Beskjering og tilbakeklipping av chilehumleblom

Rett beskjering held chilehumleblom ryddig, frisk og blomstringsvillig gjennom store delar av sesongen. Planta treng ikkje hard formklipping, men ho har nytte av jamn fjerning av visne blomar, skadde blad og gamle stenglar. Tidspunktet for inngrepet påverkar kor raskt ho dannar nye skot. Rein reiskap og varsame kutt reduserer faren for skadar og sjukdom.

Fjerning av visne blomar

Visne blomar bør klippast bort før frøa utviklar seg fullt. Planta kan då bruke meir energi på nye knoppar, blad og røter. Regelmessig reinsking gir ofte ei lengre og jamnare blomstring. Det ferdige bedet ser også meir velstelt ut.

Blomsterstengelen kan klippast ned til det første friske bladparet. Dersom heile stengelen er avblomstra, kan han fjernast ved basis. Snittet bør vere reint og ikkje rive opp vevet. Ein liten og skarp plantesaks gir best kontroll mellom tett bladverk.

Det er ikkje nødvendig å fjerne alle frøstandar. Nokre kan få stå dersom ein ønskjer sjølvsåing eller dekorativ struktur om hausten. Ein må då rekne med at frøplantane kan avvike frå morplanten. Fjerning av dei fleste frøstandane gir likevel den sterkaste gjenblomstringa.

Under arbeidet bør ein kontrollere blomsterknoppar og blad for skadedyr. Bladlus og trips samlar seg ofte i dei mjuke delane nær toppen. Tidlege angrep kan fjernast saman med sterkt skadde stenglar. Slik vert blomsterstellet også ein viktig del av plantekontrollen.

Tilbakeklipping gjennom sesongen

Etter hovudblomstringa kan slitne blomsterstenglar klippast heilt ned. Dette opnar tua og gir meir lys til nye blad ved basis. Planta får eit friskare uttrykk og kan danne ein ny, mindre blomstringsrunde. Ho bør vatnast dersom jorda er tørr etter inngrepet.

Gule og skadde blad kan fjernast når dei ikkje lenger bidreg til veksten. Blad som ligg mot våt jord, bør prioriterast fordi dei lett får flekkar og rotning. Friske grøne blad skal stå att slik at planten kan halde fram med fotosyntesen. For kraftig fjerning midt i sesongen svekkjer rotreservane.

Dersom heile planten ser sliten ut, kan bladverket skjerast tilbake til om lag ti centimeter. Dette bør gjerast etter den første blomstringsperioden og ikkje seint på hausten. Nye blad vil vanlegvis utvikle seg frå rotkruna dersom ho er frisk. Etterpå treng planten jamn fukt og moderate vekstforhold.

Tilbakeklipping kan også vere nyttig ved eit avgrensa sjukdomsangrep. Angripne delar må fjernast og takast bort frå vekseplassen. Reiskapen bør reingjerast før han vert brukt på andre plantar. Inngrepet må kombinerast med betre lufting, rett vatning eller andre tiltak mot den eigentlege årsaka.

Haust- og vårbeskjering

Når frosten kjem, vil blad og stenglar gradvis miste fargen. Dei kan klippast ned om hausten dersom området har mykje vinterfukt og sjukdomsproblem. Eit ope plantefelt tørkar raskare og inneheld færre overvintrande planterestar. Kuttet bør likevel liggje nokre centimeter over rotkruna.

I kalde område kan det gamle bladverket få stå gjennom vinteren. Dei tørre delane fangar snø og gir ei viss isolering mot raske temperatursvingingar. Visne stenglar kan også gi struktur i vinterhagen. Dei må fjernast tidleg om våren før dei nye skota vert lange.

Vårreinsking bør utførast med varsemd fordi nye vekstpunkt kan liggje skjulte under gamle blad. Dra ikkje hardt i tørre stenglar dersom dei sit fast. Klipp dei av med rein saks i staden. Dette hindrar at delar av rotkruna vert rivne laus.

Beskjering kan ikkje åleine forynge ei gammal og hol tue. Dersom midten er død og blomstringa minkar, bør planten delast. Friske ytterdelar kan plantast tilbake i nyforbetra jord. Kombinasjonen av deling, reinsking og rett tilbakeklipping gir ein tettare og meir livskraftig plante.