Përgatitja e bimës për muajt e ftohtë është një fazë kritike që garanton rikthimin e saj në pranverën e ardhshme. Edhe pse shumë lloje janë mjaft rezistente, ngricat e forta dhe lagështia e dimrit mund të jenë vdekjeprurëse. Duhet të ndërmarrësh hapa konkretë për të mbrojtur sistemin rrënjor dhe qafën e bimës nga temperaturat ekstreme. Një dimërim i suksesshëm fillon që në ditët e fundit të vjeshtës me veprime të mirëmenduara mirë.
Pastrimi dhe krasitja e vjeshtës
Kur ditët fillojnë të shkurtohen dhe temperaturat të ulen, bima fillon të tërheqë energjitë e saj drejt rrënjëve. Ky është momenti kur duhet të presësh kërcejnë e tharë rreth dhjetë deri në pesëmbëdhjetë centimetra mbi tokë. Mos e prit shumë afër tokës për të shmangur hyrjen e ujit direkt në qendrën e bimës që mund të shkaktojë kalbje. Kjo krasitje e lehtë ndihmon në mbajtjen e kopshtit të pastër dhe redukton vendet ku fshihen parazitët.
Hiq të gjitha gjethet e rëna rreth bazës së bimës, veçanërisht nëse ato kanë pasur shenja sëmundjesh. Gjethet e infektuara janë streha perfekte për sporet që do të sulmojnë bimët e reja në pranverë. Pastrimi i sipërfaqes së tokës lejon që ajri të qarkullojë më mirë rreth mbetjeve të kërcellit. Ky veprim i thjeshtë higjienik është një nga masat më efektive parandaluese që mund të marrësh.
Nëse bima është rritur në vazo, kontrolloni nëse ajo ka nevojë për një pastrim të jashtëm të enës. Mbetjet e kripërave dhe myku në vazo mund të dëmtojnë shëndetin e bimës gjatë periudhës së pushimit. Është mirë që vazot të grupohen në një vend më të mbrojtur nga era e ftohtë e veriut. Kjo krijon një mikroklimë pak më të ngrohtë që ndihmon në ruajtjen e temperaturës së rrënjëve.
Krasitja e vjeshtës nuk duhet të jetë shumë agresive nëse jeton në një zonë me dimër shumë të ashpër. Kërcejnë e mbetur mund të shërbejnë si një kapëse natyrale për dëborën, e cila vepron si një izolator i shkëlqyer. Dëbora mbron tokën nga ngrirja e thellë, duke ruajtur rrënjët në një temperaturë konstante rreth zeros. Vlerëso kushtet e tua lokale para se të vendosësh sa shumë do të pastrosh kopshtin tënd.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Izolimi dhe mbrojtja e rrënjëve
Mulçerimi është mbrojtja më e mirë që mund t’i ofrosh rrënjëve të kësaj bime gjatë dimrit të gjatë. Përdor një shtresë prej të paktën dhjetë centimetrash me materiale organike si kashta, gjethet e thara ose ashkla druri. Kjo shtresë vepron si një batanije termike që parandalon ciklet e shpeshta të ngrirjes dhe shkrirjes së tokës. Këto ndryshime të shpejta të temperaturës janë ato që shpesh dëmtojnë indet delikate të rrënjëve.
Sigurohu që mulçi të mos jetë në kontakt të drejtpërdrejtë me mbetjen e kërcellit për të parandaluar lagështinë e tepërt. Lëre një hapësirë të vogël boshe rreth qafës së bimës që ajri të mund të qarkullojë lirisht. Lagështia e bllokuar nën mulç mund të nxisë kalbjen e parakohshme para se të fillojë i ftohti i vërtetë. Balanca midis mbrojtjes termike dhe ajrosjes është sekreti i një izolimi të suksesshëm dimëror.
Nëse parashikohen temperatura jashtëzakonisht të ulëta, mund të përdorësh pëlhurë mbrojtëse kopshtarie (agrotekstil). Kjo pëlhurë lejon bimën të marrë frymë, por mban nxehtësinë që vjen nga toka brenda saj. Hiqe këtë mbrojtje kur temperaturat rriten përsëri për të shmangur mbinxehjen dhe zgjimin e parakohshëm të bimës. Përdorimi i gurëve ose kunjave për ta fiksuar pëlhurën do ta mbajë atë në vend edhe gjatë stuhive.
Për bimët e sapombjella në vjeshtë, mbrojtja duhet të jetë akoma më e rreptë dhe më e vëmendshme. Rrënjët e tyre nuk kanë pasur kohë të shkojnë thellë në tokë, ndaj janë më të ekspozuara ndaj të ftohtit. Mund të ndërtosh një rrethim të vogël me rrjetë teli dhe ta mbushësh me gjethe të thara rreth bimës së re. Kjo teknikë siguron një izolim maksimal dhe mbron fidanin nga erërat tharëse të dimrit.
Më shumë artikuj mbi këtë temë
Menaxhimi i ujit gjatë periudhës së pushimit
Ujitja gjatë dimrit është një temë që shpesh keqkuptohet nga shumë kopshtarë fillestarë në mbarë botën. Megjithëse bima është në pushim, rrënjët nuk duhet të lihen të thahen plotësisht nëse toka nuk është e ngrirë. Gjatë periudhave të gjata pa dëborë dhe pa shi, një ujitje e lehtë në ditët e ngrohta është e nevojshme. Toka e thatë ngrin më shpejt dhe më thellë sesa toka që ka një nivel minimal lagështie.
Kurrë mos ujit nëse temperatura është nën pesë gradë celsius ose nëse toka është e ngrirë në sipërfaqe. Uji do të mbetet mbi tokë ose do të kthehet në akull, duke dëmtuar bimën në vend që ta ndihmojë atë. Zgjidh orët e mesditës kur dielli ka ngrohur paksa sipërfaqen për të kryer këtë proces hidratimi. Qëllimi është thjesht të mbash qelizat e rrënjëve të gjalla dhe jo të nxisësh rritjen e re.
Drenazhimi i mirë bëhet akoma më i rëndësishëm gjatë dimrit për të parandaluar asfiksinë e rrënjëve. Nëse vëren se uji grumbullohet rreth bimës pas shkrirjes së dëborës, duhet të krijosh kanale të vogla largimi. Rrënjët që qëndrojnë në ujë të ftohtë për kohë të gjatë do të vdesin për shkak të mungesës së oksigjenit. Kontrolli i rregullt i kopshtit pas çdo stuhie dimërore do të të lejojë të ndërhysh në kohë.
Bimët në vazo kërkojnë më shumë vëmendje pasi ato thahen shumë më shpejt sesa ato që janë në tokë. Kontrollo peshën e vazos; nëse është shumë e lehtë, bima ka nevojë për pak ujë menjëherë. Nëse është e mundur, vendosi vazot mbi këmbëza druri ose tulla për t’i izoluar nga toka e ftohtë. Kjo parandalon gjithashtu bllokimin e vrimave të kullimit nga akulli që mund të krijohet në bazë.
Monitorimi dhe zgjimi pranveror
Fundi i dimrit dhe fillimi i pranverës është një kohë delikate kur rreziku i ngricave të vona mbetet i lartë. Mos u nxito ta heqësh mulçin sapo të shohësh rrezet e para të ngrohta të diellit në mars. Ndryshimet e shpejta të temperaturës mund të mashtrojnë bimën që të fillojë rritjen e re shumë herët. Hiqe mulçin gradualisht, shtresë pas shtrese, duke lejuar që toka të ngrohet dalëngadalë dhe natyrshëm.
Kur vëren gjethet e para të vogla jeshile që dalin nga baza, është shenja se dimërimi ka qenë i suksesshëm. Pastro mbetjet e fundit të mulçit të vjetër për të lejuar që drita e diellit të arrijë në qendrën e bimës. Kjo është koha ideale për të bërë një krasitje finale të çdo pjese që mund të jetë dëmtuar nga ngrica. Një fillim i pastër do të sigurojë një rritje të shpejtë dhe shumë të fuqishme për sezonin e ri.
Kontrollo gjithashtu nëse rrënjët janë nxjerrë jashtë nga toka për shkak të ngrirjes dhe shkrirjes së vazhdueshme. Ky fenomen i quajtur “frost heaving” mund të lëshojë rrënjët të ekspozuara ndaj ajrit të ftohtë dhe tharës. Nëse e vëren këtë, ngjeshe tokën butësisht rreth bimës dhe shto pak dhe të freskët për t’i mbuluar ato. Sigurimi i stabilitetit të rrënjëve është hapi i parë drejt një lulëzimi madhështor në verë.
Nëse bima nuk jep shenja jete deri në fund të prillit, mos u dorëzo menjëherë pasi disa varietete zgjohen vonë. Gërmo lehtë rreth bazës për të parë nëse rrënjët janë ende të forta dhe me ngjyrë të bardhë ose të çeltë. Rrënjët e zeza dhe të buta janë shenjë e kalbjes dhe në këtë rast bima duhet të zëvendësohet me një të re. Durimi dhe vëzhgimi i hollësishëm janë virtytet më të mëdha të çdo kopshtari të vërtetë dhe të përkushtuar.