Skjering og tilbakeskjering av chilensk sjasmin

Chilensk sjasmin toler skjering godt og blomstrar på skot som blir utvikla i den nye vekstsesongen. Regelmessig skjering held planten handterleg, slepper lys inn i bladverket og stimulerer nye blomstrande sideskot. Hovudarbeidet blir vanlegvis gjort seint på vinteren eller tidleg om våren. Bruk alltid hanskar, fordi den mjølkeaktige plantesafta kan irritere huda.

Forming av unge plantar

Ein ung plante bør byggjast opp rundt nokre få sterke hovudskot. Vel tre til fem godt plasserte skot og fjern svært svake eller skadde konkurrentar. Hovudskota blir leidde utover espalieret slik at dei dannar eit ope rammeverk. Ei god grunnform gjer seinare vedlikehald og vinterflytting mykje enklare.

Dersom planten berre har éin lang hovudstengel, kan denne kortast inn med om lag ein tredel. Kuttet stimulerer ofte sovande knoppar lenger nede på stengelen. Resultatet kan bli fleire nye skot frå basis og ein fyldigare plante. Skjer like over eit friskt bladfeste eller ein tydeleg knopp.

Mjuke skot kan toppast lett gjennom den første delen av sommaren. Topping bryt dominansen i skotspissen og fremjar utviklinga av sideskot. For hyppig topping seint i sesongen kan likevel forseinke blomstringa. Stopp derfor sterk forming når planten har byrja å utvikle mange knoppar.

Bind dei nye skota laust til støtta etter skjering. Unngå å tvinge tjukke, eldre stenglar inn i brå vinklar. Skota bør fordelast slik at dei ikkje kryssar og gnir mot kvarandre. Eit ope system gir betre lys, luftsirkulasjon og synleg blomstring.

Årleg vedlikehaldsskjering

Den årlege hovudskjeringa kan utførast seint på vinteren eller tidleg om våren. Fjern først daude, svake og tettståande skot heilt ved festet. Deretter kan sideskota kortast inn til nokre få knoppar frå det permanente rammeverket. Desse knoppane utviklar nye skot som kan bere blomstrar same sesong.

Bruk ei rein og skarp saks som lagar glatte snitt. Flisete eller klemde kutt tørkar seinare og kan bli inngangsportar for skadeorganismar. Reingjer verktøyet før og etter arbeidet. Dersom du skjer i sjukt vev, bør saksa desinfiserast mellom kvart kutt.

Store mengder sevje kan kome frå ferske kutt. Bruk hanskar og unngå å få sevja i auge eller munn. La kuttflatene tørke naturleg utan å smørje dei med tilfeldige tettemiddel. Vask hendene og reiskapen grundig når arbeidet er ferdig.

Etter skjering skal vatninga tilpassast den reduserte bladmassen. Ein plante med færre blad bruker mindre vatn enn før. Når nye skot bryt fram, kan vatning og gjødsling aukast gradvis. Sterkt lys og jamn varme gir kompakte, blomstringsvillige skot.

Kraftig fornying av gamle plantar

Ein gammal plante kan bli tett, flokete og nesten bladlaus nær basis. Då kan ei kraftigare tilbakeskjering vere nødvendig for å fornye veksten. Chilensk sjasmin kan bryte frå lågare knoppar og blomstre på dei nye skota. Kraftig skjering bør helst gjerast før vårveksten startar.

Fjern først dei eldste og svakaste stenglane. Behald nokre friske hovudgreiner dersom du ønskjer at planten raskt skal dekkje støtta igjen. Dersom heile planten er sterkt samanfiltra, kan han skjerast mykje lenger ned. Ein drastisk reduksjon krev at røtene er friske og at planten får gode vekstvilkår etterpå.

Etter ei hard skjering skal planten stå lyst og varmt, men vatnast med omtanke. Den store rotmassen bruker lite vatn før nye blad er utvikla. For våt jord i denne fasen kan føre til rotskadar. Start gjødsling først når fleire nye skot har byrja å vekse aktivt.

Dei nye skota bør sorterast medan dei er korte. Vel dei sterkaste og best plasserte som framtidige hovudskot. Overflødige skot kan fjernast tidleg, slik at planten ikkje på nytt blir for tett. Med systematisk oppbinding kan ein gammal, uoversiktleg plante utviklast til eit ope og blomstringsrikt eksemplar i løpet av éin vekstsesong.