Dimërimi i sigurt i eskalonies së kuqe

Eskalonia e kuqe e përballon mirë dimrin në zona me klimë të butë, por mund të dëmtohet nga ngricat e forta, era e ftohtë dhe lagështia e tepërt në tokë. Shkalla e mbrojtjes varet nga temperatura minimale, mosha e bimës, ekspozimi i vendit dhe mënyra e kultivimit. Shkurret e reja dhe bimët në vazo janë dukshëm më të ndjeshme se ekzemplarët e vendosur prej disa vitesh. Përgatitja duhet të fillojë që në fund të verës, jo vetëm kur parashikohet ngrica e parë.

Përgatitja e bimës para dimrit

Nga fundi i verës, plehrat me përmbajtje të lartë azoti duhet të ndërpriten. Azoti nxit rritje të re dhe të butë, e cila nuk ka kohë të piqet përpara të ftohtit. Degët e papjekura ngrijnë më shpejt dhe mund të thahen deri në bazë. Një ritëm më i ngadaltë i rritjes ndihmon forcimin natyror të indeve.

Ujitja vazhdon sipas nevojës gjatë vjeshtës, veçanërisht nëse moti është i thatë. Një bimë që hyn në dimër e dehidratuar është më e ndjeshme ndaj tharjes nga era. Megjithatë, toka nuk duhet të jetë e ngopur, sepse rrënjët e lagura janë më të prekshme nga kalbëzimi. Ujitja e fundit e thellë bëhet para ngrirjes së tokës, vetëm nëse ka munguar shiu.

Në vjeshtë hiqen degët e thyera, të sëmura ose të dëmtuara rëndë. Krasitja e fortë formuese duhet të shtyhet, sepse prerjet e reja mund të dëmtohen nga të ftohtit. Kurora kontrollohet për dëmtues dhe sëmundje që mund të vazhdojnë gjatë dimrit. Materiali i infektuar largohet nga zona e mbjelljes.

Mulçi vendoset pasi toka të jetë ftohur, por para ngricave të thella. Një shtresë organike mbron rrënjët nga luhatjet e temperaturës dhe redukton humbjen e lagështisë. Mulçi nuk duhet të prekë drejtpërdrejt bazën e degëve. Hapësira e lirë rreth trungut parandalon lagështinë e vazhdueshme dhe dëmtimet nga brejtësit.

Mbrojtja e shkurreve në tokë

Në zona të ftohta, një ekran kundër erës mund të jetë po aq i rëndësishëm sa mbrojtja termike. Era largon lagështinë nga gjethet ndërsa rrënjët në tokë të ftohtë nuk mund ta zëvendësojnë shpejt. Një gardh kallami, pëlhurë e ajrosshme ose barrierë tjetër vendoset në anën e erës mbizotëruese. Materiali nuk duhet të mbështillet hermetikisht rreth kurorës.

Pëlhurat hortikulturore mund të përdoren gjatë periudhave me ngrica të forta. Ato krijojnë një shtresë ajri mbrojtëse dhe ulin humbjen e nxehtësisë gjatë natës. Mbulesa fiksohet pa shtypur degët dhe hiqet ose hapet gjatë ditëve të buta. Qarkullimi i ajrit parandalon grumbullimin e lagështisë dhe zhvillimin e mykut.

Degët mund të lidhen lehtë me një litar të butë në vende ku bora e rëndë është e zakonshme. Lidhja mban kurorën kompakte dhe redukton rrezikun e hapjes ose thyerjes. Litari nuk duhet të shtrëngohet aq fort sa të dëmtojë lëvoren. Pas dimrit hiqet që të mos pengojë trashjen e degëve.

Bora e lehtë mund të veprojë si izolues, por bora e lagësht dhe e rëndë duhet të hiqet. Ajo shkundet me kujdes nga poshtë lart, pa tërhequr degët. Përdorimi i forcës mbi degë të ngrira mund t’i thyejë ato menjëherë. Është më mirë të ndërhyhet herët, përpara se shtresa të ngjeshet dhe të rëndohet.

Dimërimi i bimëve në vazo

Rrënjët e eskalonies në vazo janë më të ekspozuara ndaj të ftohtit se rrënjët në tokë. Ena mund të mbështillet me material izolues, si pëlhurë jute, shtresë kokosi ose mbështjellës hortikulturor. Poshtë vazos vendoset dru, polistiren i fortë ose material tjetër që e ndan nga toka e ngrirë. Kjo redukton humbjen e nxehtësisë dhe përmirëson kullimin.

Vazoja vendoset pranë një muri të mbrojtur, mundësisht në një vend pa erë të drejtpërdrejtë. Orientimi jugor ose perëndimor mund të sigurojë pak nxehtësi shtesë gjatë ditës. Megjithatë, ndryshimet e forta mes diellit dhe ngricës mund të dëmtojnë bimën. Një hijezim i lehtë gjatë ditëve shumë të ndritshme të dimrit mund të jetë i dobishëm.

Substrati në vazo nuk duhet të thahet plotësisht gjatë dimrit. Në ditë pa ngrica, kontrollohet lagështia dhe jepet pak ujë nëse është e nevojshme. Uji duhet të kullojë menjëherë dhe të mos mbetet në pjatë. Ujitja e tepërt në temperatura të ulëta është një nga shkaqet kryesore të kalbëzimit të rrënjëve.

Në rajone shumë të ftohta, vazoja mund të zhvendoset në një hapësirë të freskët dhe të ndriçuar. Temperatura duhet të mbetet e ulët, por mbi nivelin e ngrirjes. Një dhomë shumë e ngrohtë nxit rritje të dobët dhe të zgjatur gjatë dimrit. Ajrosja e moderuar dhe kontrolli i rregullt për dëmtues janë të nevojshme.

Kujdesi pas dimrit

Në fund të dimrit, mbrojtja nuk duhet të hiqet menjëherë në një ditë të ngrohtë. Temperaturat mund të bien përsëri dhe sythat e zgjuar herët janë të ndjeshëm. Mbulesat hapen gradualisht dhe vendosen përsëri nëse parashikohen ngrica. Ky kalim i ngadaltë e ndihmon bimën të përshtatet me ndryshimin e kushteve.

Dëmet e ngricës vlerësohen pasi të fillojë fryrja e sythave. Degët e nxira ose pa shenja jete nuk priten shumë herët, sepse disa pjesë mund të rikuperohen. Lëvorja gërvishtet lehtë për të parë nëse indi poshtë saj është i gjelbër. Prerja bëhet deri në pjesën e shëndetshme.

Pas krasitjes sanitare, toka mund të pasurohet me kompost të pjekur. Plehërimi i fortë nuk duhet të bëhet menjëherë mbi një bimë të stresuar. Fillimisht pritet të shfaqet rritje aktive dhe të vërtetohet se rrënjët funksionojnë mirë. Ujitja rritet gradualisht sipas temperaturës dhe zhvillimit të kurorës.

Bimët në vazo nxirren nga mbrojtja dimërore në mënyrë progresive. Ato vendosen fillimisht në një vend me dritë të shpërndarë dhe ekspozim të kufizuar ndaj erës. Pas disa ditësh, koha në diell rritet gradualisht. Kalitja shmang djegien e gjetheve dhe stresin nga ndryshimi i menjëhershëm i mjedisit.