Dimërimi i sigurt i gipsofilës së degëzuar

Gipsofila e degëzuar është një shumëvjeçare mjaft rezistente ndaj të ftohtit, por dimri i lagësht mund të jetë më i rrezikshëm për të sesa temperaturat e ulëta. Rrënja e pjekur përballon ngricat kur toka është e ajrosur dhe uji nuk grumbullohet rreth kurorës. Përgatitja duhet të fillojë që në fund të verës, duke shmangur plehërimin që nxit rritje të butë dhe të papjekur. Mbrojtja dimërore duhet të ruajë ekuilibrin mes izolimit, ajrosjes dhe largimit të shpejtë të lagështisë.

Përgatitja e bimës në fund të sezonit

Pas lulëzimit, degët e venitura mund të shkurtohen për të rregulluar formën e tufës. Prerja nuk duhet të dëmtojë sythat e bazës që do të japin rritjen e re në pranverë. Lastarët e dobët, të thyer ose të sëmurë hiqen plotësisht. Pjesët e shëndetshme mund të lihen pjesërisht për të kapur borën dhe për të mbrojtur kurorën nga era.

Plehërimi me azot duhet ndërprerë mjaft herët para ardhjes së të ftohtit. Azoti nxit inde të reja, të buta dhe të pasura me ujë, të cilat dëmtohen lehtë nga ngrica. Nëse toka është shumë e varfër, një ushqim i lehtë me kalium mund të ndihmojë pjekjen e indeve. Çdo aplikim duhet bërë me maturi dhe vetëm kur gjendja e tokës e justifikon.

Në vjeshtë të thatë, bima ujitet thellë para se toka të ngrijë. Rrënjët që hyjnë në dimër krejtësisht të thata janë më të ndjeshme ndaj dëmtimit nga të ftohtit dhe era. Megjithatë, ujitja nuk duhet të vazhdojë gjatë periudhave me reshje të shpeshta. Toka duhet të jetë e freskët, jo e ngopur.

Barërat e këqija dhe mbetjet e sëmura hiqen nga zona përreth. Ato mund të strehojnë dëmtues dhe patogjenë gjatë muajve të ftohtë. Sipërfaqja pastrohet pa punim të thellë, sepse rrënjët anësore mund të dëmtohen. Një parcelë e pastër dhe e ajrosur thahet më shpejt pas reshjeve dimërore.

Mbrojtja e rrënjëve në tokë

Në toka të kulluara mirë, bimët e pjekura zakonisht nuk kanë nevojë për mbulim të rëndë. Një shtresë e hollë zhavorri rreth bazës ndihmon në largimin e ujit dhe kufizon ngritjen e baltës mbi kurorë. Materiali nuk duhet të mbulojë sythat bazalë. Ajri duhet të qarkullojë lirshëm rreth pjesës qendrore të bimës.

Në zona me ngrica të forta dhe pa shtresë të qëndrueshme bore, mund të përdoren degë halore të vendosura lirshëm. Ato zbusin ndryshimet e shpejta të temperaturës dhe kapin borën pa krijuar një mbulesë hermetike. Degët vendosen pasi toka të jetë ftohur, jo në fillim të vjeshtës. Mbulimi shumë i hershëm ruan ngrohtësi dhe lagështi, duke penguar hyrjen normale në pushim.

Gjethet e thata mund të përdoren vetëm kur mbahen të ajrosura dhe nuk ngjeshen mbi kurorë. Një shtresë e trashë gjethesh të lagura krijon mjedis ideal për kalbëzim. Ato mund të mbahen në vend me një rrjetë të lehtë, por qendra e bimës duhet të mbetet e lirë. Në pranverë, mbulesa hiqet gradualisht për të shmangur mbinxehjen.

Kullimi dimëror duhet kontrolluar sidomos pas shkrirjes së borës. Uji i shkrirë mund të grumbullohet në tokë ende të ngrirë dhe të qëndrojë rreth rrënjëve. Kanalet e vogla sipërfaqësore ndihmojnë në drejtimin e tij larg parcelës. Në zona problematike, një shtrat i ngritur është zgjidhje më e qëndrueshme se mbulimi i përsëritur çdo dimër.

Dimërimi i bimëve në vazo

Gipsofila në vazo është më e ekspozuar ndaj të ftohtit, sepse rrënjët rrethohen nga një vëllim i kufizuar toke. Ngrirja depërton nga të gjitha anët dhe ndodh më shpejt se në tokën e kopshtit. Ena duhet të jetë rezistente ndaj ngricës dhe të ketë vrima të hapura kullimi. Uji nuk duhet të qëndrojë në pjatën poshtë vazos.

Vazoja vendoset pranë një muri të mbrojtur, ku nuk goditet drejtpërdrejt nga era e ftohtë. Ajo mund të mbështillet me material izolues që lejon ajrosjen. Fundi ngrihet mbi këmbëza ose copa druri, që uji të largohet lirshëm. Baza e kërcellit nuk duhet mbështjellë me plastikë të mbyllur.

Në rajone shumë të ftohta, ena mund të vendoset brenda një kutie më të madhe dhe hapësira ndërmjet tyre të mbushet me material izolues të thatë. Kjo ul luhatjet e temperaturës rreth rrënjëve. Pjesa e sipërme mbetet e hapur për qarkullim ajri. Materiali kontrollohet pas reshjeve që të mos kthehet në masë të lagësht.

Ujitja gjatë dimrit bëhet rrallë, vetëm kur toka është shkrirë dhe është tharë dukshëm. Rrënjët në pushim përdorin pak ujë, por nuk duhet të thahen plotësisht për muaj të tërë. Uji jepet në një ditë pa ngricë dhe në sasi të moderuar. Plehrat nuk përdoren derisa të fillojë rritja e re në pranverë.

Zgjimi pranveror dhe dëmtimet nga ngrica

Mbulesat dimërore hiqen gradualisht kur temperaturat fillojnë të rriten. Heqja shumë e vonë mund të mbajë lagështi dhe të nxisë lastarë të zbehtë. Fillimisht hapet qendra dhe më pas largohet pjesa tjetër e materialit. Nëse parashikohen ngrica të forta, një mbulesë e lehtë mund të rikthehet përkohësisht gjatë natës.

Kërcelli i vjetër pritet në fillim të pranverës, para se lastarët e rinj të zgjaten shumë. Prerja bëhet disa centimetra mbi bazë, duke shmangur sythat e rinj. Materiali i thatë hiqet nga parcela. Veglat e pastra zvogëlojnë rrezikun e infektimit të indeve të njoma.

Dëmtimet nga ngrica shfaqen si maja të nxira, të buta ose të varura. Nuk duhet nxituar me heqjen e gjithë bimës, sepse rrënja mund të mbetet e gjallë dhe të japë sytha të rinj. Pjesët e dëmtuara priten deri te indi i shëndetshëm pasi rreziku i ngricave të forta të ketë kaluar. Bima ujitet me maturi dhe nuk plehërohet rëndë gjatë rikuperimit.

Kurora duhet kontrolluar për kalbëzim pas një dimri shumë të lagësht. Nëse qendra është e fortë dhe shfaq sytha, bima ka gjasa të rikuperohet mirë. Indet e buta dhe me erë të pakëndshme tregojnë dëmtim serioz të rrënjëve. Përmirësimi i kullimit është masa më e rëndësishme për të shmangur përsëritjen në dimrin pasues.