Budama işlemi bitkinin formunu koruması ve daha sağlıklı büyümesi için yapılan estetik bir müdahaledir. Üçgen yapraklı süs yoncası hızlı büyüyebilen bir bitki olduğu için zaman zaman budanmaya ihtiyaç duyar. Bu işlem sadece görüntüyü düzeltmekle kalmaz, aynı zamanda bitkinin enerjisini doğru yere yönlendirir. Doğru teknikle yapılan budama bitkiyi gençleştirir ve canlandırır.
Budama için en uygun zaman bitkinin aktif büyüme döneminin başıdır. Bahar aylarında yapılan kesimler bitkinin hızla yeni sürgünler vermesini teşvik eder. Eski, kurumuş veya rengi solmuş yaprakları temizlemekle işe başlayabilirsin. Bu temizlik bitkinin daha temiz ve düzenli görünmesini sağlar.
Kesim yaparken mutlaka keskin ve steril bir makas kullanmalısın. Kör bir makas bitki dokusunu ezerek enfeksiyonlara zemin hazırlayabilir. Her kesimden sonra makası alkolle temizlemek hastalık yayılmasını önler. Bitki sapları oldukça yumuşak olduğu için fazla güç uygulamana gerek kalmaz.
Bitkinin boyu çok fazla uzadığında ve dallar sarkmaya başladığında geri kesme işlemi yapılabilir. Bu işlem bitkinin kök kısmından yeni filizler vermesini sağlar. Cesurca yapılan bir budama bitkiyi bir süre boş bırakabilir ama sonrasında daha gür bir dönüş sağlar. Bitkiyi tamamen tıraş etmek bile bazen en iyi yenilenme yoludur.
Gençleştirme ve form verme teknikleri
Eğer bitki çok cılız ve düzensiz bir şekilde büyüdüyse radikal bir budama gerekebilir. Tüm sapları toprak seviyesinden birkaç santimetre yukarıdan kesmek bitkiyi sıfırlar. Bu işlem özellikle bitki kış uykusundan uyandıktan sonra yapılırsa çok etkili olur. Kısa süre içinde rizomlardan yepyeni ve gür yapraklar fışkıracaktır.
Bu konudaki diğer makaleler
Sadece uç kısımlardan yapılan hafif budamalar bitkinin daha derli toplu durmasını sağlar. Uzayan dalların uçlarını koparmak yan dalların gelişimini destekler. Bu teknikle bitkiyi daha yuvarlak ve dolgun bir forma sokabilirsin. Düzenli olarak yapılan bu küçük dokunuşlar büyük farklar yaratır.
Çiçeklerin budanması da önemli bir konudur çünkü çiçekler geçtikten sonra tohum oluşturmaya başlar. Tohum oluşumu bitki için büyük bir enerji kaybıdır ve yaprak gelişimini yavaşlatabilir. Solan çiçekleri hemen sapıyla birlikte kesmek bu enerjinin yapraklara gitmesini sağlar. Eğer tohum toplama amacın yoksa çiçekleri geçmeden temizlemek en iyisidir.
Budama sırasında bitkinin simetrisine dikkat etmek görsel açıdan önemlidir. Bir taraftan çok fazla kesip diğer tarafı bırakmak bitkinin dengesini bozabilir. Saksıyı her açıdan inceleyerek nerenin seyreltilmesi gerektiğine karar vermelisin. Amacımız her zaman bitkinin doğal güzelliğini ön plana çıkarmaktır.
Budama sonrası bakım rutinleri
Budama işlemi bitki için küçük bir operasyon sayılır ve sonrasında ilgi ister. Kesim yapılan bitkiyi doğrudan yakıcı güneşten birkaç gün uzak tutmak faydalıdır. Yaralı bölgelerin kuruması ve bitkinin şoku atlatması için bu süre gereklidir. Bu dönemde sulama yaparken kesik yüzeylere su değdirmemeye çalışmalısın.
Bu konudaki diğer makaleler
Budama sonrası bitkiye verilecek hafif bir besin takviyesi yeni sürgünlerin oluşumunu hızlandırır. Ancak dozajı düşük tutarak bitkiyi yormamaya özen göstermelisin. Yeni çıkan küçük yaprakları gördüğünüzde budamanın başarılı olduğunu anlayabilirsin. Bu yeni yapraklar genellikle eskisinden daha canlı ve parlak olur.
Eğer bitkiyi tamamen kestiysen toprağın kurumasına daha fazla dikkat etmelisin. Yaprak olmadığı için bitki suyu daha yavaş tüketecektir, bu yüzden aşırı sulama çürümeye neden olabilir. Toprak yüzeyi kuruyana kadar beklemek ve azar azar su vermek en güvenlisidir. Bitki yapraklandıkça su ihtiyacı da normal seviyesine dönecektir.
Budadığın sağlıklı parçaları atmak yerine suda köklendirmeyi deneyebilirsin. Bazı durumlarda saplar suda kök verebilse de bu yöntem her zaman başarılı olmayabilir. Yine de denemekten zarar gelmez, belki yeni bir bitki elde edebilirsin. Bitki yetiştiriciliği bu tür küçük deneylerle daha da eğlenceli hale gelir.