kohës duke pasuruar tokën me lëndë organike. Kjo shtresë mbron edhe rrënjët e reja nga ndryshimet e papritura të temperaturës së tokës.

Vetëmbjellja dhe menaxhimi i farave

Kjo bimë njihet për aftësinë e saj të jashtëzakonshme për t’u vetëmbjellë në kopsht. Nëse nuk i pret lulet e thara, farat do të bien natyrshëm në tokë në vjeshtë. Vitin e ardhshëm do të shohësh shumë fidanë të vegjël që mbinë rreth bimës kryesore. Kjo është mënyra më e thjeshtë për të mbajtur kopshtin të gjallë pa shumë mundim.

Mund t’i mbledhësh farat me dorë kur ato të jenë pjekur dhe të kenë marrë ngjyrë kafe. Ruaji ato në një zarf letre në një vend të freskët dhe të thatë gjatë dimrit. Shmang qeset plastike pasi lagështia e mbetur mund të shkaktojë mykjen e farave. Etiketimi i zarfit me ngjyrën e lules do të të ndihmojë në planifikimin e vitit të ardhshëm.

Kini parasysh se bimët e rritura nga farat e vetëmbjella mund të kenë ngjyra të ndryshme. Kryqëzimi natyral i polenit prodhon shpesh varietete të reja dhe surpriza të bukura në kopsht. Nëse dëshiron të ruash një ngjyrë specifike, duhet të përdorësh metoda të tjera shumimi. Megjithatë, ky diversitet i jep kopshtit një pamje më natyrale dhe shumë më autentike.

Nëse fidanët e vetëmbjellë mbinë në vende të papërshtatshme, mund t’i lëvizësh me kujdes. Bëje këtë kur janë ende të vegjël, para se rrënja kryesore të shkojë shumë thellë. Rrënja e tyre është e gjatë dhe e drejtë, ndaj transplantimi i bimëve të rritura është i vështirë. Një lëvizje e hershme garanton një shkallë më të lartë suksesi për bimën.