Κλάδεμα και αφαίρεση των ξεραμένων τμημάτων του αυτοκρατορικού στέμματος

Το αυτοκρατορικό στέμμα δεν απαιτεί κλάδεμα με την κλασική έννοια, επειδή ο υπέργειος βλαστός του ολοκληρώνει φυσικά τον κύκλο του μέσα σε μία καλλιεργητική περίοδο. Η σημαντικότερη εργασία είναι η σωστή αφαίρεση των μαραμένων ανθέων και, αργότερα, του φυλλώματος όταν αυτό έχει ξεραθεί πλήρως. Η πρόωρη κοπή των πράσινων φύλλων μειώνει τα αποθέματα του βολβού και μπορεί να υποβαθμίσει την ανθοφορία της επόμενης άνοιξης. Για τον λόγο αυτό η χρονική στιγμή της επέμβασης είναι πολύ σημαντικότερη από την ποσότητα φυτικού υλικού που αφαιρείται.

Κατά την ανάπτυξη δεν χρειάζεται να κόβονται υγιή φύλλα ή να κορυφολογείται ο βλαστός. Η κορυφαία ταξιανθία αποτελεί το κύριο διακοσμητικό στοιχείο και η αφαίρεση της αναπτυσσόμενης κορυφής καταστρέφει ουσιαστικά την ανθοφορία της συγκεκριμένης περιόδου. Μόνο τραυματισμένοι ή σοβαρά προσβεβλημένοι ιστοί μπορεί να χρειάζονται επιλεκτική αφαίρεση. Ακόμη και τότε πρέπει να διατηρείται όσο το δυνατόν μεγαλύτερη υγιής φωτοσυνθετική επιφάνεια.

Το εργαλείο κοπής πρέπει να είναι καθαρό και αρκετά κοφτερό ώστε να δημιουργεί ομαλή τομή. Οι αμβλείες λεπίδες συνθλίβουν τους ιστούς και αφήνουν μεγαλύτερη επιφάνεια τραυματισμού. Όταν υπάρχουν υποψίες ασθένειας, το εργαλείο καθαρίζεται ανάμεσα στα φυτά. Αυτή η απλή πρακτική μειώνει τη μηχανική μεταφορά παθογόνων.

Η φυσική γήρανση του φυλλώματος αποτελεί μέρος του ετήσιου κύκλου και δεν πρέπει να θεωρείται αισθητικό ελάττωμα που χρειάζεται άμεση διόρθωση. Καθώς τα φύλλα κιτρινίζουν, θρεπτικά στοιχεία και αποθέματα μεταφέρονται προς τον βολβό. Η διαδικασία ολοκληρώνεται όταν οι ιστοί χάσουν πλήρως το πράσινο χρώμα και ξεραθούν. Μόνο τότε η αφαίρεσή τους δεν στερεί ουσιαστική ενέργεια από το φυτό.

Αφαίρεση των μαραμένων ανθέων

Μετά την άνθηση αρχίζει να σχηματίζεται καρπός εφόσον έχει πραγματοποιηθεί γονιμοποίηση. Αν δεν επιδιώκεται παραγωγή σπόρων, οι μαραμένες ταξιανθίες μπορούν να αφαιρεθούν πριν ωριμάσουν οι κάψες. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η ενέργεια που κατευθύνεται στην παραγωγή σπόρων. Ο υπόλοιπος πράσινος βλαστός πρέπει όμως να διατηρείται ανέπαφος.

Η τομή γίνεται κάτω από το τμήμα που φέρει τους αναπτυσσόμενους καρπούς, χωρίς να αφαιρείται άσκοπα μεγάλο μέρος του στελέχους. Όσο περισσότερο πράσινο ιστό διατηρεί το φυτό, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα φωτοσύνθεσης. Η επέμβαση μπορεί να βελτιώσει και την εμφάνιση του παρτεριού μετά την ανθοφορία. Δεν είναι όμως υποχρεωτική για την επιβίωση του φυτού.

Αν στόχος είναι η συλλογή σπόρου, οι καρποί πρέπει να παραμείνουν μέχρι να ωριμάσουν. Σε αυτή την περίπτωση το φυτό επενδύει περισσότερους πόρους στη σεξουαλική αναπαραγωγή. Ένα ισχυρό, καλά εγκατεστημένο δείγμα μπορεί να υποστηρίξει αυτή τη διαδικασία, αλλά δεν είναι απαραίτητο να αφήνονται σπόροι σε κάθε φυτό. Η επιλεκτική συλλογή από λίγα υγιή δείγματα είναι συχνά πιο πρακτική.

Μετά την αφαίρεση των ανθέων συνεχίζεται κανονικά η φροντίδα του φυλλώματος. Το φυτό εξακολουθεί να χρειάζεται μέτρια υγρασία και κατάλληλο φωτισμό μέχρι τη φυσική έναρξη του κιτρινίσματος. Η αντίληψη ότι η καλλιεργητική περίοδος τελειώνει αμέσως μόλις πέσουν τα άνθη είναι λανθασμένη. Για τον βολβό, οι εβδομάδες που ακολουθούν είναι κρίσιμες για την επόμενη ανθοφορία.

Πότε κόβεται το φύλλωμα

Το φύλλωμα κόβεται μόνο όταν έχει κιτρινίσει και ξεραθεί σχεδόν ολοκληρωτικά. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία που να ισχύει για όλες τις περιοχές, επειδή ο χρόνος εξαρτάται από το κλίμα και την εποχή ανάπτυξης. Το χρώμα και η φυσική κατάσταση των φύλλων αποτελούν καλύτερο οδηγό από το ημερολόγιο. Όσο υπάρχουν σημαντικές πράσινες επιφάνειες, η φωτοσύνθεση συνεχίζεται.

Η πρόωρη κοπή είναι ένας από τους βασικότερους λόγους σταδιακής εξασθένησης των βολβών. Το φυτό έχει ήδη χρησιμοποιήσει μεγάλο μέρος των αποθεμάτων του για να δημιουργήσει τον ανοιξιάτικο βλαστό και τα άνθη. Χρειάζεται επομένως χρόνο για να αναπληρώσει όσα κατανάλωσε. Αν το φύλλωμα αφαιρεθεί νωρίς, ο βολβός ξεκινά την επόμενη χρονιά με μικρότερα ενεργειακά αποθέματα.

Όταν ο βλαστός έχει ξεραθεί πλήρως, μπορεί να κοπεί κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Δεν χρειάζεται να τραβιέται με δύναμη αν παρουσιάζει αντίσταση, επειδή μπορεί να προκληθεί τραυματισμός στη βάση. Ένα καθαρό ψαλίδι παρέχει μεγαλύτερο έλεγχο. Το ξερό υλικό απομακρύνεται ώστε το παρτέρι να παραμένει καθαρό και αεριζόμενο.

Σε μικτές φυτεύσεις μπορεί να χρησιμοποιείται η βλάστηση γειτονικών πολυετών φυτών για να καλύπτεται οπτικά το κιτρινισμένο φύλλωμα. Έτσι δεν υπάρχει ανάγκη πρόωρης κοπής για αισθητικούς λόγους. Φυτά που αναπτύσσονται αργότερα την άνοιξη μπορούν να καταλάβουν σταδιακά τον διαθέσιμο χώρο χωρίς να βλάπτουν τον βολβό. Ο σωστός σχεδιασμός του παρτεριού λύνει ένα πρακτικό πρόβλημα χωρίς να διαταράσσει τη φυσιολογία του αυτοκρατορικού στέμματος.

Κλάδεμα για υγεία και μακροχρόνια ανθοφορία

Η αφαίρεση προσβεβλημένων τμημάτων έχει νόημα όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ασθένειας που μπορεί να εξαπλωθεί. Ένα φύλλο με περιορισμένη κηλίδωση δεν χρειάζεται πάντοτε άμεση κοπή, ιδιαίτερα αν το μεγαλύτερο μέρος του παραμένει λειτουργικό. Αν όμως η προσβολή επεκτείνεται γρήγορα, η αφαίρεση μπορεί να μειώσει την ποσότητα μολύσματος. Η απόφαση πρέπει να εξισορροπεί τη φυτοπροστασία με την ανάγκη διατήρησης φωτοσυνθετικής επιφάνειας.

Μετά από μηχανικό τραυματισμό από άνεμο ή χαλάζι μπορεί να χρειαστεί περιορισμένη διόρθωση. Τα πλήρως σπασμένα τμήματα αφαιρούνται καθαρά ώστε να μην παραμένουν σχισμένοι ιστοί. Μερικώς τραυματισμένα αλλά λειτουργικά φύλλα μπορούν συχνά να παραμείνουν. Το φυτό δεν χρειάζεται να δείχνει αισθητικά τέλειο για να συνεχίσει να τροφοδοτεί αποτελεσματικά τον βολβό.

Δεν πρέπει να γίνεται αυστηρό κόψιμο με σκοπό να «ανανεωθεί» το φυτό μέσα στην ίδια περίοδο. Το αυτοκρατορικό στέμμα δεν αντιδρά όπως ένας πολυετής θάμνος που παράγει νέο πυκνό φύλλωμα μετά το κλάδεμα. Ο ετήσιος υπέργειος βλαστός έχει συγκεκριμένη πορεία ανάπτυξης και στη συνέχεια εισέρχεται σε γήρανση. Η αφαίρεσή του πριν ολοκληρωθεί ο κύκλος δεν προκαλεί δεύτερη κανονική βλάστηση.

Η καλύτερη μακροχρόνια πρακτική είναι επομένως η ελάχιστη αλλά σωστά χρονισμένη επέμβαση. Τα άνθη αφαιρούνται μετά την άνθηση όταν δεν χρειάζονται σπόροι, ενώ τα φύλλα αφήνονται μέχρι τη φυσική ξήρανση. Οι ασθενείς ή κατεστραμμένοι ιστοί απομακρύνονται μόνο όταν υπάρχει πραγματικός λόγος. Με αυτή τη διαχείριση ο βολβός διατηρεί τα ενεργειακά του αποθέματα και έχει περισσότερες πιθανότητες να επανέλθει με ισχυρή ανθοφορία την επόμενη άνοιξη.