Skjering og nedskjering av alunrot gjennom året

Alunrot treng ikkje hard skjering for å vere vakker, men jamleg og presis rydding held planten friskare og meir dekorativ. Sidan planten ofte er delvis vintergrøn, bør han ikkje behandlast som stauder som visnar heilt ned om hausten. Det viktigaste er å fjerne blad som er skadde, sjuke eller gamle, utan å øydeleggje krona. Med rett tidspunkt og rett teknikk blir bladverket tettare, reinare og meir stabilt gjennom sesongen.

Vårstell og fjerning av vinterskadde blad

Våren er den viktigaste tida for rydding av alunrot. Etter vinteren kan mange blad vere brune, flekkete eller slappe. Desse blada bør fjernast når ny vekst byrjar å vise seg. Då ser ein lettare kva som er dødt og kva som framleis fungerer.

Det er klokt å vente til den verste frosten er over. Gamle blad kan verne krona mot kulde og uttørking tidleg på våren. Klipper ein for tidleg, kan vekstpunktet bli meir utsett. Når temperaturen blir stabilare, kan planten reinsast meir grundig.

Bruk ei rein og skarp saks. Klipp bladstilken nær basis utan å dra i planten. Riving kan skade krona eller løyse planten frå jorda. Dette er særleg viktig etter vinter med telelyfting.

Etter rydding kan ein fylle på litt jord eller kompost rundt planta dersom røtene er synlege. Krona skal ikkje dekkjast tett. Målet er å støtte røtene og halde vekstpunktet luftig. Dette gir ein god start på ny sesong.

Skjering i vekstsesongen

Gjennom sommaren handlar skjering mest om vedlikehald. Skadde blad kan fjernast etter kvart som dei oppstår. Dette gjer planten penare og reduserer risikoen for sjukdom. Det gir også meir lys og luft til nye blad.

Blomsterstenglar kan klippast bort etter blomstring. Nokre gartnarar lèt dei stå fordi dei gir eit lett og naturleg uttrykk. Andre fjernar dei for å halde fokuset på bladverket. Begge metodar er riktige, men svake plantar har ofte nytte av at stenglane blir fjerna.

Dersom planten blir open i midten, hjelper ikkje vanleg skjering alltid. Då er det ofte behov for deling og forynging. Ein gammal krone kan bli treaktig og løfta over jorda. Deling gir betre resultat enn å klippe hardt tilbake.

Ved sjukdom eller kraftige bladflekkar bør angripne blad fjernast raskt. Saks bør reingjerast etterpå, særleg dersom fleire plantar skal klippast. Plantematerialet bør fjernast frå bedet. Slik reduserer ein smittepresset i fuktige periodar.

Nedskjering, forynging og feil å unngå

Full nedskjering bør brukast med varsemd. Alunrot lagrar mykje av prydverdien og noko av vernet sitt i bladverket. Dersom alt blir fjerna på feil tidspunkt, kan planten bli stressa. Lett og selektiv skjering er oftast betre.

Sterk nedskjering kan vere aktuelt dersom bladverket er svært skadd eller stygt. Det bør helst gjerast når planten er i aktiv vekst og kan danne nye blad raskt. Etterpå treng planten jamn fukt og vern mot sterk sol. Ein svekt plante bør ikkje samstundes få kraftig gjødsling.

Den vanlegaste feilen er å klippe for langt ned i krona. Vekstpunktet må ikkje skadast. Ein annan feil er å la vått, avklipt materiale bli liggjande mellom blada. Det kan skape råte og lokke sniglar.

Forynging gjennom deling bør vurderast når skjering ikkje lenger gir ein tett plante. Del planten om våren og plant dei beste delane på nytt. Fjern gamle, svake og treaktige parti. På den måten blir alunrot både penare og meir livskraftig.