Ujitja dhe plehërimi i kurorës perandorake gjatë gjithë sezonit

Kurora perandorake ka nevojë për lagështi të mjaftueshme gjatë rritjes aktive, por njëkohësisht është shumë e ndjeshme ndaj tokës së mbingopur me ujë. Prandaj ujitja nuk mund të përcaktohet vetëm sipas kalendarit, por duhet përshtatur me strukturën e tokës, temperaturën dhe reshjet. Edhe plehërimi kërkon maturi, sepse ushqimi i tepërt nuk garanton më shumë lule. Objektivi është të mbështetet formimi i kërcellit, lulëzimi dhe rimbushja e rezervave të bulbës pa nxitur rritje të dobët ose kalbëzim.

Nevojat për ujë në fillim të rritjes

Në pranverë, kur lastarët shfaqen me shpejtësi, nevoja e bimës për ujë rritet. Sistemi rrënjor duhet të ketë lagështi të disponueshme për të furnizuar kërcellin që zgjatet çdo ditë. Nëse dimri ka qenë i thatë, ujitja e parë mund të jetë e nevojshme menjëherë pasi toka të jetë shkrirë. Nëse toka është ende e lagësht nga reshjet, ujitja shtesë vetëm rrit rrezikun e problemeve.

Kontrolli i lagështisë duhet bërë disa centimetra nën sipërfaqe dhe jo vetëm me vështrim. Shtresa e sipërme mund të thahet shpejt nga era ndërsa zona e rrënjëve mbetet ende e lagësht. Në tokë të rëndë intervalet ndërmjet ujitjeve janë zakonisht më të gjata. Në tokë ranore dhe të lirshme, uji largohet më shpejt dhe kontrolli duhet bërë më shpesh.

Ujitja e thellë stimulon rrënjët të përdorin një vëllim më të madh toke. Lagia e shpeshtë vetëm e sipërfaqes krijon ndryshime të mëdha të lagështisë dhe mund të favorizojë rrënjëzim më sipërfaqësor. Uji duhet të aplikohet ngadalë që të depërtojë pa rrjedhur jashtë shtratit. Një sistem pikues ose ujitje e drejtuar në bazën e bimës është veçanërisht i përshtatshëm.

Mulch-i organik mund të zvogëlojë avullimin dhe luhatjet e lagështisë. Megjithatë, shtresa nuk duhet të jetë tepër e trashë ose e ngjeshur rreth kërcellit. Në toka që tashmë mbajnë shumë ujë, mulch-i i rëndë mund të jetë kundërproduktiv. Menaxhimi i lagështisë duhet gjithmonë të përshtatet me karakteristikat e vendit.

Ujitja gjatë lulëzimit dhe pas tij

Gjatë formimit të sythave dhe lulëzimit, mungesa e zgjatur e ujit mund të dobësojë bimën. Stresi i fortë hidrik mund të shkurtojë kohëzgjatjen e lulëzimit dhe të përshpejtojë plakjen e gjetheve. Toka duhet të ruajë një lagështi të moderuar dhe relativisht të qëndrueshme. Ndryshimet ekstreme ndërmjet tharjes dhe ngopjes me ujë janë të padëshirueshme.

Në ditët e ngrohta dhe me erë, bimët e larta humbasin më shumë ujë përmes gjetheve. Kjo mund të kërkojë kontroll më të shpeshtë të tokës, sidomos në shtrate të ngritura. Ujitja bëhet në bazë dhe jo mbi lulet. Kjo mbron indet e luleve dhe kufizon periudhën gjatë së cilës gjethet mbeten të lagura.

Pas lulëzimit, nevoja për ujë nuk përfundon menjëherë. Gjethet vazhdojnë të punojnë dhe bulba grumbullon rezervat që do të përdoren sezonin pasues. Nëse kjo fazë ndërpritet nga thatësira e fortë, bulba mund të mos arrijë pjekurinë optimale. Ujitja duhet vazhduar në mënyrë të moderuar deri në fillimin e zverdhjes natyrore.

Kur pjesa mbitokësore fillon të thahet, ujitja zvogëlohet gradualisht. Në periudhën e qetësisë, bulbët preferojnë një mjedis më të thatë se gjatë rritjes. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në toka të ngrohta gjatë verës, ku kombinimi i nxehtësisë dhe lagështisë favorizon kalbëzimin. Shtratet me ujitje automatike duhet rregulluar që të mos marrin ujë të panevojshëm.

Plehërimi në pranverë

Në një tokë pjellore të përmirësuar rregullisht me kompost, nevoja për plehra minerale mund të jetë e kufizuar. Një shtresë komposti të pjekur në fillim të pranverës ofron ushqim gradual dhe përmirëson strukturën e tokës. Materiali duhet shpërndarë rreth bimës dhe jo direkt mbi kërcell. Ky ushqim i butë është i përshtatshëm për shumë kopshte shtëpiake.

Në toka më të varfra mund të përdoret një pleh i balancuar për bimë lulëzuese ose bulboze. Doza duhet të jetë e moderuar dhe në përputhje me udhëzimet e produktit. Teprica e azotit favorizon masën gjethore në dëm të ekuilibrit të përgjithshëm. Për lulëzim dhe zhvillim të bulbës nevojiten gjithashtu fosfor, kalium dhe elemente të tjera minerale.

Plehrat granulare duhet të shpërndahen në tokë të lagësht dhe të mos grumbullohen pranë kërcellit. Nëse kokrrizat mbeten në kontakt me indet e njoma, mund të shkaktojnë dëmtime nga përqendrimi i kripërave. Pas aplikimit, një ujitje e moderuar ndihmon në futjen e lëndëve ushqyese në zonën e rrënjëve. Plehërimi në tokë krejtësisht të thatë nuk është ideal.

Një analizë e tokës është mënyra më e saktë për të përcaktuar nëse ekzistojnë mangësi reale. Në kopshte ku plehërohet çdo vit pa kontroll, mund të krijohen nivele të panevojshme të disa elementeve. Teprica mund të ndikojë në pH, në përthithjen e elementeve të tjera dhe në cilësinë e rritjes. Ushqimi duhet parë si korrigjim i nevojave të bimës dhe jo si një detyrë automatike.

Ushqimi pas lulëzimit

Pas lulëzimit, qëllimi i plehërimit ndryshon nga mbështetja e luleve drejt forcimit të bulbës. Një furnizim i moderuar me elemente ushqyese mund të ndihmojë formimin e rezervave. Plehrat me përmbajtje të tepruar azoti duhet shmangur në këtë fazë. Kaliumi është veçanërisht i rëndësishëm për metabolizmin e përgjithshëm dhe zhvillimin e indeve.

Plehërimi nuk duhet bërë shumë vonë kur gjethet tashmë janë zverdhur. Në atë moment aktiviteti i bimës po bie dhe aftësia për të përdorur ushqimin zvogëlohet. Aplikimi i panevojshëm mbetet në tokë dhe mund të ndikojë në mjedisin e rrënjëve. Ushqimi duhet të përkojë me periudhën kur gjethet janë ende aktive.

Nëse toka është pasuruar me kompost dhe bima ka rritje të fortë, mund të mos nevojitet plehërim i dytë. Shenjat e një ushqimi të mirë janë kërcelli i fuqishëm, gjethet me ngjyrë të shëndetshme dhe lulëzimi normal për madhësinë e bulbës. Rritja tepër e butë dhe e zgjatur mund të tregojë azot të tepërt. Vëzhgimi i bimës është po aq i rëndësishëm sa çdo skemë plehërimi.

Plehërimi organik duhet gjithashtu përdorur me maturi. Plehu i freskët mund të jetë shumë i fortë dhe të përmbajë kripëra ose mikroorganizma që nuk janë të përshtatshëm pranë bulbëve. Komposti i pjekur është zgjedhje më e sigurt dhe më e qëndrueshme. Materialet organike duhet të përmirësojnë tokën pa e bërë atë të rëndë dhe tepër të lagësht.

Shenjat e ujitjes dhe plehërimit të gabuar

Zverdhja e gjetheve shumë herët mund të lidhet me ujë të tepërt, dëmtime të rrënjëve ose mungesë të disa elementeve. Për të gjetur shkakun duhet parë gjendja e tokës dhe e gjithë bima. Në tokë të ngopur, shtimi i plehut nuk e zgjidh problemin dhe mund ta përkeqësojë atë. Para çdo ndërhyrjeje duhet të përcaktohet nëse rrënjët kanë oksigjen të mjaftueshëm.

Skajet e djegura të gjetheve mund të shfaqen pas plehërimit të tepërt ose në kushte të kripëzimit të tokës. Në këtë rast duhet ndaluar ushqimi shtesë dhe të kontrollohet lagështia. Në tokë me kullim të mirë, ujitja e kujdesshme mund të ndihmojë në shpërndarjen e kripërave. Në tokë të rëndë, shtimi i sasive të mëdha të ujit mund të krijojë problem tjetër dhe duhet shmangur.

Një kërcell shumë i gjatë, i butë dhe me ngjyrë të gjelbër të errët mund të tregojë furnizim të tepërt me azot ose mungesë drite. Bima bëhet më e ndjeshme ndaj përkuljes dhe mund të prodhojë lulëzim më të dobët. Reduktimi i plehrave azotike dhe sigurimi i dritës së mjaftueshme ndihmojnë në rikthimin e ekuilibrit. Plehërimi nuk duhet të përdoret për të kompensuar kushtet e papërshtatshme të vendit.

Kurora perandorake reagon më mirë ndaj një rutine të qëndrueshme sesa ndaj korrigjimeve ekstreme. Uji jepet sipas lagështisë reale të tokës, ndërsa ushqimi përshtatet me pjellorinë dhe fazën e zhvillimit. Kontrolli i kullimit duhet të jetë gjithmonë pjesë e menaxhimit të ujit. Me këtë qasje, bulba mund të ruajë rezerva të mira dhe të lulëzojë rregullisht për vite.