Mbjellja dhe shumëzimi i dorëzonjës së Jerikos

Mbjellja e dorëzonjës së Jerikos është një proces që kërkon planifikim të kujdesshëm dhe njohuri mbi nevojat biologjike të kësaj bime të mrekullueshme. Për të pasur një fillim të suksesshëm, duhet të zgjidhni me kujdes kohën e duhur dhe mjedisin ku ajo do të zhvillojë rrënjët e saj të para. Shumëzimi i saj mund të bëhet në disa mënyra, duke u ofruar kopshtarëve mundësinë për të zgjeruar koleksionin e tyre me kosto minimale. Ky udhëzues do t’ju ndihmojë të kuptoni hapat teknikë dhe sekretet e vogla që bëjnë diferencën midis një bime mesatare dhe një ekzemplari shpërthyes.

Teknika e mbjelljes në kopsht

Përpara se të filloni procesin fizik të mbjelljes, është e rëndësishme të përgatitni vendin ku bima do të jetojë për vitet në vijim. Gropimi i një vrimë që është të paktën dy herë më e gjerë se topi i rrënjëve lejon që ato të përhapen lehtësisht. Toka e nxjerrë duhet të përzihet me pleh organik të dekompozuar mirë për të krijuar një mjedis ushqyes dhe të ajrosur. Një shtresë e hollë zhavorri në fund të vrimës mund të ndihmojë në parandalimin e lagështisë së tepërt rreth rrënjëve delikate.

Kur e vendosni bimën në vrimë, sigurohuni që niveli i tokës të mbetet i njëjtë me atë që ishte në vazon origjinale. Mbjellja shumë e thellë mund të shkaktojë kalbjen e kërcellit, ndërsa mbjellja shumë cekët mund të thajë rrënjët sipërfaqësore. Mbushni hapësirën rreth rrënjëve me përzierjen e përgatitur dhe ngjisheni lehtë me duar për të hequr xhepat e ajrit. Ky kontakt i ngushtë midis rrënjëve dhe tokës është thelbësor për thithjen e menjëhershme të ujit dhe ushqyesve.

Ujitja e bollshme menjëherë pas mbjelljes është një hap që nuk duhet të anashkalohet asnjëherë në asnjë rrethanë kopshtarie. Uji ndihmon në stabilizimin e tokës rreth rrënjëve dhe i jep bimës hidratimin e nevojshëm për të përballuar stresin e transplantimit. Gjatë javëve të para, mbikëqyrja e lagështisë duhet të jetë e vazhdueshme dhe e rregullt për të siguruar zënien e plotë. Nëse koha është shumë e nxehtë, mund të jetë e nevojshme të krijohet një hije e përkohshme artificiale për bimën e re.

Zgjedhja e stinës së mbjelljes është po aq e rëndësishme sa teknika e përdorur gjatë procesit të punës në terren. Pranvera e hershme ose vjeshta e vonë janë periudhat më të mira pasi temperaturat janë të buta dhe lagështia është më e lartë. Në pranverë, bima ka gjithë sezonin përpara për t’u forcuar përpara se të vijë nxehtësia e madhe e verës. Ndërsa në vjeshtë, rrënjët kanë kohë të stabilizohen në tokën e ngrohtë përpara se të fillojë gjumi i dimrit.

Shumëzimi përmes kërcellit dhe prerjeve

Shumëzimi me prerje është një nga metodat më efektive dhe më të përdorura nga profesionistët për të përftuar bimë të reja. Kjo metodë duhet të praktikohet gjatë verës, duke zgjedhur degë që janë gjysmë-drunore dhe nuk kanë lule në majë. Prerja duhet të jetë rreth 10 deri në 15 centimetra e gjatë dhe të ketë të paktën dy ose tre nyje gjethesh. Heqja e gjetheve të poshtme zvogëlon humbjen e ujit përmes avullimit dhe i jep mundësi rrënjëzimit.

Përdorimi i një hormoni rrënjëzimi mund të rrisë ndjeshëm shanset e suksesit, dega e prerë zhytet në pluhur përpara se të vendoset në saksi. Vazot e vogla të mbushura me një përzierje rëre dhe turbë janë mjedisi ideal për zhvillimin e rrënjëve të reja. Eshtë e rëndësishme që këto prerje të mbahen në një vend të ngrohtë dhe të ndriçuar mirë, por larg diellit direkt. Lagështia e ajrit rreth tyre mund të ruhet duke i mbuluar me një qese plastike transparente.

Pas rreth katër deri në gjashtë javësh, mund të kontrolloni nëse kanë filluar të formohen rrënjët e para duke i tërhequr lehtë. Nëse ndjeni rezistencë, do të thotë se procesi i rrënjëzimit ka filluar me sukses dhe bima po bëhet e pavarur. Në këtë pikë, bima mund të fillojë të mësohet gradualisht me ajrin e jashtëm duke hapur mbulesën plastike pak nga pak. Ky proces aklimatizimi zgjat zakonisht një javë përpara se ato të zhvendosen në vazot e tyre të rritjes.

Bimët e reja që rezultojnë nga kjo metodë janë identike me bimën mëmë, duke ruajtur të gjitha karakteristikat e saj. Kjo është veçanërisht e rëndësishme nëse keni një varietet specifik me aromë shumë të fortë ose ngjyrë të veçantë. Përpara se t’i mbillni në kopsht, lërini ato të rriten në vazo për të paktën një sezon të plotë vjetor. Kjo siguron që sistemi rrënjor të jetë mjaftueshëm i fortë për të përballuar kushtet e ndryshueshme të mjedisit të jashtëm.

Metoda e shtresimit të degëve

Shtresimi është një metodë natyrore që bima e përdor shpesh vetë, por që ne mund ta drejtojmë në avantazhin tonë. Kjo përfshin marrjen e një dege të gjatë dhe elastike që ndodhet afër sipërfaqes së tokës në kopsht. Një pjesë e kësaj dege dëmtohet lehtë në sipërfaqe dhe mbulohet me tokë, duke e fiksuar me një tel në formë U-je. Maja e degës duhet të mbetet jashtë tokës dhe të jetë e drejtuar lart drejt dritës.

Kjo teknikë është shumë e sigurt pasi dega e re vazhdon të ushqehet nga bima mëmë ndërkohë që krijon rrënjët e veta. Duhet të tregoni durim, pasi ky proces mund të zgjasë nga disa muaj deri në një vit të plotë kalendarik. Kontrolloni periodikisht nëse toka rreth pjesës së shtresuar është e lagësht për të stimuluar rritjen e indit të ri. Sapo rrënjët të jenë zhvilluar mjaftueshëm, dega mund të pritet dhe të zhvendoset në një vend të ri.

Avantazhi kryesor i shtresimit është se bima e re fillon jetën me një përmasë tashmë të konsiderueshme dhe të fuqishme. Kjo metodë funksionon më së miri gjatë sezonit të rritjes aktive, kur lëngjet qarkullojnë me intensitet të lartë në bimë. Eshtë një mënyrë fantastike për të mbushur hapësira boshe në kopsht pa pasur nevojë për pajisje speciale apo vazo. Shumë kopshtarë profesionistë e preferojnë këtë metodë për shkak të shkallës shumë të lartë të suksesit që ofron.

Pas ndarjes nga bima mëmë, trajtojeni fidanin e ri me shumë kujdes sikur të ishte një bimë e sapombjellë nga fidanishtja. Ujiteni rregullisht dhe mbroni atë nga erërat e forta që mund ta lëkundin përpara se të ankorohet mirë në tokë. Me këtë teknikë, mund të krijoni një radhë të dendur dorëzonjash përgjatë një gardhi në një kohë relativisht të shkurtër. Natyra ka mënyrat e saj të thjeshta, dhe ne thjesht duhet t’i ndjekim ato me zgjuarsi dhe vëmendje.

Shumëzimi përmes farave dhe sfidat e tij

Shumëzimi me fara është një proces më i gjatë dhe kërkon shumë më tepër përkushtim sesa metodat e tjera vegjetative. Farat merren nga kokrrat e kuqe ose të zeza që formohen pas lulëzimit, pasi ato të jenë pjekur plotësisht. Eshtë e rëndësishme të hiqet mishi i frutit nga farat, pasi ai përmban inhibitorë që pengojnë mbirjen e tyre natyrale. Farat e pastruara duhet të thahen mirë në hije përpara se të ruhen ose të mbillet menjëherë.

Kjo bimë kërkon një periudhë të ftohtë për të thyer gjumin e farës, proces ky që njihet si stratifikim në gjuhën teknike. Farat mund të mbillet në vazo gjatë vjeshtës dhe të lihen jashtë që të kalojnë të ftohtin e dimrit natyrshëm. Në pranverë, kur temperaturat fillojnë të rriten, farat do të fillojnë të mbijnë duke nxjerrë gjethet e para të vogla. Duhet të keni parasysh se jo të gjitha farat do të prodhojnë bimë identike me prindërit e tyre.

Fidanët e vegjël që rriten nga farat janë shumë delikatë dhe kërkojnë mbrojtje nga insektet dhe ndryshimet e shpejta të temperaturës. Ato duhet të rriten në një mjedis të kontrolluar për të paktën dy vjet përpara se të mbillet në vendin e tyre përfundimtar. Gjatë kësaj kohe, ato kanë nevojë për plehërim të lehtë dhe ujitje të rregullt për të krijuar një sistem rrënjor solid. Kjo metodë është më shumë një eksperiment pasionant sesa një mënyrë e shpejtë për të mbushur kopshtin.

Nëse vendosni të provoni këtë rrugë, jini të përgatitur për një pritje prej disa vitesh përpara se të shihni lulëzimin e parë. Sidoqoftë, ekziston gjithmonë mundësia për të zbuluar një variacion të ri dhe interesant që mund të jetë unik në kopsht. Shumëzimi me fara mbetet baza e evolucionit të bimëve dhe një përvojë edukative për çdo adhurues të vërtetë të natyrës. Me pak fat dhe shumë durim, mund të rrisni një dorëzonjë krejtësisht tuajën nga fillimi.