Κλάδεμα και αφαίρεση ξερών τμημάτων στο σφαιροκέφαλο άλλιο

Το σφαιροκέφαλο άλλιο δεν απαιτεί παραδοσιακό κλάδεμα, επειδή αναπτύσσεται από υπόγειο βολβό και ανανεώνει κάθε χρόνο ολόκληρο το υπέργειο τμήμα του. Η σωστή αφαίρεση των μαραμένων ανθέων και των ξερών φύλλων επηρεάζει όμως άμεσα την εμφάνιση, την παραγωγή σπόρων και τη δύναμη του βολβού. Το σημαντικότερο λάθος είναι η πρόωρη κοπή του πράσινου φυλλώματος αμέσως μετά την ανθοφορία. Με σωστό χρονισμό, το φυτό παραμένει υγιές και συγκεντρώνει αρκετά αποθέματα για την επόμενη περίοδο.

Αφαίρεση των μαραμένων ταξιανθιών

Οι ταξιανθίες μπορούν να αφαιρεθούν μόλις ολοκληρωθεί η ανθοφορία, όταν δεν επιθυμείται παραγωγή σπόρων. Η κοπή εμποδίζει το φυτό να δαπανήσει ενέργεια για την ωρίμανση των σπερμάτων. Έτσι, μεγαλύτερο μέρος των παραγόμενων θρεπτικών ουσιών επιστρέφει στον βολβό. Η παρέμβαση είναι χρήσιμη ιδιαίτερα σε νεαρά ή πρόσφατα μεταφυτευμένα φυτά.

Ο ανθοφόρος βλαστός κόβεται χαμηλά, αλλά χωρίς να τραυματίζονται τα γύρω φύλλα. Χρησιμοποιείται καθαρό και αιχμηρό ψαλίδι ώστε η τομή να είναι ομαλή. Ένα στομωμένο εργαλείο συνθλίβει τους ιστούς και δημιουργεί μεγαλύτερη επιφάνεια για πιθανή μόλυνση. Η λεπίδα πρέπει να απολυμαίνεται όταν προηγουμένως έχει χρησιμοποιηθεί σε ασθενή φυτά.

Δεν είναι υποχρεωτικό να αφαιρούνται όλες οι ξηρές κεφαλές. Οι ώριμες ταξιανθίες διατηρούν ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική μορφή και μπορούν να παραμείνουν στο παρτέρι για αρκετές εβδομάδες. Παράλληλα, οι σπόροι προσφέρουν δυνατότητα φυσικής εξάπλωσης σε κατάλληλες συνθήκες. Η επιλογή εξαρτάται από το αν προτεραιότητα είναι η διακοσμητική εικόνα, ο πολλαπλασιασμός ή η ενίσχυση του βολβού.

Για χρήση σε ξηρές ανθοσυνθέσεις, οι κεφαλές κόβονται όταν έχουν αποκτήσει σταθερή δομή αλλά πριν αρχίσουν να διαλύονται. Οι βλαστοί τοποθετούνται ανάποδα σε ξηρό, σκιερό και καλά αεριζόμενο χώρο. Η έκθεση σε έντονο ήλιο κατά την ξήρανση ξεθωριάζει πιο γρήγορα το χρώμα. Οι αποξηραμένες ταξιανθίες διατηρούν τη μορφή τους για μεγάλο διάστημα όταν προστατεύονται από υγρασία.

Διαχείριση του φυλλώματος

Τα πράσινα φύλλα δεν πρέπει να κόβονται μετά την πτώση των ανθέων. Συνεχίζουν να φωτοσυνθέτουν και να μεταφέρουν αποθέματα στον υπόγειο βολβό. Η διαδικασία αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη δύναμη της επόμενης ανθοφορίας. Η πρόωρη αφαίρεση μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερες ταξιανθίες ή ακόμη και σε απουσία ανθέων.

Το φυσιολογικό κιτρίνισμα αρχίζει συχνά πριν ολοκληρωθεί η ανθοφορία. Αυτό είναι χαρακτηριστικό πολλών καλλωπιστικών άλλιων και δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται με επιπλέον λίπασμα. Τα φύλλα αφαιρούνται μόνο όταν έχουν κιτρινίσει πλήρως, έχουν χάσει την ελαστικότητά τους και αποχωρίζονται εύκολα. Μέχρι τότε πρέπει να παραμένουν εκτεθειμένα στο φως.

Για να κρυφτεί το γερασμένο φύλλωμα, το σφαιροκέφαλο άλλιο φυτεύεται ανάμεσα σε χαμηλά πολυετή φυτά. Τα συνοδευτικά είδη καλύπτουν οπτικά τη βάση χωρίς να εμποδίζουν την πρόσβαση του φωτός την άνοιξη. Δεν πρέπει να δένονται ή να πλέκονται τα φύλλα σε σφιχτές δεσμίδες. Αυτή η πρακτική μειώνει τη φωτεινή επιφάνεια και παγιδεύει υγρασία ανάμεσα στους ιστούς.

Αν ένα φύλλο παρουσιάζει σοβαρή μηχανική βλάβη ή εκτεταμένη ασθένεια, μπορεί να αφαιρεθεί μεμονωμένα. Η κοπή γίνεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στη βάση, χωρίς να τραυματίζεται ο βλαστός. Δεν χρειάζεται να αφαιρεθεί υγιές φύλλωμα για να δημιουργηθεί απόλυτα καθαρή εικόνα. Η λειτουργικότητα του φυτού πρέπει να προηγείται της προσωρινής αισθητικής τελειότητας.

Καθαρισμός και φροντίδα των εργαλείων

Ο τελικός καθαρισμός πραγματοποιείται όταν όλα τα υπέργεια μέρη έχουν ξεραθεί. Οι ξηροί βλαστοί κόβονται κοντά στο έδαφος ή απομακρύνονται με ήπια έλξη, μόνο αν αποχωρίζονται εύκολα. Η βίαιη έλξη μπορεί να τραυματίσει τον λαιμό του βολβού ή να αποκολλήσει τις αναπτυσσόμενες ρίζες. Αν υπάρχει αντίσταση, είναι ασφαλέστερη η χρήση ψαλιδιού.

Τα υγιή υπολείμματα μπορούν να προστεθούν στο κομπόστ αφού τεμαχιστούν. Φύλλα και βλαστοί με εμφανή σήψη, έντονες κηλίδες ή παρουσία προνυμφών πρέπει να απορρίπτονται χωριστά. Η παραμονή τους πάνω στο έδαφος μπορεί να διατηρήσει παθογόνα και εχθρούς μέχρι την επόμενη περίοδο. Ο καθαρισμός βοηθά επίσης να εντοπίζονται εγκαίρως τυχόν προβλήματα στην επιφάνεια του παρτεριού.

Τα ψαλίδια χρειάζονται καθαρισμό από φυτικούς χυμούς και χώματα μετά την εργασία. Η απολύμανση με κατάλληλο διάλυμα είναι σημαντική όταν έχουν κοπεί ιστοί με ύποπτα συμπτώματα. Στη συνέχεια οι λεπίδες στεγνώνουν καλά ώστε να αποφεύγεται η διάβρωση. Ένα λεπτό στρώμα λιπαντικού στα μεταλλικά μέρη διατηρεί την ομαλή λειτουργία του εργαλείου.

Μετά τον καθαρισμό δεν χρειάζεται βαθύ σκάλισμα γύρω από τους βολβούς. Το έδαφος μπορεί να ισοπεδωθεί επιφανειακά και να καλυφθεί με λεπτό στρώμα οργανικού υλικού. Οι θέσεις των συστάδων καλό είναι να σημειώνονται, επειδή δεν υπάρχουν ορατά φύλλα κατά τον λήθαργο. Η σήμανση αποτρέπει το τυχαίο σκάψιμο και τον τραυματισμό των βολβών σε μεταγενέστερες εργασίες.