Krasitja dhe prerja e lulëkuqes Matilija të Coulterit

Krasitja e lulëkuqes Matilija ka një qëllim të ndryshëm nga krasitja e shkurreve klasike zbukuruese, sepse bima rigjenerohet fuqishëm nga baza dhe nga rizomat. Ndërhyrja përdoret kryesisht për të hequr kërcellet e vjetër, për të kontrolluar masën e bimës dhe për të nxitur rritje të re të fuqishme. Koha e prerjes duhet të përshtatet me klimën, pasi kërcellet e vjetër mund të ofrojnë njëfarë mbrojtjeje gjatë dimrit. Krasitja e saktë është e thjeshtë, por duhet bërë me mjete të mprehta dhe pa dëmtuar sistemin nëntokësor.

Koha më e mirë për krasitje

Në klimë të butë, prerja e fortë mund të bëhet pasi cikli i lulëzimit dhe rritjes ka përfunduar. Në klimë me dimër më të ftohtë shpesh është më e sigurt të lihen kërcellet gjatë pjesës më të madhe të dimrit. Ato krijojnë një mbulesë të lehtë mbi zonën e kurorës dhe tregojnë në pranverë se cilat pjesë kanë mbijetuar. Prerja përfundimtare mund të kryhet kur rreziku i ngricave të forta fillon të ulet.

Kërcellet plotësisht të vdekur dallohen nga mungesa e elasticitetit dhe nga indi i thatë në prerje. Nëse ekziston dyshim, mund të gërvishtet lehtë sipërfaqja e kërcellit për të parë nëse poshtë lëvores ka ind të gjelbër. Pjesët që janë ende të gjalla nuk duhet të hiqen automatikisht. Një kontroll i tillë shmang humbjen e panevojshme të rritjes së mbijetuar.

Në rajone të ngrohta, ku bima mbetet pjesërisht gjelbëruese, krasitja mund të jetë më selektive. Kërcellet e vjetër dhe të dobët hiqen, ndërsa pjesët e reja të shëndetshme ruhen. Kjo lejon që struktura e bimës të mbetet më e madhe në fillim të sezonit. Megjithatë, edhe në këto kushte një rinovim periodik nga baza mund të jetë i dobishëm.

Nuk është e këshillueshme krasitja e fortë menjëherë para një periudhe me ngrica të parashikuara. Prerjet e freskëta dhe rritja e mundshme pas tyre janë më të ekspozuara ndaj dëmtimit. Gjithashtu nuk ka arsye të nxitet rritje e re me pleh pas krasitjes së vonshme në vjeshtë. Ritmi i punës duhet të ndjekë ciklin sezonal të bimës.

Teknika e prerjes dhe rinovimit

Kërcellet e vjetër mund të priten relativisht afër bazës, duke lënë mjaftueshëm hapësirë që mjeti të mos dëmtojë kurorën dhe lastarët e rinj. Për kërcellet e trasha përdoren gërshërë të forta ose sharrë e pastër kopshti. Prerja duhet të jetë e rregullt dhe jo e copëtuar. Indet e dëmtuara në mënyrë të parregullt thahen më ngadalë dhe krijojnë sipërfaqe më të madhe ekspozimi.

Në një tufë shumë të dendur, jo të gjithë kërcellet duhet të priten domosdoshmërisht në të njëjtën lartësi. Mund të hiqen plotësisht pjesët më të vjetra dhe të ruhen kërcellet më të rinj që janë ende produktivë. Kjo teknikë krijon një rinovim gradual. Ajo është e dobishme sidomos në klimë të butë ku disa kërcell mund të jetojnë më shumë se një sezon.

Mjetet duhet të dezinfektohen kur priten pjesë me shenja sëmundjeje. Një teh i pastër redukton transferimin e patogjenëve nga një kërcell te tjetri. Materiali i sëmurë duhet larguar nga zona dhe nuk duhet përdorur si mulch nën të njëjtën bimë. Këto masa të thjeshta kanë vlerë të madhe kur në kopsht ka periudha të gjata me lagështi.

Pas një krasitjeje të fortë nuk është e nevojshme të jepet menjëherë shumë pleh. Rizomat e shëndetshme përmbajnë rezerva që lejojnë prodhimin e lastarëve të rinj. Një sasi e moderuar uji nëse toka është e thatë dhe dritë e mirë janë zakonisht të mjaftueshme. Rritja e tepërt e stimuluar artificialisht mund të jetë më e butë dhe më pak e qëndrueshme.

Kontrolli i përhapjes dhe prerja gjatë sezonit

Lulëkuqja Matilija prodhon lastarë nga rizomat dhe këta mund të shfaqen larg tufës kryesore. Nëse një lastar del në një vend ku nuk është i dëshiruar, ndërhyrja është më e lehtë sa është ende i ri. Prerja vetëm në nivelin e tokës mund të japë efekt të përkohshëm. Për kontroll më afatgjatë duhet ndërprerë edhe lidhja rizomatike kur kjo mund të bëhet pa dëmtuar pjesën kryesore.

Filizat periferikë mund të përdoren edhe për shumim nëse kanë zhvilluar rrënjë të veta. Në këtë rast segmenti ndahet me një mjet të mprehtë dhe transplantohet menjëherë. Bima mëmë shqetësohet sa më pak që të jetë e mundur. Kjo metodë kombinon kontrollin e hapësirës me prodhimin e një ekzemplari të ri.

Gjatë sezonit mund të hiqen kërcellet e thyer nga era ose të dëmtuar mekanikisht. Një kërcell i çarë nuk duhet lënë të mbështetet mbi të tjerët, sepse plagët e mëdha mund të bëhen pika hyrëse për mikroorganizma. Prerja bëhet deri në një pjesë të shëndetshme ose deri pranë bazës. Pas kësaj nuk kërkohet zakonisht trajtim i veçantë nëse kushtet janë të thata dhe të ajrosura.

Heqja e luleve të vyshkura është kryesisht një çështje estetike dhe menaxhimi të farave. Nëse synohet formimi i kapsulave dekorative, ato mund të lihen të piqen. Nëse kopshti duhet mbajtur shumë i rregullt, kërcellet e lulëzuara mund të shkurtohen pasi petalet bien. Një kombinim i krasitjes së matur dhe kontrollit të rizomave e mban lulëkuqen Matilija të fuqishme pa e lejuar të dominojë më shumë hapësirë se sa është planifikuar.