Stjernejasmin treng ikkje hard årleg skjering, men han har stor nytte av regelmessig formstell. Riktig skjering held planten tett, luftig og lett å styre på espalier eller i krukke. Feil tidspunkt eller for kraftig inngrep kan redusere blomstringa og gi stress. Den beste metoden er å klippe målretta, litt om gongen og med reine snitt.
Når og kvifor planten bør skjerast
Den beste tida for lett formklipp er ofte etter blomstring. Då kan ein korte inn lange skot utan å øydeleggje mykje av årets blomsterprakt. Planten får samtidig tid til å lage ny vekst før sesongen sluttar. Dette gir ein naturleg rytme mellom blomstring og fornying.
Vårskjering kan brukast for å fjerne vinterskadar. Då bør ein vente til det er tydeleg kva som er dødt og kva som bryt på nytt. For tidleg hard skjering kan fjerne delar som ville ha kome seg. Tålmod om våren gir meir presist arbeid.
Skjering har fleire mål enn berre å redusere storleik. Ho betrar lufting, slepper lys inn og styrer planten i ønskja retning. Ho kan også stimulere sideskot og tettare bladverk. Ein plante som aldri blir forma, kan bli lang, floka og naken nedst.
Alle inngrep bør gjerast med skarpe og reine reiskapar. Sløve sakser knuser vevet og gir dårlegare sårheling. Reiskapar bør reingjerast særleg dersom ein klipper sjuke plantedelar. God hygiene er enkel førebygging.
Fleire artiklar om dette emnet
Formklipp på espalier og i krukke
På espalier bør hovudskota fordelast jamt først. Deretter kan sideskot kortast inn for å skape tett dekke. Skot som veks rett ut frå veggen eller inn i kvarandre, kan fjernast. Målet er ein open, men fyldig struktur.
I krukke må storleik og balanse haldast under kontroll. Ein stor bladmasse krev mykje vatn og kan gjere krukka ustabil i vind. Lett tilbakeskjering kan redusere fordamping og halde forma pen. Samstundes bør ein ikkje fjerne så mykje at planten misser kraft.
Lange ranker kan bindast opp før dei blir klipte. Nokre gonger er styring betre enn fjerning. Dersom eit skot kan fylle eit tomt område på støtta, bør det leiast dit. Slik byggjer ein form utan unødvendig tap av vekst.
Etter formklipp bør planten følgjast med på dei neste vekene. Ny vekst kan trenge oppbinding medan han enno er mjuk. Dersom mange nye skot kjem frå same punkt, kan nokre tynnast ut. Dette gir meir harmonisk vekst.
Fleire artiklar om dette emnet
Hard tilbakeskjering og fornying
Hard tilbakeskjering bør reserverast for planter som er svært store, glisne eller skadde. Ein slik operasjon kan redusere blomstringa ei stund. Planten må bruke energi på å byggje opp nytt bladverk. Difor bør inngrepet gjerast når vekstforholda er gode.
Fornying kan ofte gjerast gradvis i staden for alt på ein gong. Ta nokre av dei eldste eller svakaste skota heilt ned eller tilbake til sterke sideskot. Neste sesong kan ein ta fleire. Denne metoden held planten penare undervegs.
Ein plante som har fått frostskadar, bør ikkje klippast hardt midt i kuldeperioden. Skadde delar kan faktisk gi litt vern til friskare vev. Vent til faren for streng frost er over. Då ser ein også betre kvar nye knoppar bryt.
Etter hard skjering er jamn pleie viktig. Planten treng moderat fukt, god drenering og mild næring når veksten startar. Sterk gjødsling rett etter inngrepet er ikkje nødvendig. Stabilt stell hjelper planten å kome tilbake med sunn og kontrollert vekst.
