Venedik sütleğeninin kışlatılması, bitkinin yetiştirildiği iklime, toprağın drenajına ve saksıda ya da açık alanda bulunmasına göre planlanmalıdır. Bu bitki ılıman bölgelerde dış mekânda başarılı şekilde kışı geçirebilir, ancak uzun süreli don, ıslak toprak ve soğuk rüzgârlar genç veya zayıf bitkileri zorlayabilir. Kış bakımında temel amaç bitkiyi sıcak tutmaktan çok, kök bölgesini aşırı nemden ve ani streslerden korumaktır. Doğru hazırlık yapıldığında Venedik sütleğeni ilkbaharda yeniden güçlü bir görünüm kazanır.
Kışa hazırlık ve sonbahar kontrolleri
Kışa hazırlık sonbaharda başlamalıdır. Bitkinin genel formu, gövde sağlamlığı ve kök çevresindeki toprak durumu gözden geçirilmelidir. Kurumuş veya kırılmış sürgünler temizlenebilir. Ancak bitki gereksiz yere sert biçimde budanmamalıdır.
Sonbaharda aşırı gübreleme yapılmamalıdır. Bu dönemde verilen fazla azot, yumuşak ve dona hassas sürgün gelişimini teşvik edebilir. Bitkinin kışa daha olgun dokularla girmesi gerekir. Bu nedenle besleme, büyümeyi zorlayan bir uygulamaya dönüşmemelidir.
Toprak yüzeyinde su birikmesine neden olan çukurlar düzeltilmelidir. Kış yağışları başlamadan önce drenaj sorunları fark edilirse önlem alınmalıdır. Bitki çevresine çok kalın ve nem tutan organik malç yığmak doğru değildir. Kök boğazının hava alması önemlidir.
Genç bitkiler olgun örneklere göre daha hassastır. İlk kışlarında korunaklı bir konum avantaj sağlar. Rüzgârı doğrudan alan açık alanlarda geçici koruma kullanılabilir. Ancak koruma malzemeleri bitkinin üzerinde sürekli nem hapsedecek şekilde uygulanmamalıdır.
Bu konudaki diğer makaleler
Açık alanda kışlatma
Ilıman iklimlerde Venedik sütleğeni çoğu zaman açık alanda kışlayabilir. Güneye bakan, taşlık ve iyi drene olan alanlar özellikle uygundur. Bu tür konumlar gündüz ısısını daha iyi tutar ve fazla suyu uzaklaştırır. Bitki böyle yerlerde daha az kış stresi yaşar.
Kışın en büyük risk yalnızca soğuk değil, soğukla birlikte gelen ıslaklıktır. Kökler uzun süre ıslak ve soğuk toprakta kaldığında zarar görebilir. Bu nedenle ağır killi topraklarda açık alan kışlatması daha dikkatli değerlendirilmelidir. Yükseltilmiş dikim alanları bu riski azaltır.
Don olaylarından sonra yapraklarda geçici sarkma veya renk değişimi görülebilir. Bu durum her zaman kalıcı zarar anlamına gelmez. Hava ısındığında bitki yeniden toparlanabilir. Ancak gövde tabanında yumuşama varsa daha ciddi bir problem düşünülmelidir.
Kar örtüsü kısa süreli olduğunda bitki için yalıtıcı etki gösterebilir. Fakat eriyen karın kök çevresinde sürekli su bırakması sorun yaratabilir. Bu nedenle kar sonrası drenaj gözlemi yapılmalıdır. Bitkinin çevresinde erime suyu birikiyorsa toprak yapısı iyileştirilmelidir.
Bu konudaki diğer makaleler
Saksıda kışlatma
Saksıda yetişen Venedik sütleğeni açık alandaki bitkilere göre daha hassastır. Saksıdaki kökler toprak tarafından yeterince yalıtılmaz. Don, kap içindeki kök bölgesine daha hızlı ulaşabilir. Bu nedenle saksı konumu kışın dikkatle seçilmelidir.
Saksı bitkisi yağmurdan tamamen korunmuş ama aydınlık bir alana alınabilir. Soğuk sera, kapalı balkon veya saçak altı uygun olabilir. Ancak tamamen karanlık ve havasız bir ortam doğru değildir. Bitki kışın da ışığa ihtiyaç duyar.
Sulama kış boyunca çok sınırlı tutulmalıdır. Saksı harcı tamamen kupkuru kalırsa az miktarda su verilebilir. Fakat soğuk havada yapılan fazla sulama kök çürümesi riskini artırır. Sulama sonrası fazla suyun hızla süzüldüğünden emin olunmalıdır.
Saksı, doğrudan soğuk zemin üzerinde bırakılmamalıdır. Altına yükseltici bir malzeme konarak drenaj ve hava dolaşımı desteklenebilir. Çok küçük saksılar don riskine daha açıktır. Bu nedenle uzun vadeli yetiştiricilikte yeterli hacme sahip kaplar tercih edilmelidir.
İlkbahara geçiş ve kış sonrası toparlanma
Kış sona erdiğinde bitki hemen ağır bakıma alınmamalıdır. Önce zarar görmüş yaprak ve sürgünler gözlemlenmelidir. Don zararı netleşmeden erken budama yapmak yanlış olabilir. Bazı dokular ilk bakışta kötü görünse de zamanla toparlanabilir.
İlkbaharda hava ısındıkça bitkinin tabanından veya yan gözlerinden yeni gelişim görülebilir. Bu yeni sürgünler bitkinin canlılığını gösterir. Kurumuş ve tamamen ölmüş kısımlar bu aşamada temizlenebilir. Kesim sırasında eldiven kullanmak yine gereklidir.
Kıştan çıkan bitkiye birden fazla su vermek doğru değildir. Toprak nemi kontrol edilerek sulama başlatılmalıdır. Bitki aktif büyümeye geçtiğinde su ihtiyacı yavaş yavaş artar. Yine de drenaj kuralı değişmez.
Hafif bir ilkbahar beslemesi toparlanmayı destekleyebilir. İnce bir kompost uygulaması veya düşük dozlu dengeli gübre yeterlidir. Amaç bitkiyi hızlıca şişirmek değil, sağlıklı büyümeyi başlatmaktır. Kışlatma başarılı geçtiyse Venedik sütleğeni yeni sezonda güçlü çiçek sapları ve dengeli yaprak dokusuyla yeniden bahçenin dikkat çeken bitkilerinden biri olur.