Skjering og tilbakeklipping av blodhassel

Skjering av blodhassel bør ha som mål å bevara ein naturleg, luftig og sterk buskform. Planten toler inngrep, men han blir vakrast når ein arbeider gradvis og fjernar utvalde greiner i staden for å klippa alt jamt tilbake. God skjering slepper lys inn i krona, reduserer sjukdomsrisiko og stimulerer frisk nyvekst frå basis. For hard og tilfeldig tilbakeklipping kan derimot gi mange svake skot og eit rotete uttrykk.

Den beste tida for større skjering er vanlegvis sein vinter eller tidleg vår, før kraftig vekst startar. Då er greinstrukturen lett å sjå, og planten får heile sesongen til å lukka sår. Mindre fjerning av døde eller skadde greiner kan gjerast når ein oppdagar dei. Ein bør likevel unngå unødvendig hard skjering seint på hausten.

Blodhassel blør ikkje like dramatisk som enkelte tre, men tidleg vårskjering bør likevel gjerast med omtanke. Reine, skarpe reiskapar gir glatte snitt og mindre skade. Snitt bør leggjast rett utanfor greinkragen, ikkje heilt flatt inn mot stammen. Dette hjelper planten å kapsla inn såret naturleg.

Før ein klipper, bør ein vurdera kva rolle busken har i hagen. Ein solitærbusk bør få behalda mjuk, naturleg breidd. Ein busk i blandingsplanting kan trengja meir styring for ikkje å skugga naboane. Skjeringa bør alltid tilpassast både plantehelse og design.

Formskjering og tynning

Tynning er den viktigaste metoden for blodhassel. Ein fjernar eldre, svake, kryssande eller innoverveksande greiner heilt frå basis eller frå ein naturleg forgreining. Slik kjem lys og luft inn i krona. Resultatet blir meir elegant enn ved å klippa alle greiner i same høgd.

Kryssande greiner bør fjernast før dei gneg mot kvarandre. Gnag skadar borken og kan opna for sjukdom. Det er best å velja den greina som har dårlegast retning eller svakast vekst. Den attståande greina får då betre plass.

Ein bør ikkje fjerna for mykje på éin gong. Som hovudregel er gradvis tynning tryggare enn kraftig reduksjon. Dersom busken er svært tett, kan arbeidet fordelast over to eller tre sesongar. Dette gir planten tid til å svara med balansert nyvekst.

Ytre formklipping kan brukast varsamt dersom greiner strekkjer seg inn over gangar eller bed. Likevel bør ein unngå å skapa ein stiv kuleform dersom målet er naturleg uttrykk. Blodhassel har vakrast karakter når greinene får visa litt eigen rytme. Målretta kutt gir meir profesjonell form enn jamn barbering.

Forynging av eldre buskar

Eldre blodhassel kan etter kvart få grove greiner med mindre bladverk. Då kan forynging vera nødvendig. Ein fjernar nokre av dei eldste greinene heilt nede ved basis. Dette stimulerer yngre skot og gir busken ny energi.

Forynging bør gjerast over fleire år. Dersom alle gamle greiner blir fjerna samtidig, kan planten reagera med eit stort tal tynne vasskot. Slike skot må seinare tynnast, og busken kan mista form i mellomtida. Gradvis utskifting gir eit rolegare og betre resultat.

Det er viktig å velja nye skot med god retning. Ikkje alle unge skot bør få stå. Dei som veks utover og byggjer ei open form, er mest verdifulle. Skot som går rett inn i krona eller ligg tett på andre, kan fjernast tidleg.

Etter forynging bør planten få jamn vatning og moderat næring. Han treng ressursar til å byggja ny vekst, men må ikkje pressast med for mykje nitrogen. Kompost og godt jorddekke er ofte nok. Slik får ein sterk nyvekst utan å skapa ubalanse.

Feil som bør unngåast

Ein vanleg feil er å klippa blodhassel som ein hekk utan at han faktisk skal vera hekk. Jamn tilbakeklipping av alle skot gir tett yttervegg og mørkt indre. Etter kvart blir busken hol og svak inne i krona. Tynning gir betre lysfordeling og sunnare vekst.

Ein annan feil er å la stubbar stå att etter kutt. Lange stubbar tørkar inn og kan bli inngangsportar for sjukdom. Snittet bør leggjast ved rett forgreining eller ved basis. Då kan planten lukka såret meir naturleg.

Skjering med sløve reiskapar gir flisete snitt. Slike sår gror seinare og kan samla fukt. Reiskapar bør vera skarpe og reine før arbeidet startar. Ved mistanke om sjukdom bør dei reingjerast mellom kutt.

For mykje skjering seint i sesongen kan svekkja vinterførebuinga. Nye skot som kjem etter sein stimulering, rekk kanskje ikkje å modna. Dette aukar risikoen for frostskade. Den beste skjeringa er difor både rett utført og rett timet.