Mbjellja dhe shumëzimi i dorëzonjës japoneze gjithmonë të gjelbër

Procesi i mbjelljes dhe shumëzimit të kësaj bime kacavjerrëse kërkon një planifikim të kujdesshëm për të garantuar suksesin fillestar. Zgjedhja e momentit të duhur dhe përgatitja e materialit mbjellës janë hapat e parë drejt një kopshti të lulëzuar. Kjo bimë ofron metoda të ndryshme shumëzimi, të cilat u lejojnë kopshtarëve të zgjerojnë praninë e saj pa kosto të larta. Është thelbësore të respektohen kërkesat specifike të sistemit rrënjor gjatë fazës së parë të jetës në vendin e ri.

Përgatitja për mbjelljen në vendin e përhershëm

Hapi i parë për një mbjellje të suksesshme është përzgjedhja e një lokacioni që plotëson nevojat biologjike të bimës. Gropa e mbjelljes duhet të jetë të paktën dy herë më e gjerë se balli i rrënjëve të bimës aktuale. Kjo u lejon rrënjëve të reja të depërtojnë lehtësisht në tokën e punuar rishtazi. Përzierja e tokës ekzistuese me kompost cilësor përmirëson ndjeshëm shanset për një nisje të shpejtë.

Periudha më e mirë për mbjellje është pranvera e hershme ose vjeshta, kur temperaturat janë të moderuara. Nëse mbjell në pranverë, bima ka gjithë sezonin për t’u rrënjosur përpara dimrit. Nga ana tjetër, mbjellja në vjeshtë shfrytëzon lagështinë natyrale dhe tokën ende të ngrohtë. Shmangu mbjelljes në mes të verës kur nxehtësia mund të shkaktojë tharje të shpejtë.

Para se të vendosësh bimën në gropë, kontrollo me kujdes gjendjen e rrënjëve të saj. Nëse rrënjët janë rrotulluar shumë brenda vazos, liroji ato butësisht me duar. Kjo nxit rritjen horizontale dhe parandalon mbytjen e rrënjës në të ardhmen. Sigurohu që bima të mbillet në të njëjtën thellësi siç ishte në vazo.

Pas vendosjes në gropë, toka duhet të ngjeshet lehtësisht për të eliminuar xhepat e ajrit. Një ujitje e bollshme menjëherë pas mbjelljes ndihmon në stabilizimin e sistemit rrënjor. Rekomandohet krijimi i një “pusi” të vogël rreth bazës për të grumbulluar ujin e ardhshëm. Kjo drejton lagështinë drejtpërdrejt te rrënjët që kanë më shumë nevojë.

Shumëzimi përmes kërcejve të gjelbër

Shumëzimi me kërcej është një nga metodat më efektive dhe më të shpejta për të fituar bimë të reja. Koha ideale për këtë proces është fillimi i verës kur rritja e re është ende gjysmë e drunjëzuar. Zgjidh kërcej të shëndetshëm që nuk kanë lule, pasi ata kanë më shumë energji për rrënjosje. Prerja duhet të jetë rreth 10 deri në 15 centimetra e gjatë.

Hiq gjethet nga pjesa e poshtme e kërcellit për të reduktuar humbjen e ujit përmes avullimit. Përdorimi i një hormoni rrënjosës mund të rrisë ndjeshëm shanset e suksesit, megjithëse nuk është gjithmonë i domosdoshëm. Vendosi kërcejtë në një përzierje të lehtë rëre dhe turbë për të siguruar ajrosje. Mbajeni ambientin me lagështi të lartë por pa ujë të tepërt që shkakton kalbje.

Një teknikë e mirë është mbulimi i vazove me një qese plastike transparente për të krijuar efektin e serës. Kjo mbron kërcejtë nga tharja dhe ruan një temperaturë konstante rreth tyre. Vendosi vazot në një vend me dritë të tërtë, duke shmangur diellin e drejtpërdrejtë që mund t’i djegë. Brenda pak javësh, duhet të fillojnë të shfaqen rrënjët e para të bardha.

Pasi rrënjët të jenë zhvilluar mjaftueshëm, bimët e reja mund të kalohen në vazo individuale. Është e rëndësishme t’i mësoni ato gradualisht me kushtet e jashtme përpara mbjelljes përfundimtare. Ky proces quhet “kalitje” dhe zgjat zakonisht rreth dhjetë ditë. Pas kësaj, ato janë gati për të zënë vendin e tyre në kopsht.

Shumëzimi me teknikën e shtresimit

Shtresimi është një metodë natyrale shumë e sigurt sepse dega mbetet e lidhur me bimën mëmë. Gjatë pranverës, zgjidh një degë të gjatë dhe fleksibël që ndodhet afër sipërfaqes së tokës. Përkuleni degën deri në tokë dhe gërmoni një gropë të vogël në pikën e kontaktit. Kjo metodë shfrytëzon aftësinë e bimës për të prodhuar rrënjë në pikat ku prek dhenë.

Bëni një gërvishtje të lehtë në lëkurën e degës në pjesën që do të mbulohet me tokë. Kjo traumë e lehtë stimulon bimën të prodhojë qeliza rrënjësore për të mbyllur “plagën”. Fiksoni degën në tokë me një tel në formë U-je për të parandaluar lëvizjen e saj. Mbulojeni pjesën e gërvishtur me tokë të pasur dhe mbajeni vazhdimisht të lagësht.

Maja e degës duhet të mbetet jashtë tokës dhe të drejtohet lart me një shkop të vogël. Gjatë muajve në vijim, pika e mbuluar do të fillojë të zhvillojë sistemin e saj rrënjor. Bima mëmë do të vazhdojë të furnizojë degën me ujë dhe ushqim gjatë këtij procesi. Ky është avantazhi kryesor i kësaj teknike krahasuar me kërcejtë e prerë.

Në vjeshtë ose në pranverën e ardhshme, mund të kontrolloni nëse rrënjët janë formuar mjaftueshëm. Nëse po, dega mund të pritet nga bima mëmë dhe të zhvendoset në një vend të ri. Kjo bimë e re do të ketë të njëjtat karakteristika gjenetike si origjinalja. Shtresimi është ideal për kopshtarët që duan rezultat të garantuar me përpjekje minimale.

Shumëzimi përmes farave dhe sfidat e tij

Shumëzimi me fara është një proces më i gjatë dhe kërkon më shumë durim nga ana e kopshtarit. Farat grumbullohen nga frutat e pjekura mirë në fund të vjeshtës kur ato marrin ngjyrë të errët. Është e rëndësishme të pastrohet tulin e frutit pasi ai përmban inhibitorë të mbirjes. Farat e pastruara duhet të thahen mirë përpara se të ruhen ose të mbillen.

Shumë fara të dorëzonjës kërkojnë një periudhë ftohjeje, të njohur si stratifikim, për të mbirë. Kjo simulon dimrin natyral dhe i tregon farës se kur është koha e duhur për t’u zgjuar. Mund t’i vendosni farat në frigorifer të përziera me rërë të lagësht për rreth dy muaj. Pa këtë proces, shkalla e mbirjes mund të jetë shumë e ulët ose e parregullt.

Mbjellja bëhet në vazo me dhenë të imët në pranverë, duke i mbuluar farat shumë lehtë. Mbajeni tokën vazhdimisht të lagësht dhe në një temperaturë të ngrohtë konstante. Mbirja mund të zgjasë nga disa javë deri në disa muaj, prandaj mos u dorëzoni shpejt. Fidaneve të rinj u duhet kohë për të krijuar një kërcell të fortë.

Duhet pasur parasysh se bimët e rritura nga farat mund të mos jenë identike me prindërit e tyre. Mund të ketë ndryshime në ngjyrën e luleve ose në forcën e aromës për shkak të riorganizimit gjenetik. Për këtë arsye, kopshtarët profesionistë preferojnë zakonisht metodat vegjetative. Megjithatë, mbjellja nga farat mbetet një eksperiment interesant për çdo dashurues të natyrës.