Dimërimi i lules së natës dhe ruajtja e zhardhokëve

Ardhja e vjeshtës sjell me vete nevojën për të ndryshuar strategjinë e përkujdesjes ndaj kësaj bime me origjinë tropikale. Me shkurtimin e ditëve dhe ftohjen e netëve, bima fillon natyrshëm të ngadalësojë proceset e saj vegjetative. Ky është sinjali i parë që tregon se zhardhokët po fillojnë të hyjnë në fazën e grumbullimit të rezervave për dimër. Kopshtari duhet të ndjekë këtë ritëm natyror duke pakësuar ujin dhe duke ndërprerë çdo lloj ushqimi artificial. Përgatitja e duhur garanton që zhardhoku të mbijetojë pa probleme gjatë muajve të ftohtë.

Ngrica e parë e vjeshtës zakonisht shkatërron pjesën mbitokësore të bimës, duke i kthyer gjethet dhe kërcejtë në ngjyrë të errët. Mos u shqetësoni nga kjo pamje, pasi kjo është një pjesë normale e ciklit jetësor të saj në klimat tona. Në fakt, rekomandohet të prisni këtë ngricë të parë përpara se të filloni procesin e nxjerrjes së rrënjëve nga toka. Ky shok i lehtë termik stimulon zhardhokun të mbyllet plotësisht dhe të hyjë në gjumë.

Përpara se të filloni punën fizike, përgatitni mjetet e nevojshme si gërshërët e krasitjes, lopatën dhe kutitë e ruajtjes. Veglat duhet të jenë të pastra dhe të mprehta për të bërë prerje të pastra pa dëmtuar indet e gjalla. Gjithashtu, zgjidhni një ditë të thatë dhe me diell për të kryer këtë proces në kopsht. Toka e tharë lehtëson shumë largimin e dheut rreth sistemit rrënjor pa shkaktuar thyerje.

Nëse jeton në një zonë ku dimri është jashtëzakonisht i butë dhe toka nuk ngrin kurrë, mund t’i lini zhardhokët në tokë. Megjithatë, kjo kërkon krijimin e një shtrese mbrojtëse shumë të trashë me gjethe të thata dhe plastmas sipër saj. Kjo shtresë mbron zhardhokun nga lagështia e tepërt e dimrit, e cila është po aq e rrezikshme sa edhe i ftohti. Për pjesën më të madhe të zonave, nxjerrja mbetet metoda më e sigurt.

Nxjerrja e sigurt e zhardhokëve nga toka

Procesi i gërmimit duhet të bëhet me kujdes maksimal për të mos plagosur zhardhokët që ndodhen nën sipërfaqe. Filloni duke prerë kërcejtë e zbutur nga ngrica në një lartësi prej rreth dhjetë centimetrash mbi nivelin e tokës. Kjo pjesë e mbetur e kërcellit do të shërbejë si një “dorezë” e dobishme për të lëvizur zhardhokun pa e prekur direkt atë. Mos e tërhiqni kurrë bimën me forcë nga kërcejtë përpara se të keni liruar tokën rreth saj.

Gërmoni një kanal rrethor rreth bimës në një distancë prej të paktën tridhjetë centimetrash nga kërcelli qendror. Përdorimi i një piruni të madh kopshtarie është shpesh më i sigurt se lopata, pasi redukton rrezikun e prerjes së zhardhokëve. Ngrini me kujdes balotën e dheut nga poshtë duke përdorur parimin e levës me mjetin tuaj. Nxjerrja duhet të bëhet me lëvizje të ngasura mirë dhe pa nxitim.

Pasi ta keni nxjerrë zhardhokun mbi sipërfaqe, hiqni me dorë pjesët e mëdha të dheut që kanë mbetur të kapura pas tij. Mos përdorni ujë për të larë zhardhokët, pasi lagështia e tepërt në këtë fazë rrit rrezikun e kalbëzimit gjatë dimrit. Thjesht lërini ato të thahen në hije për disa orë në mënyrë që dheu i mbetur të bjerë vetë. Çdo zhardhok i dëmtuar duhet të ndahet nga të shëndetshmit menjëherë.

Inspektoni me kujdes të gjithë masën rrënjore për të parë nëse ka prani të dëmtuesve apo shenja të kalbjes së brendshme. Pjesët e buta apo të prekura nga myku duhet të priten me një thikë të dezinfektuar deri në indin e shëndetshëm. Plagët e prera mund të lyhen me pluhur qymyri ose squfuri për të parandaluar infeksionet e ardhshme. Kjo fazë e kontrollit të cilësisë vendos suksesin e dimërimit.

Kushtet e ruajtjes gjatë dimrit

Mjedisi ku zhardhokët do të kalojnë dimrin duhet të plotësojë disa kushte strikte të temperaturës dhe lagështisë. Temperatura optimale duhet të mbahet vazhdimisht midis pesë dhe dhjetë gradë Celsius gjatë gjithë muajve. Nëse mjedisi është shumë i ngrohtë, zhardhokët do të fillojnë të mbijnë para kohe dhe do të harxhojnë energjitë e tyre. Nëse temperatura bie nën zero, uji brenda qelizave do të ngrijë dhe do të shkatërrojë zhardhokun.

Një bodrum i errët, një garazh i izoluar mirë ose një qilar i freskët janë mjediset ideale për këtë qëllim. Vendosini zhardhokët në kuti kartoni ose druri të mbushura me tallash të thatë, torfë ose rërë të pastër. Ky material mbushës ndihmon në izolimin termic dhe rregullon lagështinë rreth zhardhokëve në mënyrë natyrale. Mos i mbyllni kutitë hermetikisht, pasi ajri duhet të qarkullojë lehtë.

Gjatë dimrit, është e rëndësishme që të kontrolloni gjendjen e zhardhokëve të paktën një herë në muaj. Nëse vëreni se zhardhokët po rrudhosen shumë, kjo tregon se mjedisi është shumë i thatë dhe ata po humbasin ujë. Në këtë rast, mund të spërkatni lehtë materialin mbushës me pak ujë për të rikthyer lagështisë minimale. Nëse gjeni ndonjë zhardhok që ka filluar të kalbet, hiqeni menjëherë për të mos infektuar të tjerët.

Ruajtja e duhur gjatë dimrit kërkon një vëmendje të vazhdueshme dhe nuk duhet lënë pas dore pas mbylljes së kutive. Kjo fazë e qetësisë është jetike për rigjenerimin e plotë të forcave të bimës për sezonin e ardhshëm. Shumë kopshtarë humbasin bimët e tyre pikërisht gjatë dimrit për shkak të harresës dhe mungesës së kontrolleve. Mbajtja e mjedisit të pastër dhe të freskët garanton një zgjim të shkëlqyer në pranverë.

Rizgjimi i bimës në pranverë

Kur ditët fillojnë të ngrohen në muajin prill dhe rreziku i ngricave të rënda kalon, është koha për të filluar procesin e zgjimit. Nxjerrini zhardhokët nga kutitë e ruajtjes dhe inspektojini ata për herë të fundit përpara mbjelljes së re. Zhardhokët e shëndetshëm duhet të ndjehen të fortë dhe të rëndë në dorë, një shenjë që tregon se kanë ruajtur ujin. Së shpejti do të vëreni shfaqjen e sytheve të parë të vegjël në pjesën e sipërme.

Mund t’i vendosni zhardhokët në saksi me dhe të ngrohtë brenda shtëpisë nja dy javë përpara se t’i mbillni në kopsht. Kjo metodë e përshpejton rritjen e tyre dhe u jep një fillim të mbarë përpara se të dalin jashtë. Ujitni lehtë në fillim për të stimuluar rrënjët e reja të hollë pa shkaktuar mbytje të zhardhokut. Vendosini saksitë në një vend me dritë të bollshme natyrale.

Mbjellja përfundimtare në kopsht duhet të bëhet kur toka ka arritur një temperaturë konstante prej të paktën dymbëdhjetë gradësh. Përgatitni gropat e reja sipas rregullave të mësipërme dhe vendosni zhardhokët me sythe të drejtuara lart. Mbulojeni me dhe të pasur dhe shtypeni lehtë rreth zonës së rritjes së re. Një ujitje e bollshme në këtë moment shënon fillimin zyrtar të sezonit të ri.

Rizgjimi i bimës nga zhardhoku ofron një rritje shumë më të shpejtë në krahasim me mbjelljen nga fara. Brenda pak javësh, do të kesh një shkurre të madhe dhe të harlisur të gatshme për të lulëzuar sërish. Ky cikël i bukur i dimërimit dhe zgjimit tregon forcën e vërtetë të përshtatjes së natyrës në kopshtin tënd. Punë e bërë me profesionalizëm sjell gjithmonë kënaqësi të mëdha estetike.