Trygg overvintring av aurikkel

Aurikkel toler mykje kulde når røtene står i luftig jord, men vinterfukt kan vere ein større trussel enn sjølve frosten. Målet med overvintringa er å halde planten kjøleg, i kvile og skjerma mot langvarig væte. Plantar i potte krev meir vern fordi rotklumpen frys raskare enn jord i bed. Ei gradvis tilvenning om hausten gir sterkare plantar og mindre risiko for vinterskadar.

Førebuing om hausten

Mot slutten av sommaren bør gjødslinga reduserast og deretter stansast. Ny, mjuk vekst seint i sesongen toler frost dårlegare. Planten må få tid til å modne blad og røter. Dette skjer best når næringstilgangen blir mindre medan temperaturen fell.

Vatninga skal òg trappast ned etter kvart som fordampinga avtek. Jorda bør likevel ikkje tørke fullstendig før vinteren. Lett fuktige røter toler kulde betre enn heilt uttørka røter. Problemet oppstår når jorda er både kald og vassmetta.

Fjern visne blomsterstenglar og sjuke blad før vinteren. Friske blad bør få sitje igjen fordi dei vernar vekstpunktet. Reinskinga må gjerast varsamt slik at rosetten ikkje blir skadd. Sår i kjøleg og fuktig vêr brukar lang tid på å gro.

Kontroller dreneringa rundt planten før haustregnet blir kraftig. Vatn skal ikkje samle seg i ei grop rundt rothalsen. Litt grov grus på jordoverflata kan halde blada borte frå våt jord. Det gjer òg at området tørkar raskare etter nedbør.

Overvintring i bed

Auriklar i veldrenerte bed klarer ofte vinteren utan omfattande dekking. Eit tynt lag granbar kan verne mot sterk vind og raske temperatursvingingar. Dekket må vere luftig og sleppe gjennom noko lys. Tette lag av lauv kan halde for mykje fukt rundt planten.

Snø er vanlegvis eit godt vern mot kulde. Eit stabilt snødekke held temperaturen jamn og beskyttar mot uttørkande vind. Problema kjem oftare når snøen smeltar og frys fleire gonger. Då bør smeltevatnet ha ein open veg bort frå planten.

I område med mykje vinterregn kan eit enkelt tak vere nyttig. Taket skal halde direkte nedbør borte utan å stengje lufta inne. Klar plast eller ei plate kan plasserast høgt over planten. Sidene må vere opne slik at kondens ikkje byggjer seg opp.

Vinterdekke bør fjernast gradvis når våren kjem. Dersom planten blir ståande under eit tett dekke i mildt vêr, kan han byrje å rotne. Ta først bort delar av dekket på overskya dagar. Planten får då venje seg til lys og vind utan brå overgang.

Overvintring av potteplantar

Potter bør flyttast til ein skjerma plass før den hardaste frosten kjem. Ein kald vekstbenk, uoppvarma bod eller plass under tak kan passe godt. Temperaturen bør vere låg nok til at planten held kvila. Eit varmt rom vil gi svak og bleik vintervekst.

Potta kan isolerast med strie, kokosmatte eller anna pustande materiale. Isolasjonen reduserer raske temperatursvingingar i rotklumpen. Botnen bør stå på treklossar eller potteføter. Då får vatnet renne fritt ut, og potta frys ikkje fast til bakken.

Pottejorda må kontrollerast nokre gonger gjennom vinteren. Ho skal vere svakt fuktig, ikkje tørr som støv og ikkje klissvåt. Vatn sparsam på frostfrie dagar når det verkeleg trengst. Hell bort overskotsvatn frå skåler og ytterpotter med ein gong.

Små potter er mest utsette fordi dei både frys og tørkar raskt. Dei kan samlast i ei kasse med isolerande materiale mellom pottene. Alternativt kan dei gravast ned til pottekanten i eit tørt bed. Slik får røtene eit jamnare temperaturmiljø.

Vårstell etter vinteren

Når frosten slepper taket, bør planten kontrollerast nøye. Fjern blad som er heilt svarte, mjuke eller rotne. Vent med å ta bort blad som berre har små frostskadar. Dei kan framleis bidra med energi medan nye blad veks fram.

Jorda kan vere våt etter snøsmelting, og vatning er då sjeldan nødvendig. La overflata tørke litt før du vurderer meir vatn. Røtene er trege i kald jord og brukar lite fukt. Overvatning tidleg om våren er ei vanleg årsak til tap.

Gjødsel skal først givast når ny vekst er godt synleg. Start med ei svak dose eller eit tynt lag moden kompost. Ein frostskadd eller rotsvekt plante må få tid til å kome seg. Kraftig næring kan skape meir stress i staden for raskare vekst.

Potteplantar bør setjast gradvis fram i sterkare lys. Nokre dagar i halvskugge reduserer faren for sviskadar. Deretter kan planten flyttast til den vanlege vårplassen. Når blad og røter er aktive igjen, kan normal vatning og stell takast opp.