Skjering og tilbakeskjering av raudnande nattlys

Raudnande nattlys treng ikkje komplisert skjering, men målretta inngrep kan forlenge blomstringa og avgrense sjølvsåinga. Tidspunktet bør tilpassast om du ønskjer frø, eit ryddig bed eller mest mogleg blomstring. Skarpe og reine reiskapar gir pene snitt og reduserer faren for sjukdom. Planta bør alltid skjerast slik at bladrosetten og det sentrale vekstpunktet blir verna.

Skjering under blomstringa

Visne enkeltblomar kan plukkast bort dersom du ønskjer eit ryddigare uttrykk. Dette er mest aktuelt på plantar som står nær sitjeplassar eller gangvegar. Arbeidet må gjerast ofte fordi nye blomar opnar seg kvar kveld. I store naturlege plantingstypar er slik detaljpleie vanlegvis unødvendig.

Når ein heil blomsterdel er ferdig, kan han kortast ned til eit friskt sideskot. Dette kan stimulere knoppar lenger nede på stengelen. Effekten er best tidleg eller midt i blomstringsperioden. Seinare på hausten vil planten naturleg bruke meir energi på frømodning.

Skadde eller knekte stenglar bør fjernast straks. Klipp ned til eit sterkt bladfeste eller heilt til basis dersom skaden er omfattande. Eit reint snitt gror betre enn ein flisa brotstad. Resten av planten kan då bruke ressursane på friske skot.

Dersom planten blir svært høg, kan unge stenglar toppast forsiktig tidleg i veksten. Dette kan gi meir forgreining og ein lågare plante. Tiltaket kan likevel forseinke blomstringa. Prøv derfor metoden på nokre få plantar før heile bestanden blir behandla.

Fjerning av frøstandar

Frøkapslane utviklar seg raskt etter at blomane visnar. Klipp dei av medan dei framleis er grøne dersom du vil hindre sjølvsåing. Arbeidet bør gjentakast gjennom blomstringsperioden. Ein enkelt gløymd stengel kan produsere mange frø.

Dersom du ønskjer nye plantar, kan nokre utvalde kapslar få stå. Vel sterke og friske plantar med ønskjeleg høgd og blomstring. Merk stenglane som skal sparast, slik at dei ikkje blir klipte ved eit uhell. Resten av frøstandane kan fjernast for betre kontroll.

Modne kapslar blir brune og opnar seg gradvis. Dei bør samlast på ein tørr dag før frøa fell ut. Klipp heile kapselstanden over ein papirpose. La materialet tørke vidare innandørs før frøa blir reinska.

Fjerning av frøstandar kan halde bedet meir oversiktleg. Planta brukar då mindre energi på å modne store frømengder. Nokre eksemplar kan svare med fleire sideblomar. Resultatet varierer med temperatur, jordfukt og kor tidleg inngrepet blir gjort.

Nedskjering og sesongavslutning

Etter den siste blomstringa kan stenglane klippast ned dersom du ønskjer eit ryddig haustbed. Vent gjerne til frøa du vil ta vare på, er ferdig modne. Klipp stenglane nokre centimeter over bakken. Pass på at låge bladrosettar ikkje blir skadde.

Friske, tørre stenglar kan òg stå gjennom vinteren. Dei gir struktur, fangar snø og kan tilby skjul for smådyr. Vårskjering er derfor eit godt alternativ i naturvenlege hagar. Klipp før den nye veksten blir så stor at han kjem i vegen.

Sjuke plantedelar skal alltid fjernast så snart dei blir oppdaga. Dei bør ikkje bli ståande som vinterhabitat fordi dei kan innehalde soppsporar eller skadedyr. Reingjer saksa etter arbeid med smitta plantar. Dette hindrar overføring til friske eksemplar.

Unngå å rive dei gamle stenglane opp med handmakt. Den kraftige rørsla kan skade rothalsen og den djupe rota. Bruk ei skarp beskjæringssaks og hald stengelen stødig medan du klipper. Varsam tilbakeskjering bevarer planten og gjer bedet klart for ein ny vekstsesong.