Krasitja e shalqirit është një teknikë e avancuar që mund të rrisë ndjeshëm madhësinë dhe cilësinë e frutave të prodhuara. Duke kontrolluar rritjen vegjetative, ne e detyrojmë bimën të drejtojë energjinë e saj drejt zhvillimit të frutave dhe jo gjetheve të tepërta. Ky proces kërkon saktësi dhe njohuri mbi strukturën e bimës për të mos shkaktuar dëme të panevojshme. Kur bëhet si duhet, krasitja rezulton në fruta më të njëtrajtshëm, më të ëmbël dhe me pjekje më të shpejtë.

Shalqiri
Citrullus lanatus
Kujdes mesatar
Afrika Jugore
Vile vjetore
Mjedisi dhe Klima
Nevoja për dritë
Diell i plotë
Nevoja për ujë
Lartë (lagështi konstante)
Lagështia
Mesatare (50-70%)
Temperatura
Nxehtë (20-30°C)
Toleranca ndaj ngricës
Ndaj ngrirjes (0°C)
Dimërimi
Asnjë (Vjetore)
Rritja dhe Lulëzimi
Lartësia
20-40 cm
Gjerësia
200-400 cm
Rritja
Shpejtë
Krasitja
Minimal (krasitje majash)
Kalendari i lulëzimit
Qershor - Gusht
J
S
M
P
M
Q
K
G
S
T
N
D
Toka dhe Mbjellja
Kërkesat e tokës
Rënor, kullim i mirë
pH i tokës
Pakëz acid (6,0-7,0)
Nevoja për lëndë ushqyese
Lartë (çdo 2 javë)
Vendndodhja ideale
Kopsht perimesh me diell
Veçoritë dhe Shëndeti
Vlera dekorative
Ulët (fokus te fruti)
Gjethet
Gjeth i gjelbër i çarë
Aroma
Asnjë
Toksiciteti
Jo toksik (fruti ngrënshëm)
Dëmtuesit
Afidet, merimangat
Shumimi
Fara

Menaxhimi i vashës kryesore

Shalqiri rritet përmes një kërcelli kryesor (vashë) nga i cili degëzohen disa kërcej anësorë gjatë gjithë verës. Në shumë sisteme kultivimi, rekomandohet mbajtja e vetëm një ose dy vashave kryesore për të pasur kontroll mbi bimën. Kjo lejon një ajrosje më të mirë dhe e bën më të lehtë monitorimin e dëmtuesve dhe sëmundjeve në fushë. Heqja e degëzimeve të tepërta parandalon që bima të harxhojë energji në pjesë që nuk do të prodhojnë fruta cilësorë.

Krasitja e majës së vashës kryesore mund të bëhet kur ajo arrin një gjatësi të caktuar, zakonisht pas frutit të dytë. Kjo ndalon rritjen e mëtejshme gjatësore dhe inkurajon trashjen e frutave që tashmë janë formuar në kërcell. Megjithatë, kjo duhet bërë me kujdes pasi gjethet e vashës kryesore janë prodhuesit kryesorë të sheqerit. Një bimë e krasitur shumë rëndë mund të mos ketë mjaftueshëm gjethe për të ushqyer frutat e saj deri në pjekje.

Gjatë procesit të krasitjes, përdorni gjithmonë vegla të mprehta dhe të dezinfektuara për të shmangur infeksionet. Plagët e shkaktuara nga krasitja duhet të jenë të pastra dhe të vogla që të mund të mbyllen shpejt nga bima. Është mirë që krasitja të bëhet në ditë të thata dhe me diell për të minimizuar rrezikun e hyrjes së patogjenëve. Një prerje e vrazhdë mund të bëhet porta hyrëse për bakteret që kalbin të gjithë kërcellin.

Bimët që lihen të rriten pa asnjë kontroll shpesh krijojnë një xhungël gjethesh ku frutat mbeten të vegjël dhe të papjekur. Konkurrenca midis pjesëve të ndryshme të të njëjtës bimë mund të jetë po aq e dëmshme sa konkurrenca me barërat. Duke zgjedhur strukturën e duhur përmes krasitjes, ju krijoni një sistem efikas të prodhimit të ushqimit. Ky menaxhim i hapësirës është thelbësor sidomos në kopshtet e vogla ose në kultivimin në sera.

Heqja e degëzimeve anësore

Degëzimet anësore, të njohura edhe si “sqetullorë”, dalin në pikën ku gjethet bashkohen me kërcellin kryesor. Këto degëzime shpesh harxhojnë shumë ujë dhe lëndë ushqyese pa dhënë ndonjë kontribut të madh në prodhim. Heqja e tyre kur janë ende të vegjël ndihmon në ruajtjen e fuqisë së bimës për strukturën kryesore. Kjo praktikë rrit gjithashtu depërtimin e dritës në pjesët e brendshme të bimës, duke përmirësuar fotosintezën.

Nëse dëshironi fruta shumë të mëdhenj për ekspozitë ose shitje premium, heqja e të gjitha degëve anësore është e nevojshme. Në këtë rast, e gjithë fuqia e rrënjës shkon vetëm në një drejtim, duke rezultuar në një rritje eksplozive të frutit. Megjithatë, për kultivuesin mesatar, mbajtja e disa degëve të forta mund të rrisë numrin total të frutave për bimë. Gjithçka varet nga objektivi juaj: nëse doni më shumë fruta mesatarë apo pak fruta gjigantë.

Gjatë heqjes së degëzimeve, duhet të keni kujdes të mos dëmtoni gjethet kryesore që ndodhen pranë tyre. Çdo gjethe e shëndetshme është një aset i vlefshëm që nuk duhet humbur pa arsye të fortë gjatë sezonit. Nëse një degë anësore ka formuar tashmë një frut të mirë, është më mirë ta lini atë dhe të krasitni vetëm majën e saj. Ky fleksibilitet në vendimmarrje e bën krasitjen një proces dinamik dhe jo thjesht një rregull fiks.

Monitorimi i rritjes së re duhet bërë çdo javë, pasi shalqiri rritet shumë shpejt në kushte optimale. Një degë e vogël sot mund të bëhet një vashë dy metra e gjatë brenda dhjetë ditëve nëse lihet pas dore. Rregullsia në punë është më pak stresuese për bimën sesa një krasitje masive dhe e vonuar. Duke punuar pak e nga pak, ju mbani bimën në një gjendje ekuilibri gjatë gjithë sezonit të verës.

Rrallimi i frutave për cilësi

Rrallimi i frutave është ndoshta pjesa më e vështirë emocionalisht për një kopshtar, por teknikisht është shumë shpërblyese. Ky proces konsiston në heqjen e disa frutave të vegjël për të lejuar që pjesa tjetër të rritet më shumë. Rekomandohet të lihen jo më shumë se 2 deri në 3 fruta për bimë për varietetet e mëdha të shalqirit. Për varietetet e vogla (të ashtuquajturat “icebox”), mund të lihen deri në 5 ose 6 fruta pa problem.

Bimët shoqëruese
Citrullus lanatus
Udhëzues
Diell i plotë, të paktën 8 orë në ditë
Ujitje e thellë dhe e rregullt
Tokë e pasur me pleh organik dhe azot
Shoqërues perfektë
Rrepka
Raphanus sativus
Shkëlqyer
Ndihmon në largimin e brumbujve që sulmojnë degët e shalqinit.
J S M P M Q K G S T N D
Latinia
Tropaeolum majus
Shkëlqyer
Shërben si kurth për krahëbardhat dhe largon insektet dëmtuese.
J S M P M Q K G S T N D
Kalendula
Tagetes patula
Partner i mirë
Rrënjët e saj largojnë nematodat e dëmshme nga toka.
J S M P M Q K G S T N D
Rigon
Origanum vulgare
Partner i mirë
Aroma e fortë maskon bimën nga insektet fluturuese.
J S M P M Q K G S T N D
Fqinjë që duhen shmangur

Trangulli (Cucumis sativus)

Konkurron për të njëjtën hapësirë dhe tërheq dëmtues të ngjashëm.

Patatja (Solanum tuberosum)

Thith shumë lëndë ushqyese dhe nxit sëmundjet kërpudhore.

Kungulleshka (Cucurbita pepo)

Rritja agresive e kungulleshkës kufizon dritën për shalqinin.

Arra (Juglans regia)

Prodhon juglonë, një lëndë toksike për rritjen e shalqinit.

Zgjidhni frutat që kanë formën më të rregullt dhe që ndodhen në pozicionet më të mira ndaj diellit. Frutat që shfaqin deformime të hershme ose që kanë shenja dëmtimi duhet të hiqen të parët pa asnjë hezitim. Duke vepruar herët, ju parandaloni që bima të harxhojë burime në një produkt që nuk do të jetë kurrë perfekt. Ky seleksionim siguron që prodhimi juaj final të jetë i një cilësie të lartë dhe me shije superiore.

Distanca midis frutave në të njëjtin kërcell duhet të jetë e mjaftueshme për të parandaluar prekjen e tyre kur rriten. Dy fruta që rriten shumë pranë njëri-tjetrit mund të deformohen ose të krijojnë zona lagështie ku fillon kalbja. Hapësira lejon gjithashtu që ajri të qarkullojë rreth çdo shalqiri, duke mbajtur lëkurën të thatë dhe të shëndetshme. Rrallimi i duhur ndihmon edhe në pjekjen e njëkohshme të të gjithë frutave të mbetur në bimë.

Pas rrallimit, bima shpesh reagon me një valë të re rritjeje të shpejtë të frutave të mbetur në fushë. Ky është momenti për t’u siguruar që plehërimi dhe ujitja janë në nivelet maksimale për të mbështetur këtë rritje. Kujdesi i shtuar pas krasitjes dhe rrallimit garanton që potenciali i fituar të mos shkojë dëm për shkak të mungesave ushqimore. Suksesi në kultivimin e shalqirit vjen nga kombinimi i guximit për të krasitur dhe mençurisë për të ushqyer.