Beskjering og nedklipping av aurikkel

Aurikkel treng ikkje hard beskjering, men jamleg fjerning av visne og skadde plantedelar held rosetten sunn og luftig. Arbeidet bør gjerast presist, sidan vekstpunktet sit tett mellom blada og lett kan skadast. Rett tidspunkt reduserer faren for infeksjon og unødig svekking. Målet er å støtte den naturlege vekstforma, ikkje å forme planten med kraftig klipping.

Fjerning av visne blomster

Visne blomster bør takast bort etter kvart som dei mistar farge og fastleik. Grip stengelen lågt og klipp han av med ei rein saks. Unngå å rive hardt, sidan delar av rosetten kan losne. Eit reint snitt gror raskare og gir mindre inngang for sjukdom.

Etter hovudblomstringa kan alle brukte blomsterstenglar fjernast. Planten slepp då å bruke energi på frøkapslar. Energilageret kan i staden byggjast opp i røtene og dei nye blada. Dette gir ofte betre føresetnader for blomstring neste vår.

Skal du samle frø, kan nokre få sterke stenglar få stå. Vel blomster frå friske og kraftige plantar. Resten av dei visne stenglane bør fjernast for å halde rosetten open. Frøkapslane må få modne før dei blir klipte av.

Reiskapen bør vaskast dersom han har vore brukt på sjuke plantar. Alkohol eller eit eigna desinfeksjonsmiddel kan brukast på sakseblada. Tørk reiskapen før du klipper vidare. Denne rutinen reduserer faren for å flytte smitte mellom plantane.

Opprydding i bladverket

Dei eldste blada sit ytst i rosetten og gulnar naturleg over tid. Dei kan fjernast når dei slepp lett eller er heilt visne. Hald planta stødig medan bladet blir klipt eller trekt forsiktig bort. Pass på at friske blad og rothalsen ikkje blir skadde.

Mjuke, brune eller flekkete blad bør fjernast raskt. Slike blad kan halde på fukt og gi gode vilkår for sopp. Legg mistenkt sjukt materiale i restavfallet. Det bør ikkje brukast som jorddekke rundt planten.

Unngå å klippe bort store mengder friskt bladverk. Blada produserer energien som planten treng til røter og neste års knoppar. Kraftig nedklipping kan svekkje planten og forseinke utviklinga. Berre delar med tydeleg skade eller sjukdom bør fjernast.

Etter opprydding bør rosetten vere open nok til at luft kjem til mellom blada. Jord og plantedelar som har samla seg i midten, kan fjernast varsamt. Bruk ein liten pinne eller pinsett i staden for grove reiskapar. Vekstpunktet i sentrum må alltid vernast.

Tidspunkt og fornying av eldre plantar

Den viktigaste oppryddinga skjer vanlegvis etter blomstring. Vêret er då ofte mildt, og planten kan lækje små sår raskt. Ein ny kontroll kan gjerast om hausten før vinteren. Unngå omfattande klipping rett før hard frost.

Om våren bør du vente til det er lett å skilje levande blad frå vinterskadde delar. Nokre blad som ser matte ut, kan framleis vere funksjonelle. Fjern berre vev som er svart, mjukt eller heilt tørt. Ny vekst må ikkje rivast laus under arbeidet.

Eldre plantar kan utvikle ein lang eller naken rothals. Då er deling og gjenplanting betre enn kraftig beskjering. Friske rosettar blir skilde frå den gamle midtdelen og sette i ny jord. Denne fornyinga gir meir kompakt vekst og betre rotdanning.

Etter deling eller større opprydding bør planten haldast lett skjerma. Jorda skal vere jamt fuktig, men ikkje våt. Vent med sterk gjødsling til ny vekst viser at røtene fungerer. Skånsamt etterstell er avgjerande for at planten skal kome raskt tilbake.