Lysbehovet til sitrontreet gjennom året

Sitrontreet er ei svært lyskrevjande plante som treng mange timar med sterkt lys for å utvikle tett bladverk, blom og frukt. For lite lys gir lange, svake skot og aukar risikoen for bladfall. Samstundes kan blad som er danna i svakt innelys, bli skadde av brå overgang til sterk sol. God lysstyring handlar derfor både om mengde, varigheit og gradvis tilvenning.

Innandørs bør treet stå så nær eit lyst vindauge som mogleg. Sørvende vindauge gir vanlegvis best resultat, men store aust- og vestvindauge kan også fungere. Reine ruter slepper inn merkbart meir lys enn støvete glas. Gardiner, overbygg og tre utanfor huset kan redusere lysmengda meir enn ein først legg merke til.

Lys påverkar også kor mykje vatn og næring planten kan bruke. I sterkt lys arbeider blada aktivt, og jorda tørkar raskare. I svakt lys går forbruket ned, sjølv om rommet er varmt. Vatninga må derfor reduserast når planten blir flytta til ein mørkare stad.

Kroner som berre får lys frå éi side, kan vekse skeivt. Drei potta litt med jamne mellomrom, men unngå store og brå endringar medan planten blomstrar. Eit vekstlys ovanfrå gir ofte jamnare form. Reflekterande, lyse flater rundt planten kan også utnytte tilgjengeleg lys betre.

Sommarlys og gradvis tilvenning til sol

Utandørs kan sitrontreet få mykje meir lys enn gjennom eit vindauge. Denne energien gir kraftigare skot, tjukkare blad og betre grunnlag for blomstring. Planten bør likevel ikkje flyttast direkte frå innemiljø til full sol. Tilvenning over fleire dagar eller veker er nødvendig.

Start med lys skugge eller morgonsol. Auk deretter tida i direkte sol litt etter litt. Følg med på lyse, tørre felt som kan tyde på sviskadar. Skadde område blir ikkje grøne igjen, men nye blad vil vanlegvis tilpasse seg det sterkare lyset.

Middagssol kan varme opp både blad og potte kraftig. Ei mørk potte kan få svært høg temperatur rundt røtene. Skjerm behaldaren eller plasser han inni ei lys ytterpotte med luftrom. Krona kan framleis stå i sol sjølv om rotsona blir verna.

Langvarig regnvêr kan redusere lysmengda og halde jorda våt. Flytt eventuelt treet under eit gjennomsiktig tak dersom dreneringa ikkje held tritt. Pass likevel på at plassen ikkje blir mørk og stilleståande. Sitrontreet treng både lys og lufting gjennom heile utesesongen.

Vinterlys, vekstlys og teikn på ubalanse

Om vinteren er naturleg dagslys ofte utilstrekkeleg for eit sitrontre i varm stove. Eit vekstlys kan forlengje dagen og auke lysstyrken rundt krona. Lampen bør gi eit breitt felt som dekkjer heile planten. For stor avstand reduserer effekten kraftig.

Eit varmt tre kan trenge om lag tolv til fjorten timar kunstig lys dagleg, avhengig av lampestyrke og mengda dagslys. Bruk tidsur for å halde ein stabil rytme. Planten skal også ha ein mørk periode kvar natt. Kontinuerleg lys gjennom heile døgnet er ikkje nødvendig og kan forstyrre den normale fysiologien.

Lange avstandar mellom blada, bleike skot og bladfall frå innsida av krona kan tyde på lysmangel. Dersom jorda samstundes held seg våt lenge, er energiomsetninga truleg låg. Flytt treet lysare og reduser vatninga forsiktig. Unngå kraftig gjødsling før lysforholda er betra.

Lyse eller brunlege felt på solsida kan tyde på for rask tilvenning eller for sterk varme. Flytt planten litt tilbake eller filtrer den sterkaste sola midlertidig. Når nye blad utviklar seg under dei nye forholda, blir dei meir robuste. Gradvis justering er tryggare enn stadig flytting mellom svært lyse og mørke plassar.