Davul tokmağı süs soğanını kışa hazırlama ve koruma

Davul tokmağı süs soğanı soğuğa dayanıklı bir bitki olsa da kışı sağlıklı geçirmesi toprağın yapısına ve bulunduğu bölgenin iklimine bağlıdır. Açık alandaki en büyük tehlike çoğu zaman düşük sıcaklık değil, soğukla birleşen uzun süreli toprak ıslaklığıdır. Saksıda yetiştirilen soğanlar ise kök bölgesinin daha hızlı donması nedeniyle ek korumaya ihtiyaç duyabilir. Sonbaharda doğru hazırlık yapıldığında bitki ilkbaharda güçlü sürgünlerle yeniden gelişmeye başlar.

Sonbaharda doğal dinlenmeye geçiş

Çiçeklenme sonrasında yaprakların sararmasına doğal biçimde izin verilmelidir. Yeşil yapraklar fotosenteze devam ederek soğanın kış için besin depolamasını sağlar. Yaprakları erken kesmek soğanın rezervlerini azaltır ve ilkbahar gelişimini zayıflatabilir. Tamamen kuruyan yapraklar hafifçe çekildiğinde kolayca ayrılır.

Kurumuş çiçek sapları sonbaharda kesilebilir veya dekoratif görünüm için kış boyunca bırakılabilir. Saplar üzerinde hastalık belirtisi varsa bahçeden uzaklaştırılmaları daha doğrudur. Sağlıklı kuru başlar kırağı ve kar altında dikkat çekici bir görüntü oluşturabilir. Ancak kuvvetli rüzgâr alan bölgelerde kırılan sapların çevredeki bitkilere zarar vermemesi için temizlenmesi yararlı olur.

Sonbahar temizliği sırasında soğanların bulunduğu alan derin biçimde çapalanmamalıdır. Soğanlar ve yeni oluşan kökler fark edilmeden zarar görebilir. Yabancı otlar elle veya yüzeysel yöntemlerle alınmalıdır. Toprağın üst kısmındaki sert kabuk hafifçe gevşetilebilir, ancak soğanların bulunduğu derinliğe inilmemelidir.

Kış öncesinde bitkinin çevresinde su birikmediğinden emin olunmalıdır. Yağış sonrasında göllenme oluşuyorsa yüzey eğimi düzeltilmeli veya suyun uzaklaşacağı bir kanal hazırlanmalıdır. Toprağı aşırı kazmak yerine drenajı çevresel düzenlemelerle iyileştirmek daha güvenlidir. Sağlıklı bir soğan kuru ve havalanan kış toprağında düşük sıcaklıklara daha iyi dayanır.

Açık alanda kış koruması

Yerleşmiş davul tokmağı süs soğanları çoğu ılıman bölgede toprakta bırakılabilir. Toprak, soğanı hava sıcaklığındaki ani değişimlere karşı doğal olarak korur. Çok sert donların görüldüğü yerlerde ince bir koruyucu örtü kullanılabilir. Bununla birlikte örtünün soğan çevresinde sürekli nem tutmaması gerekir.

Kuru yaprak, saman veya gevşek bahçe kompostu hafif bir tabaka hâlinde uygulanabilir. Malç tabakası don tehlikesi başladıktan sonra serildiğinde toprağın aşırı erken ısınması önlenir. İlkbaharda sürgünler çıkmadan önce kalın örtü azaltılmalıdır. Islak ve sıkışmış malç, yeni sürgünlerin çürümesine neden olabilir.

Kar örtüsü bitkiler için doğal bir yalıtım sağlar. Karın altında toprak sıcaklığı açık yüzeye göre daha kararlı kalır. Buna karşılık eriyen kar suyunun yatakta birikmesi drenaj sorunu oluşturabilir. İlkbahar erimeleri sırasında suyun soğanlardan uzaklaşması özellikle ağır topraklarda önem taşır.

Kış aylarında açık alandaki soğanların sulanması çoğu zaman gerekmez. Uzun süre yağış almayan, don olmayan ve olağan dışı kuru dönemlerde çok sınırlı su verilebilir. Donmuş toprağa su uygulamak yararlı değildir. Sulama kararı yüzey görünümüne değil, toprağın gerçek nem durumuna göre verilmelidir.

Saksıdaki soğanların korunması

Saksılarda kök bölgesi açık toprağa göre daha hızlı soğur. Küçük kaplar donma ve çözülme döngülerinden daha fazla etkilenir. Saksılar korunaklı bir duvar dibine veya rüzgâr almayan aydınlık bir bölgeye taşınabilir. Kapların doğrudan buzlu zemine temas etmemesi için altlarına ahşap ya da yalıtıcı bir malzeme yerleştirilebilir.

Saksının dış yüzeyi nefes alabilen koruyucu malzemelerle sarılabilir. Hava geçirmeyen plastik örtüler yoğunlaşma oluşturarak fazla nem birikmesine yol açabilir. Kap üstten tamamen kapatılmamalı, yağışın fazlası engellenirken hava dolaşımı korunmalıdır. Drenaj deliklerinin yaprak ve toprakla tıkanmadığı düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Kış boyunca saksı harcı hafif kuru tutulmalıdır. Tamamen kemik gibi kuruyan küçük soğanlar su kaybedebilir, ancak sürekli ıslaklık daha büyük bir tehlikedir. Don olmayan günlerde harç kontrol edilerek yalnızca gerekliyse az miktarda su verilmelidir. Altlıkta su bırakılmamalıdır.

Saksılar sıcak bir oturma alanına alınmamalıdır. Bitkinin doğal dinlenme ve soğuklanma sürecine ihtiyacı vardır. Don almayan fakat serin, havadar bir depo veya kapalı balkon kullanılabilir. Ortamın aşırı karanlık olması sorun yaratmasa da ilkbaharda sürgünler belirir belirmez bitkiler yeniden güçlü ışığa çıkarılmalıdır.

İlkbaharda kış korumasının kaldırılması

Hava sıcaklıkları yükselmeye başladığında kışlık örtüler kademeli olarak azaltılmalıdır. Malçın çok uzun süre kalması toprağın geç ısınmasına ve sürgünlerin havasız kalmasına neden olabilir. Yeni sürgünler hassas olduğu için örtü kaldırılırken zarar verilmemelidir. Toprak yüzeyi elle dikkatlice kontrol edilmelidir.

Geç ilkbahar donları genç yaprak uçlarında hasar oluşturabilir. Hava tahmininde sert don bekleniyorsa sürgünlerin üzerine geçici ve nefes alan bir koruma yerleştirilebilir. Örtü gündüz sıcaklık yükseldiğinde kaldırılmalıdır. Uzun süre kapalı tutulan bitkilerde nem ve mantar riski artar.

İlkbahar başlangıcında aşırı sulama yapılmamalıdır. Toprak kıştan zaten nemli çıkmış olabilir ve kökler yeni gelişmeye başlamıştır. Üst tabaka hafifçe kuruduktan sonra kontrollü sulama yapılması daha güvenlidir. Drenaj sorunu görülen alanlarda gübre vermeden önce toprak koşulları düzeltilmelidir.

Kış sonrasında bazı soğanlar sürgün oluşturmazsa hemen sökülmemelidir. Toprak sıcaklığı ve dikim derinliği çıkış zamanını etkileyebilir. Birkaç hafta bekledikten sonra soğan dikkatle kontrol edilebilir. Sert ve sağlıklı soğanlar gecikmeli gelişebilirken yumuşamış soğanlar çoğunlukla kış ıslaklığından zarar görmüştür.