Κλάδεμα και ανανέωση του καλλιστήμονα με άρωμα λεμονιού

Το κλάδεμα του καλλιστήμονα διατηρεί την κόμη πυκνή, ενισχύει τη διακλάδωση και συμβάλλει στη σταθερή παραγωγή ανθοφόρων βλαστών. Επειδή οι ταξιανθίες σχηματίζονται στις άκρες της νέας ανάπτυξης, ο χρόνος της επέμβασης επηρεάζει άμεσα την επόμενη ανθοφορία. Οι ήπιες και τακτικές τομές είναι συνήθως ασφαλέστερες από ένα σπάνιο, πολύ αυστηρό κλάδεμα. Η χρήση καθαρών εργαλείων και η σωστή επιλογή σημείων κοπής περιορίζουν τις πληγές και βοηθούν το φυτό να επουλωθεί γρήγορα.

Κατάλληλη εποχή και βασικές αρχές κλαδέματος

Η καλύτερη στιγμή για το βασικό κλάδεμα είναι αμέσως μετά την ολοκλήρωση της κύριας ανθοφορίας. Το φυτό έχει τότε αρκετό χρόνο να σχηματίσει νέους βλαστούς και να τους ωριμάσει πριν από τον χειμώνα. Αν η επέμβαση γίνει πολύ αργά, μπορεί να αφαιρεθούν οι βλαστοί που θα έφεραν τα επόμενα άνθη. Σε ψυχρές περιοχές αποφεύγεται το φθινοπωρινό κλάδεμα που προκαλεί νέα τρυφερή ανάπτυξη.

Ο υγειονομικός καθαρισμός μπορεί να πραγματοποιείται οποιαδήποτε εποχή όταν υπάρχει άμεση ανάγκη. Οι σπασμένοι, άρρωστοι και εντελώς ξεροί βλαστοί αφαιρούνται μέχρι το υγιές ξύλο. Οι τομές γίνονται καθαρές και ελαφρά λοξές ώστε να μη συγκρατούν νερό. Τα προσβεβλημένα τμήματα απομακρύνονται από τον χώρο και δεν αφήνονται στη βάση του φυτού.

Πριν από την εργασία τα εργαλεία ακονίζονται και απολυμαίνονται. Ένα στομωμένο ψαλίδι συνθλίβει τον φλοιό και δημιουργεί ακανόνιστες πληγές που επουλώνονται αργά. Για λεπτούς βλαστούς χρησιμοποιείται κλαδευτήρι, ενώ για παχύτερα κλαδιά χρειάζεται κατάλληλο πριόνι. Τα πολύ μεγάλα κλαδιά κόβονται σταδιακά ώστε να μη σκιστεί ο φλοιός από το βάρος τους.

Το κλάδεμα πρέπει να ακολουθεί τη φυσική μορφή του θάμνου. Δεν είναι απαραίτητο να μετατραπεί η κόμη σε αυστηρό γεωμετρικό σχήμα, εκτός αν αυτό αποτελεί συγκεκριμένο σχεδιαστικό στόχο. Η υπερβολική αφαίρεση εξωτερικού φυλλώματος δημιουργεί πυκνή επιφάνεια και γυμνό εσωτερικό. Το επιλεκτικό αραίωμα επιτρέπει στο φως να εισέρχεται βαθύτερα και διατηρεί ζωντανούς τους εσωτερικούς οφθαλμούς.

Τεχνικές διαμόρφωσης και έλεγχος της ανάπτυξης

Μετά την ανθοφορία οι ξεραμένες ταξιανθίες κόβονται λίγο χαμηλότερα από τη βάση τους. Η τομή γίνεται πάνω από πλευρικό βλαστό ή οφθαλμό που κατευθύνεται προς τα έξω. Έτσι η νέα ανάπτυξη απομακρύνεται από το κέντρο και διατηρεί την κόμη ανοιχτή. Η αφαίρεση των παλιών ανθέων περιορίζει επίσης την άσκοπη παραγωγή σπόρων.

Οι πολύ μακριές κορυφές κονταίνονται ώστε να εξισορροπηθεί το περίγραμμα του φυτού. Δεν κόβονται όλες στο ίδιο ύψος, επειδή αυτό δημιουργεί αφύσικη και επίπεδη επιφάνεια. Η διαφορετική επιλογή σημείων διατηρεί πιο φυσική, πολυεπίπεδη μορφή. Κάθε τομή πάνω από υγιή πλευρική διακλάδωση μειώνει τον σχηματισμό ξερών άκρων.

Για διαμόρφωση μικρού δέντρου επιλέγεται ένας ισχυρός κεντρικός κορμός. Οι χαμηλοί πλευρικοί βλαστοί αφαιρούνται σταδιακά και όχι όλοι σε μία περίοδο. Η κορυφή διατηρείται μέχρι ο κορμός να φτάσει στο επιθυμητό ύψος και στη συνέχεια ενθαρρύνεται η διακλάδωση. Ο νεαρός κορμός στηρίζεται χαλαρά σε πάσσαλο ώστε να αναπτύσσεται ευθύς χωρίς τραυματισμούς.

Σε φυτά φράχτη το κλάδεμα γίνεται με τρόπο που διατηρεί τη βάση ελαφρώς πλατύτερη από την κορυφή. Με αυτό το σχήμα το φως φτάνει στα χαμηλότερα φύλλα και αποφεύγεται το γυμνό κάτω μέρος. Η συχνή ελαφριά διαμόρφωση είναι προτιμότερη από την κοπή βαθιά σε παλιό ξύλο. Η ανθοφορία μπορεί να μειωθεί αν ο φράχτης κουρεύεται επανειλημμένα πριν ανοίξουν οι ταξιανθίες.

Αναζωογόνηση παλαιών φυτών και φροντίδα μετά την επέμβαση

Ένας παλιός ή παραμελημένος καλλιστήμων μπορεί να αποκτήσει αραιή κόμη και ξυλώδες εσωτερικό. Η αναζωογόνηση γίνεται σταδιακά σε δύο ή περισσότερες καλλιεργητικές περιόδους. Αφαιρείται κάθε φορά περιορισμένο ποσοστό των παλαιότερων κλάδων από τη βάση ή από ισχυρές διακλαδώσεις. Με αυτόν τον τρόπο το φυτό διατηρεί αρκετό φύλλωμα για φωτοσύνθεση και ανάκαμψη.

Η ικανότητα παραγωγής νέων βλαστών από παλιό ξύλο διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και τη γενική κατάσταση του φυτού. Πριν γίνει βαθιά τομή, είναι ασφαλέστερο να δοκιμαστεί η αντίδραση σε έναν μόνο κλάδο. Αν εμφανιστούν ζωηροί νέοι βλαστοί, η ανανέωση μπορεί να συνεχιστεί την επόμενη περίοδο. Ένα εξασθενημένο φυτό με προβλήματα ρίζας δεν πρέπει να υποβάλλεται σε δραστικό κλάδεμα.

Μετά την επέμβαση πραγματοποιείται βαθύ πότισμα, εφόσον το έδαφος δεν είναι ήδη υγρό. Η ισχυρή λίπανση αποφεύγεται αμέσως, επειδή μπορεί να προκαλέσει μαλακή και ασταθή ανάπτυξη. Όταν εμφανιστούν νέοι βλαστοί, εφαρμόζεται ήπια και ισορροπημένη θρέψη. Ένα λεπτό στρώμα εδαφοκάλυψης βοηθά στη διατήρηση σταθερής υγρασίας γύρω από τις ενεργές ρίζες.

Οι νέες παραφυάδες που εμφανίζονται μετά από αυστηρό κλάδεμα μπορεί να είναι πολυάριθμες και πυκνές. Επιλέγονται οι ισχυρότερες και καλύτερα τοποθετημένες, ενώ οι υπόλοιπες αφαιρούνται νωρίς. Η έγκαιρη αραίωση κατευθύνει την ενέργεια σε λίγους ποιοτικούς βλαστούς και δημιουργεί σταθερό σκελετό. Με υπομονετική διαμόρφωση ο παλιός θάμνος μπορεί να αποκτήσει ξανά συμπαγή, υγιή και ανθοφόρα κόμη.