Ujitja dhe plehërimi i thanës japoneze

Ujitja dhe plehërimi i thanës japoneze duhet të bëhen me kujdes, sepse kjo bimë vlerëson ekuilibrin më shumë se ndërhyrjet e forta. Ajo nuk pëlqen as thatësirën e zgjatur, as tokën e mbingopur me ujë. Po ashtu, nuk ka nevojë për ushqim të tepërt, por për tokë të gjallë, të pasur dhe të ajrosur mirë. Një program i qetë dhe i rregullt kujdesi jep rezultate shumë më të mira se trajtimet e shpeshta dhe të pakontrolluara.

Nevojat bazë për ujë

Thana japoneze ka nevojë për lagështi të qëndrueshme gjatë periudhës së rritjes aktive. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në pranverë dhe në fillim të verës, kur formohen gjethet, lulet dhe lastarët e rinj. Nëse toka thahet shumë në këtë fazë, bima mund të kufizojë lulëzimin dhe rritjen. Një ritëm i qëndrueshëm ujitjeje ndihmon në ruajtjen e vitalitetit.

Bimët e sapombjella janë më të ndjeshme se ato të vendosura prej vitesh. Sistemi i tyre rrënjor ende nuk është përhapur mjaftueshëm në tokën përreth. Për këtë arsye, ato duhen kontrolluar më shpesh gjatë muajve të parë. Ujitja duhet të jetë e thellë, në mënyrë që të laget e gjithë zona e topthit të rrënjëve.

Bimët e rritura kanë qëndrueshmëri më të mirë, por nuk janë plotësisht rezistente ndaj thatësirës. Gjatë verave të gjata pa reshje, edhe ato mund të shfaqin skaje të thata në gjethe. Kjo ndodh sidomos në toka të lehta ose në vende me diell të fortë pasdite. Një ujitje e thellë çdo disa ditë, sipas gjendjes së tokës, është më e dobishme se lagia e përditshme sipërfaqësore.

Cilësia e ujit ka rëndësi në toka të ndjeshme. Uji shumë gëlqeror, i përdorur vazhdimisht, mund të ndikojë në ekuilibrin e tokës dhe në marrjen e mikroelementeve. Uji i shiut është shpesh më i përshtatshëm, nëse mund të mblidhet dhe të përdoret. Kjo është veçanërisht e dobishme për kopshte ku toka ka prirje alkaline.

Si të shmanget ujitja e gabuar

Ujitja e tepërt është po aq e rrezikshme sa mungesa e ujit. Kur rrënjët qëndrojnë në tokë të mbingopur, ato nuk marrin mjaftueshëm oksigjen. Kjo i dobëson dhe krijon kushte për sëmundje rrënjore. Shenjat mund të ngatërrohen me thatësirën, sepse gjethet mund të varen edhe kur toka është shumë e lagësht.

Para çdo ujitjeje, duhet kontrolluar lagështia e tokës. Sipërfaqja mund të duket e thatë, ndërsa shtresa më poshtë mund të jetë ende e lagësht. Kontrolli me gisht ose me një mjet të thjeshtë në disa centimetra thellësi jep informacion më të saktë. Ky zakon i thjeshtë parandalon shumë gabime.

Ujitja duhet bërë ngadalë dhe pranë zonës së rrënjëve, jo mbi gjethe. Lagia e shpeshtë e gjetheve mund të favorizojë disa probleme kërpudhore, sidomos në mbrëmje. Ujitja në mëngjes është më e përshtatshme, sepse bima ka kohë të përdorë ujin gjatë ditës. Nëse ndonjë pjesë mbi tokë laget, ajo thahet më shpejt në dritën dhe ajrin e ditës.

Në toka të rënda, duhet ujitur më rrallë dhe më me kujdes. Në toka ranore, mund të nevojitet ujitje më e shpeshtë, por sasia duhet përshtatur. Nuk ka një rregull të vetëm që vlen për çdo kopsht, sepse struktura e tokës ndryshon shumë. Kopshtari i mirë vëzhgon bimën, tokën dhe motin së bashku.

Mulch-i si ndihmës i ujitjes

Mulch-i organik është një nga mjetet më të mira për ruajtjen e lagështisë. Ai ul avullimin nga sipërfaqja e tokës dhe mban temperaturën më të qëndrueshme. Kjo është shumë e rëndësishme për thanën japoneze, sepse rrënjët e saj vlerësojnë një mjedis të freskët dhe të ajrosur. Një tokë e mbuluar sillet më natyrshëm se një tokë e zhveshur.

Materialet më të përshtatshme janë lëvorja e imët, gjethet e dekompozuara, komposti i trashë dhe copëzat drunore të kalbura pjesërisht. Ato shpërbëhen ngadalë dhe pasurojnë tokën me lëndë organike. Shtresa nuk duhet të jetë tepër e trashë, sepse mund të pengojë ajrosjen. Zakonisht mjafton një mbulesë disa centimetra e shpërndarë në mënyrë të barabartë.

Mulch-i duhet mbajtur larg trungut. Nëse grumbullohet mbi bazën e bimës, mund të mbajë lagështi të tepërt dhe të dëmtojë lëvoren. Forma më e mirë është si një unazë e gjerë rreth bimës, me qendër të lirë pranë trungut. Kjo mbron rrënjët pa krijuar rrezik për qafën e rrënjës.

Gjatë vitit, mulch-i mund të rinovohet sipas nevojës. Ai hollohet me kalimin e kohës, sepse shpërbëhet dhe përzihet gradualisht me tokën. Ky proces është i dobishëm, sepse rrit aktivitetin biologjik në shtresën sipërfaqësore. Një tokë e pasur me jetë mikrobiologjike mban më mirë ujin dhe ushqen bimën më natyrshëm.

Plehërimi në pranverë dhe gjatë sezonit

Pranvera është koha më e përshtatshme për plehërimin kryesor. Në këtë periudhë bima del nga pushimi dimëror dhe nis rritjen aktive. Komposti i pjekur është një zgjedhje shumë e mirë, sepse vepron ngadalë dhe përmirëson tokën. Ai nuk e detyron bimën të prodhojë lastarë të tepërt dhe të butë.

Plehrat organike me çlirim gradual mund të përdoren kur toka është e varfër. Ato duhet shpërndarë në zonën e rrënjëve dhe jo të grumbullohen pranë trungut. Pas aplikimit, ujitja e lehtë ndihmon që ushqimi të fillojë të lëvizë në tokë. Doza duhet të jetë e moderuar, sepse teprica mund të prishë ekuilibrin e rritjes.

Gjatë verës zakonisht nuk nevojitet plehërim i rëndë. Nëse bima ka ngjyrë të mirë, rritje normale dhe nuk shfaq shenja dobësie, më mirë të mos shtohet pleh pa arsye. Plehërimi i tepërt mund të rrisë ndjeshmërinë ndaj thatësirës dhe dëmtimeve. Një bimë zbukuruese drunore duhet të ndërtojë inde të forta, jo rritje të shpejtë e të paqëndrueshme.

Në fund të verës dhe në vjeshtë, plehërimi me azot duhet shmangur. Lastarët e rinj që nxiten vonë nuk kanë kohë të piqen para ngricave. Kjo mund të çojë në dëmtime dimërore dhe dobësim të përgjithshëm. Nëse nevojitet mbështetje vjeshtore, ajo duhet të jetë shumë e kujdesshme dhe e orientuar drejt forcimit, jo rritjes së re.

Shenjat e mungesave dhe korrigjimi i tyre

Gjethet e zverdhura mund të tregojnë mungesë ushqimi, por nuk duhet nxjerrë përfundim i shpejtë. Shkaku mund të jetë toka shumë alkaline, rrënjët e dëmtuara, ujitja e tepërt ose ngjeshja e tokës. Nëse venat e gjetheve mbeten më të gjelbra ndërsa pjesa tjetër zverdhet, mund të ketë problem me marrjen e hekurit. Kjo lidhet shpesh me pH-në e tokës dhe jo thjesht me mungesën fizike të elementit.

Rritja shumë e ngadaltë mund të jetë normale te kjo bimë, sidomos në vitet e para. Megjithatë, nëse shoqërohet me gjethe të vogla dhe pamje të dobët, duhet kontrolluar gjendja e rrënjëve. Toka e ngjeshur, konkurrenca nga bari dhe mungesa e mulch-it janë shkaqe të zakonshme. Përmirësimi i kushteve bazë shpesh jep më shumë rezultat se shtimi i plehut.

Lulëzimi i dobët mund të vijë nga mungesa e dritës, stresi ujor ose krasitja e gabuar. Plehërimi nuk e zgjidh gjithmonë këtë problem. Nëse bima është në hije të rëndë, ajo mund të prodhojë më pak lule pavarësisht ushqimit të mirë. Nëse krasitet në kohë të papërshtatshme, mund të humbasë pjesë të sythave lulorë.

Korrigjimi duhet të bëhet gradualisht. Nuk është e këshillueshme të shtohen shumë produkte njëherësh, sepse reagimi i bimës bëhet i vështirë për t’u vlerësuar. Fillimisht duhet rregulluar ujitja, mulch-i dhe ajrosja e tokës. Vetëm më pas ka kuptim të përdoren plehra ose korrigjues të veçantë sipas nevojës reale.