Mbjellja dhe shumëzimi i qiqrës

Mbjellja e qiqrës është një proces që kërkon planifikim të kujdesshëm dhe njohuri mbi ciklin e jetës së kësaj bime të çmuar. Ti duhet të zgjedhësh momentin e duhur kur toka ka arritur temperaturën optimale për të siguruar një mbirje të shpejtë dhe uniforme. Ky është hapi vendimtar ku vendoset baza për shëndetin e ardhshëm të bimës dhe sasinë e prodhimit që do të marrësh. Në këtë artikull, do të shpjegojmë në detaje metodat më të mira për mbjelljen dhe teknikat e shumimit që funksionojnë vërtet në praktikë.

Përzgjedhja e farës është hapi i parë dhe më i rëndësishëm në procesin e mbjelljes së qiqrës. Ti duhet të përdorësh vetëm fara të certifikuara që janë të lira nga sëmundjet dhe kanë një përqindje të lartë mbirjeje. Farat e vjetra ose ato që janë ruajtur në kushte me lagështi mund të mos mbijnë fare ose të prodhojnë bimë të dobëta. Kontrollo pamjen e jashtme të farës; ajo duhet të jetë e plotë, pa çarje dhe pa shenja të sulmit nga insektet.

Para se të vendosësh farat në tokë, është mirë që t’i trajtosh ato me inokulantë bakterialë specifikë. Këto baktere ndihmojnë në formimin e nyjeve në rrënjë, të cilat kapin azotin nga ajri dhe ushqejnë bimën. Ti mund t’i lagësh farat lehtë dhe t’i përzihesh me pluhurin inokulant pikërisht përpara mbjelljes. Ky investim i vogël në kohë do të rezultojë në një rritje shumë më të vrullshme dhe gjethe më të gjelbra.

Koha e mbjelljes varet shumë nga klima e zonës ku jeton, por rregulli i përgjithshëm është fundi i dimrit ose fillimi i pranverës. Qiqra preferon tokën që është ngrohur deri në të paktën 10 gradë Celsius për të filluar aktivitetin e saj biologjik. Nëse i mbjell shumë herët në tokë të ftohtë dhe të lagësht, farat mund të kalben përpara se të nxjerrin rrënjët. Ti duhet të ndjekësh parashikimin e motit për të shmangur ngricat e vonshme që mund të dëmtojnë fidanët e rinj.

Teknika e mbjelljes në rreshta

Sistemi i mbjelljes në rreshta lejon një menaxhim më të lehtë të bimëve dhe një ajrim më të mirë. Ti duhet të krijosh kanale të vegjël me një thellësi prej rreth 3 deri në 5 centimetra, në varësi të llojit të tokës. Në tokat më të rënda, mbjellja duhet të jetë më sipërfaqësore, ndërsa në tokat ranore mund të shkosh pak më thellë. Hapësira midis rreshtave duhet të jetë rreth 30 deri në 45 centimetra për të lejuar kalimin tënd gjatë kujdesit.

Distanca midis farave brenda rreshtit duhet të jetë rreth 10 centimetra për të shmangur mbipopullimin. Ti mund të mbjellësh pak më dendur dhe pastaj t’i rrallosh fidanët pasi të kenë arritur lartësinë prej 5 centimetrash. Ky veprim të garanton se nuk do të kesh hapësira boshe nëse disa fara dështojnë të mbijnë. Bimët e rralluara mund të përdoren si pleh i gjelbër ose të shtohen në kompost.

Mbulimi i farave duhet bërë me kujdes, duke e ngjeshur lehtë dheun sipër tyre për të siguruar kontaktin e mirë. Ti nuk duhet ta shtypësh tokën shumë fort, pasi kjo mund të krijojë një kore që e bën të vështirë daljen e fidanit. Një ujitje e lehtë menjëherë pas mbjelljes ndihmon në aktivizimin e proceseve kimike brenda farës. Sigurohu që uji të mos jetë me presion të lartë që të mos i nxjerrë farat në sipërfaqe.

Mbrojtja e zonës së mbjellë nga vizitorët e padëshiruar si zogjtë apo brejtësit është jetike në ditët e para. Ti mund të përdorësh rrjeta mbrojtëse ose t’i mbulosh rreshtat me një pëlhurë të hollë agrotekstili deri sa të shfaqen shenjat e para të gjelbërimit. Kjo pëlhurë gjithashtu rrit temperaturën e tokës me disa gradë, duke përshpejtuar mbirjen. Sapo të shohësh “lakun” e parë të bimës që del nga dheu, hiqe mbrojtjen për t’i dhënë dritë.

Shumimi përmes farave të prodhuara vetë

Nëse dëshiron të jesh i pavarur, mund të mbledhësh farat e tua për sezonin e ardhshëm. Ti duhet të zgjedhësh bimët më të shëndetshme dhe më produktive për të shërbyer si “prindër” të gjeneratës tjetër. Lëri bishtajat të piqen plotësisht në bimë derisa të bëhen të forta dhe të thara si letër. Kjo siguron që farat të kenë grumbulluar të gjitha rezervat e nevojshme ushqyese për mbirjen e ardhshme.

Mbledhja e farave duhet bërë në një ditë të thatë dhe me diell për të minimizuar lagështinë e brendshme. Ti mund t’i hapësh bishtajat me dorë ose t’i vendosësh në një thes pëlhure dhe t’i godasësh lehtë për t’i liruar kokrrat. Pastrimi i farave nga mbetjet e gjetheve dhe bishtajave është i rëndësishme për të shmangur kalbëzimin gjatë ruajtjes. Kontrollo çdo kokërr dhe hiq ato që duken të sëmura apo të deformuara.

Tharja e mëtejshme e farave pas vjeljes është një hap që nuk duhet ta anashkalosh kurrë. Ti duhet t’i përhapësh farat në një shtresë të hollë në një vend të ajrosur mirë, larg dritës së drejtpërdrejtë të diellit. Kjo fazë mund të zgjasë disa ditë derisa kokrra të jetë aq e fortë sa të mos mund të shpohet me thonj. Vetëm pas kësaj, farat janë gati për t’u paketuar dhe ruajtur në një vend të freskët dhe të errët.

Ruajtja e farave bëhet më mirë në kavanoza qelqi ose qese letre që lejojnë një frymëmarrje minimale. Ti duhet të vendosësh një etiketë me emrin e varietetit dhe datën e vjeljes në çdo paketim. Kështu, nuk do të kesh konfuzion kur të vijë koha e mbjelljes në vitin pasardhës. Një ruajtje e mirë mund t’i mbajë farat e qiqrës funksionale për 2 deri në 3 vjet pa humbur shumë nga fuqia e tyre.

Faktorët që ndikojnë në suksesin e mbirjes

Lagështia e tokës duhet të jetë konstante por jo e tepërt gjatë gjithë periudhës së mbirjes. Ti do të vëresh se farat e qiqrës thithin shumë ujë për t’u fryrë dhe për të hapur lëvozhgën e tyre të fortë. Nëse toka thahet plotësisht në këtë fazë, embrioni i ri mund të vdesë brenda pak orësh. Nga ana tjetër, uji i tepërt pengon oksigjenin, duke shkaktuar asfiksi të farës dhe kalbëzim të menjëhershëm.

Oksigjenimi i tokës është po aq i rëndësishëm sa uji për një fillim të mbarë të rritjes. Ti duhet të shmangësh mbjelljen në toka argjilore shumë të rënda që mbajnë ujin dhe nuk lejojnë ajrin të qarkullojë. Përzierja e tokës me pak rërë ose kompost të imët mund të ndihmojë në krijimin e poreve të nevojshme. Sa më mirë të “marrë frymë” fara, aq më i shpejtë do të jetë shfaqja e gjetheve të para mbi tokë.

Thellësia e mbjelljes duhet të jetë e saktë për të parandaluar harxhimin e energjisë së fidanit. Ti duhet të dish se një farë e mbjellë shumë thellë mund të mos ketë forcë të mjaftueshme për të arritur sipërfaqen. Ndërsa një farë shumë sipërfaqësore mund të thahet shpejt ose të hahet nga insektet e sipërfaqes. Rregulli i artë është që thellësia të jetë sa 2 apo 3 herë madhësia e vetë farës.

Drita nuk është e nevojshme për mbirjen e farës, pasi ajo ndodh nën tokë, por është jetike sapo fidanët dalin. Ti duhet të sigurohesh që vendi i mbjelljes të jetë në diell të plotë për të shmangur zgjatjen e tepërt dhe dobësimin e kërcellit. Bimët që nuk marrin dritë të mjaftueshme menjëherë pas mbirjes bëhen të brishta dhe të prirura ndaj sëmundjeve. Sigurohu që asnjë objekt ose bimë tjetër të mos u bëjë hije fidanëve të rinj të qiqrës.