Sëmundjet dhe dëmtuesit e cinerarisë: njohja dhe mbrojtja

Cineraria mund të preket nga sëmundje kërpudhore, kalbëzime dhe disa insekte thithëse. Problemet zhvillohen më shpejt kur kurora është e dendur, ajri nuk qarkullon dhe substrati qëndron tepër i lagësht. Kontrolli i shpeshtë i gjetheve lejon zbulimin e hershëm të shenjave. Masat parandaluese janë zakonisht më të sigurta dhe më efektive se trajtimet e vonuara.

Kalbëzimi i rrënjëve dhe i bazës

Kalbëzimi i rrënjëve lidhet kryesisht me lagështinë e tepërt dhe mungesën e oksigjenit. Bima fillon të vyshket edhe pse toka duket e njomë. Gjethet zverdhen dhe kërcellët mund të zbuten pranë bazës. Një erë e rëndë nga substrati është shenjë e një procesi të avancuar.

Për kontroll, bima hiqet me kujdes nga vazoja dhe rrënjët shqyrtohen. Rrënjët e shëndetshme janë të forta dhe zakonisht me ngjyrë të çelët. Rrënjët e kalbura janë kafe, të buta dhe këputen lehtë. Pjesët e dëmtuara priten me mjet të dezinfektuar.

Pas pastrimit, bima vendoset në substrat të freskët dhe poroz. Vazoja duhet të jetë e pastër dhe me vrima të hapura. Ujitja e parë bëhet me masë, pa e ngopur përsëri tokën. Ekzemplari mbahet në dritë të shpërndarë deri në shfaqjen e rritjes së re.

Parandalimi bazohet në ujitje të kontrolluar dhe largim të menjëhershëm të ujit të tepërt. Vazoja nuk duhet të qëndrojë brenda një mbështjellësi të mbushur me ujë. Substrati shumë i ngjeshur zëvendësohet përpara se rrënjët të dëmtohen. Temperaturat e ulëta kërkojnë intervale më të gjata ndërmjet ujitjeve.

Myku gri dhe njollat kërpudhore

Myku gri zhvillohet në lule të vyshkura dhe gjethe të lagura. Ai shfaqet si shtresë gri dhe pluhur që përhapet lehtë. Indet e prekura zbuten dhe marrin ngjyrë kafe. Sëmundja përparon shpejt në ajër të freskët, të lagësht dhe të pandryshuar.

Të gjitha pjesët e prekura duhet të hiqen menjëherë dhe të hidhen. Ato nuk duhet lënë mbi sipërfaqen e tokës ose pranë bimëve të tjera. Gërshërët pastrohen pas çdo prerjeje për të shmangur përhapjen. Bima izolohet derisa të mos shfaqë më shenja të reja.

Njollat kërpudhore mund të kenë formë rrethore, skaje të errëta dhe qendër më të zbehtë. Ato shpesh fillojnë në gjethet e poshtme ku lagështia qëndron më gjatë. Ujitja mbi gjethe dhe dendësia e madhe e bimëve rrisin rrezikun. Përmirësimi i ajrosjes është pjesë themelore e trajtimit.

Kur infeksioni vazhdon, mund të përdoret një preparat i përshtatshëm për bimë zbukuruese. Etiketa duhet respektuar për dozën, intervalin dhe kushtet e përdorimit. Trajtimi kryhet larg diellit të fortë dhe nxehtësisë. Preparati nuk zëvendëson korrigjimin e lagështisë dhe higjienës.

Afidet dhe mizat e bardha

Afidet grumbullohen zakonisht në sytha, kërcellë të rinj dhe pjesën e poshtme të gjetheve. Ato thithin lëngjet dhe shkaktojnë deformim të rritjes së re. Sipërfaqja mund të bëhet ngjitëse nga sekrecionet e tyre. Mbi këtë shtresë zhvillohet shpesh një nxirje sipërfaqësore.

Një sulm i lehtë mund të zvogëlohet duke larë pjesët e prekura me ujë të butë. Kërcellët shumë të infektuar mund të priten dhe të largohen. Bima duhet izoluar për të mos infektuar koleksionin përreth. Kontrolli përsëritet çdo disa ditë, sepse individë të rinj mund të dalin nga vezët.

Mizat e bardha ngrihen në ajër kur gjethet lëvizen. Larvat qëndrojnë në pjesën e poshtme dhe ushqehen pa u vënë re lehtë. Gjethet zverdhen, dobësohen dhe mund të bien. Kurora e dendur duhet kontrolluar me kujdes, veçanërisht pranë nervaturave.

Kur larja nuk mjafton, përdoret sapun insekticid ose preparat i regjistruar për bimë zbukuruese. Mbulimi duhet të arrijë pjesën e poshtme të gjetheve. Trajtimi përsëritet sipas udhëzimit për të ndërprerë ciklin e dëmtuesit. Lulet delikate testohen fillimisht në një zonë të vogël.

Marimangat dhe dëmtuesit e tjerë

Marimangat favorizohen nga ajri i ngrohtë dhe shumë i thatë. Shenjat e para janë pikëzime të zbehta dhe pamje e pluhurosur e gjethit. Në sulme më të forta shfaqen fije shumë të holla ndërmjet gjetheve. Bima humbet ngjyrën dhe thahet gradualisht.

Pjesa e poshtme e gjethit duhet parë me lupë për të dalluar lëvizjen e dëmtuesve. Larja e kurorës mund të ulë popullatën, por lulet duhet mbrojtur nga lagia e tepërt. Lagështia e ajrit mund të rritet në mënyrë të kontrolluar. Ajrosja duhet ruajtur që të mos krijohen sëmundje kërpudhore.

Tripsat mund të shkaktojnë vija të argjendta, njolla dhe deformime në lule. Ata fshihen brenda sythave dhe janë të vështirë për t’u parë. Kur lulet hapen të dëmtuara, infektimi mund të jetë tashmë i zhvilluar. Kurthet ngjitëse ndihmojnë në vëzhgimin e pranisë së insekteve fluturuese.

Kërmijtë mund të dëmtojnë cineraritë e mbajtura jashtë, sidomos gjatë netëve të lagështa. Ata lënë vrima të çrregullta dhe gjurmë të shndritshme. Kontrolli bëhet në mbrëmje ose herët në mëngjes. Pastërtia përreth vazove dhe largimi i strehëve të lagështa kufizojnë aktivitetin e tyre.

Parandalimi dhe menaxhimi i integruar

Bimët e reja duhet të kontrollohen dhe të mbahen përkohësisht larg koleksionit. Shumë dëmtues hyjnë në shtëpi me bimë të sapoblera. Izolimi për disa javë lejon zbulimin e hershëm. Kontrolli përfshin pjesën e poshtme të gjetheve, sythat dhe sipërfaqen e tokës.

Pastërtia e vazove, mjeteve dhe tavolinave ul ngarkesën e patogjenëve. Materiali bimor i rënë duhet larguar rregullisht. Mjetet nuk përdoren nga një bimë e sëmurë te një e shëndetshme pa dezinfektim. Duart lahen pas trajtimit të një ekzemplari të infektuar.

Ujitja e saktë dhe ajrosja janë baza e parandalimit. Kurora nuk duhet të qëndrojë e lagur gjatë natës. Hapësira ndërmjet bimëve lejon tharje më të shpejtë të sipërfaqeve. Temperaturat e moderuara e mbajnë bimën më pak të stresuar dhe më rezistente.

Trajtimet kimike përdoren vetëm kur masat mekanike dhe kulturore nuk mjaftojnë. Zgjedhja bëhet sipas dëmtuesit ose sëmundjes së identifikuar. Përzierja e produkteve pa udhëzim mund të dëmtojë bimën dhe të ulë efektivitetin. Vëzhgimi pas trajtimit tregon nëse ndërhyrja duhet përsëritur ose ndryshuar.