Mbjellja dhe shumimi i shelgut të varur me luleza

Mbjellja e shelgut të varur me luleza kërkon planifikim të kujdesshëm, sepse kjo bimë mbetet për shumë vite në të njëjtin vend dhe forma e saj përcaktohet që në fillim. Një vend i zgjedhur mirë, një gropë mbjelljeje e përgatitur si duhet dhe ujitja e rregullt pas mbjelljes ndikojnë drejtpërdrejt në rrënjëzim. Shumimi në kushte amatore është më i ndërlikuar, pasi forma dekorative zakonisht ruhet përmes shartimit profesional. Megjithatë, njohja e mënyrave të shumimit ndihmon për të kuptuar më mirë sjelljen dhe vlerën e kësaj bime.

Zgjedhja e vendit para mbjelljes

Para mbjelljes duhet vlerësuar madhësia e ardhshme e kurorës. Edhe pse trungu nuk zgjatet shumë pas mbjelljes, degët e varura mund të përhapen dhe të arrijnë tokën. Për këtë arsye, nuk është mirë të vendoset shumë pranë murit, gardhit ose shtegut të ngushtë. Hapësira e lirë rreth bimës i lejon kurorës të zhvillohet bukur nga të gjitha anët.

Vendi duhet të jetë i ndritshëm dhe me tokë të freskët. Dielli i plotë jep lulëzim më të pasur, ndërsa gjysmëhija e lehtë mund të jetë e përshtatshme në zona me verë të nxehtë. Në hije të rëndë, bima humb dendësinë dhe degët bëhen më të dobëta. Një pozicion me dritë të mirë është investim në pamjen afatgjatë.

Toka duhet të punohet mirë para mbjelljes. Nëse është shumë e ngjeshur, rrënjët e reja hasin vështirësi në depërtim dhe bima vonohet në rritje. Përmirësimi me kompost të pjekur rrit pjellorinë dhe aktivitetin biologjik të tokës. Në të njëjtën kohë, duhet siguruar që uji të mos qëndrojë gjatë në gropën e mbjelljes.

Duhet shmangur vendosja pranë bimëve shumë konkurruese me rrënjë të dendura. Shkurret agresive ose drurët e mëdhenj mund të marrin ujin dhe ushqimin para se shelgu i ri të forcohet. Në vitet e para, zona përreth trungut duhet mbajtur pa barëra të forta. Kjo e ndihmon bimën të krijojë një sistem rrënjor të qëndrueshëm.

Teknika e mbjelljes së saktë

Gropa e mbjelljes duhet të jetë më e gjerë se topthi i rrënjëve, por jo domosdoshmërisht shumë më e thellë. Rrënjët kanë nevojë për tokë të lirshme anash, që të përhapen lehtë. Fundi i gropës nuk duhet të mbetet si shtresë e fortë dhe e papërshkueshme. Nëse toka është e rëndë, lirimi i anëve të gropës është veçanërisht i rëndësishëm.

Bima vendoset në të njëjtën thellësi ku ka qenë në enë ose në fidanishte. Mbjellja shumë e thellë mund të dëmtojë qafën e rrënjës dhe të krijojë lagështi të tepërt rreth trungut. Pika e shartimit duhet të mbetet qartë mbi sipërfaqen e tokës. Kjo është shumë e rëndësishme për të ruajtur formën dekorative.

Pas vendosjes në gropë, toka mbushet gradualisht dhe shtypet lehtë me dorë. Nuk duhet ngjeshur fort me këmbë, sepse kjo zvogëlon ajrimin e rrënjëve. Ujitja e parë duhet të jetë e bollshme, në mënyrë që toka të vendoset rreth rrënjëve. Nëse pas ujitjes toka ulet shumë, shtohet pak tokë e lirshme në sipërfaqe.

Një kunj mbështetës mund të jetë i dobishëm për bimët e reja me trung të hollë. Lidhja duhet të jetë e butë, e gjerë dhe jo shtrënguese. Trungu duhet të qëndrojë stabil, por jo i fiksuar në mënyrë të ngurtë. Lëvizja e lehtë nga era ndihmon në forcimin gradual të tij.

Kujdesi pas mbjelljes

Javët e para pas mbjelljes janë vendimtare. Toka duhet mbajtur vazhdimisht e lagësht, por jo e përmbytur. Rrënjët e reja janë të ndjeshme ndaj tharjes së papritur, sidomos në mot me erë ose diell të fortë. Ujitja e thellë është më e dobishme sesa lagia e shpejtë e sipërfaqes.

Mulçi organik rreth bimës e ndihmon shumë periudhën e përshtatjes. Ai ul avullimin, mban temperaturën e tokës më të qëndrueshme dhe kufizon barërat konkurruese. Shtresa duhet të jetë e ajrosur dhe jo shumë e trashë. Gjithmonë duhet lënë një hapësirë e vogël bosh rreth trungut.

Në vitin e parë nuk duhet tepruar me plehërim. Bima ka më shumë nevojë për rrënjëzim sesa për rritje të shpejtë të kurorës. Komposti i pjekur mjafton në shumicën e rasteve. Plehrat e forta minerale mund të djegin rrënjët e reja ose të nxisin rritje të dobët.

Pas mbjelljes, kurora mund të kontrollohet, por krasitjet e rënda zakonisht bëhen pas lulëzimit. Degët e dëmtuara gjatë transportit mund të hiqen menjëherë. Çdo lastar që del poshtë pikës së shartimit duhet hequr pa vonesë. Kjo ruan energjinë për pjesën e dëshiruar dekorative.

Shumimi dhe ruajtja e formës dekorative

Shelgu i varur me luleza zakonisht shumohet me shartim, sepse forma e varur nuk ruhet në mënyrë të sigurt nga farat. Fara mund të japë bimë të ndryshme nga bima mëmë dhe shpesh pa formën karakteristike të kurorës. Shartimi bëhet mbi një nënshartesë të fortë, e cila krijon trungun. Pjesa dekorative formon më pas kurorën e varur.

Shartimi kërkon përvojë, kohë të saktë dhe material bimor të shëndetshëm. Për këtë arsye, në praktikë më e sigurt është blerja e bimëve nga fidanishte të besueshme. Një bimë cilësore duhet të ketë pikë shartimi të shëndetshme, trung të drejtë dhe kurorë të balancuar. Rrënjët duhet të jenë të zhvilluara mirë, pa erë kalbjeje dhe pa tharje.

Prerjet e zakonshme mund të rrënjëzohen te disa lloje shelgu, por kjo nuk garanton krijimin e formës së njëjtë të varur mbi trung. Edhe nëse një degë rrënjëzohet, rezultati mund të jetë një shkurre e ulët ose një bimë me pamje ndryshe. Për përdorim dekorativ në kopsht, kjo shpesh nuk jep efektin e dëshiruar. Prandaj, shumimi amator ka më shumë vlerë eksperimentale sesa praktike.

Ruajtja e formës pas mbjelljes është po aq e rëndësishme sa vetë shumimi. Lastarët nga nënshartesa duhet të hiqen gjithmonë, sepse mund të dominojnë mbi kurorën e shartuar. Nëse lihen të rriten, ata prishin pamjen dhe dobësojnë pjesën dekorative. Me mbjellje të saktë dhe kontroll të rregullt, shelgu i varur me luleza bëhet një element i qëndrueshëm dhe elegant në kopsht.