Përgatitja e lakrës savoj për stinën e ftohtë është një proces që kërkon planifikim të hershëm dhe njohuri klimatike. Kjo perime njihet si një nga llojet më rezistente ndaj temperaturave të ulëta në familjen e saj. Megjithatë, mbijetesa e saj gjatë dimrit varet nga varieteti i zgjedhur dhe metodat e mbrojtjes që do të aplikohen. Ky artikull do të detajojë hapat e nevojshëm për të siguruar perime të freskëta edhe gjatë muajve më të ftohtë.

Karakteristikat e varieteteve dimërore

Jo të gjitha llojet e lakrës savoj janë të përshtatshme për të qëndruar në fushë gjatë dimrit. Varietetet dimërore karakterizohen nga gjethe më të trasha dhe një rritje më e ngadaltë. Ato kanë aftësinë të grumbullojnë sheqerna që veprojnë si një antifriz natyror brenda qelizave të tyre. Zgjedhja e varietetit të duhur është hapi i parë drejt një dimërimi të suksesshëm në kopsht.

Varietetet e vonshme zakonisht mbillen në mes të verës për të arritur pjekjen në vjeshtë. Ato duhet të jenë mjaftueshëm të rritura para se të fillojnë ngricat e para të forta. Një bimë e re dhe e brishtë e ka shumë të vështirë të përballojë temperaturat nën zero gradë. Eksperimentimi me varietete të ndryshme do t’ju ndihmojë të gjeni atë që i përshtatet më mirë mikroklimës suaj.

Gjethet e rrudhura të savojës krijojnë xhepa ajri që shërbejnë si izolim termik natyror. Kjo strukturë unike e lejon atë të përballojë të ftohtin më mirë se lakra me gjethe të lëmuara. Megjithatë, nëse temperaturat bien jashtëzakonisht shumë, edhe kjo strukturë mund të ketë nevojë për ndihmë. Kuptimi i biologjisë së bimës ju ndihmon të vlerësoni nevojat e saj për mbrojtje shtesë.

Një tipar tjetër i varieteteve dimërore është aftësia për të ruajtur ngjyrën dhe teksturën pas ngrirjes. Pasi mbushen me sheqer, shija e tyre përmirësohet ndjeshëm pas kontaktit të parë me ngricën. Shumë kopshtarë profesionistë preferojnë t’i vjelin ato vetëm pasi të ketë rënë bryma e parë. Ky proces natyror është pjesë e magjisë së kultivimit të kësaj perimeje në dimër.

Teknikat e mbrojtjes fizike në fushë

Nëse parashikohen temperatura ekstreme, përdorimi i mbulesave tekstile mund të bëjë dallimin. Këto pëlhura të lehta lejojnë depërtimin e dritës dhe ajrit, por mbajnë nxehtësinë e tokës. Vendosja e tyre duhet të bëhet me kujdes për të mos dëmtuar fizikisht kokat e lakrës. Mbulesat mund të hiqen gjatë ditëve me diell për të parandaluar mbinxehjen e bimës.

Mulçimi i tokës rreth bazës së bimës është një teknikë tjetër shumë efikase për dimrin. Përdorimi i kashtës ose i gjetheve të thata mbron sistemin rrënjor nga ngrirja e thellë. Kjo shtresë organike vepron si një batanije që ruan temperaturën konstante të dheut nëntokësor. Gjithashtu, mulçi parandalon humbjen e lagështisë gjatë erërave të forta dhe të thata të dimrit.

Tunelet plastike të ulëta ofrojnë një mbrojtje akoma më të fortë kundër borës dhe akullit. Ato krijojnë një mjedis paksa më të ngrohtë që lejon bimën të qëndrojë aktive më gjatë. Është e rëndësishme të siguroni ajrim të mirë brenda këtyre tuneleve për të shmangur mykun. Lagështia e tepërt e mbyllur mund të jetë më e dëmshme se vetë i ftohti i jashtëm.

Nëse jetoni në zona me borë të madhe, duhet të pastroni herë pas here peshën nga bimët. Borë e rëndë dhe e lagësht mund të thyejë kërcellin ose të shtypë kokën e lakrës savoj. Një mbrojtje e mirë fizike kërkon monitorim të vazhdueshëm pas çdo stuhie dimërore. Kujdesi i treguar gjatë dimrit siguron një furnizim të pandërprerë me vitamina të freskëta.

Menaxhimi i ujitjes dhe ushqyerjes në dimër

Kërkesat për ujë ulen ndjeshëm gjatë dimrit, por bima nuk duhet të lihet plotësisht e thatë. Nëse toka është e ngrirë, rrënjët nuk mund të thithin ujë, gjë që mund të çojë në tharje fiziologjike. Ujitni vetëm gjatë ditëve kur toka është e shkrirë dhe temperaturat janë mbi zero. Shmangni lagien e gjetheve, pasi uji që ngrin mbi to mund të shkaktojë çarje të indeve.

Plehërimi duhet të ndalet plotësisht gjatë muajve më të ftohtë të vitit. Stimulimi i rritjes së re në këtë periudhë është i rrezikshëm sepse indet e reja janë shumë delikate. Bima duhet të jetë në një gjendje gjumi ose rritjeje shumë të ngadaltë për të mbijetuar. Lëndët ushqyese të mbetura në tokë nga vjeshta janë zakonisht të mjaftueshme për nevojat minimale.

Nëse keni përdorur plehra me azot në vjeshtë të vonë, bimët mund të jenë më të ndjeshme. Azoti nxit rritjen e gjetheve të buta që ngrinë lehtësisht në temperaturat e ulëta. Rekomandohet që furnizimi i fundit me ushqim të bëhet me plehra që përmbajnë më shumë kalium. Kaliumi forcon muret qelizore dhe ndihmon bimën të përballojë stresin e shkaktuar nga i ftohti.

Monitorimi i pH-it të tokës mbetet i rëndësishëm edhe në kushtet e ftohta të kopshtit. Toka mund të bëhet më acide gjatë dimrit për shkak të rreshjeve të shpeshta dhe larjes së mineraleve. Një tokë e balancuar ndihmon rrënjët të mbajnë funksionet e tyre bazë edhe në kushte ekstreme. Kopshtaria profesionale në dimër kërkon një ndjeshmëri të lartë ndaj nevojave të fshehura të bimës.

Vjelja dhe ruajtja e produkteve dimërore

Vjelja e lakrës savoj në dimër mund të bëhet sipas nevojës direkte të konsumit. Bima shërbehet më së miri si një “magazinë e gjallë” direkt në kopshtin tuaj. Prerja e kokës duhet të bëhet gjatë mesditës kur temperaturat janë më të larta se gjatë natës. Kjo lejon që gjethet të jenë pak më elastike dhe të mos thyhen gjatë procesit të vjeljes.

Nëse pritet një ngricë shumë e gjatë dhe e fortë, mund të vjelni disa koka paraprakisht. Ruajtja e tyre mund të bëhet në një bodrum të freskët dhe me lagështi të lartë. Lakra savoj mund të qëndrojë e freskët për disa javë nëse mbahet në temperaturë afër zeros. Mos i lani gjethe para ruajtjes, pasi lagështia e jashtme mund të nxisë kalbjen e parakohshme.

Gjatë vjeljes dimërore, kontrolloni me kujdes pjesën e poshtme të kokës për shenja dëmtimi. Gjethet e jashtme që kanë ngrirë dhe shkrirë disa herë mund të hiqen për të parë gjendjen e brendshme. Në shumicën e rasteve, pjesa e brendshme mbetet e mbrojtur dhe me cilësi të shkëlqyer. Ky qëndrueshmëri e bën savojën mbretëreshën e kopshtit të dimrit për çdo kultivues.

Pasi të keni përfunduar vjeljen, përgatitni tokën për sezonin e ardhshëm të pranverës. Heqja e kërcellit dhe rrënjëve të mbetura parandalon përhapjen e sëmundjeve që mund të dimërojnë. Cikli i kujdesit nuk mbaron kurrë, ai thjesht ndryshon formë sipas kushteve të natyrës. Profesionalizmi juaj reflektohet në aftësinë për të pasur prodhim në çdo kohë të vitit.