Dimërimi i krizantemës shumëngjyrëshe

Dimërimi i kësaj bime kërkon një planifikim të mirë pasi ajo nuk është rezistente ndaj temperaturave nën zero gradë Celsius. Meqenëse kjo lule rritet zakonisht si vjetore në shumë klima, mbledhja e farave është mënyra më e sigurt për ta pasur atë përsëri. Megjithatë, ka teknika që lejojnë ruajtjen e bimës mëmë nëse i siguron një mjedis të mbrojtur nga acari. Përgatitja për dimrin fillon shumë përpara se të shfaqen ngricat e para të vjeshtës së vonë.

Hapi i parë në përgatitjen për dimërim është reduktimi gradual i ujitjes dhe ndalimi i plotë i plehërimit në fund të verës. Kjo i sinjalizon bimës se periudha e rritjes aktive ka përfunduar dhe është koha për të hyrë në fazën e qetësisë. Gjethet do të fillojnë të zverdhen natyrshëm, gjë që është një proces normal i tërheqjes së ushqyesve drejt pjesëve qendrore. Mos u tundo ta ujitësh shumë në këtë fazë, pasi lagështia e tepërt në të ftohtë shkakton kalbje.

Nëse bima është mbjellë në tokë, mund të zgjedhësh ta zhvendosësh në një vazo për ta futur brenda shtëpisë ose në një serë. Kjo duhet të bëhet me kujdes për të marrë sa më shumë nga sistemi rrënjor pa e dëmtuar atë shumë. Vazoja duhet të ketë vrima të mira drenazhimi dhe dheu duhet të jetë i lehtë dhe i ajrosur mirë. Ky proces duhet të përfundojë përpara se temperaturat e natës të bien në mënyrë të ndjeshme.

Për ata që jetojnë në zona me dimër shumë të butë, mund të mjaftojë një mbrojtje e thjeshtë në vendin ku është mbjellë bima. Megjithatë, për shumicën e kopshtarëve, dimërimi është një sfidë që kërkon lëvizjen e bimëve në ambiente të mbrojtura. Rëndësia e këtij procesi qëndron në ruajtjen e gjallërisë së bimës për një lulëzim më të shpejtë pranverën tjetër. Me pak përkushtim, ti mund ta shndërrosh këtë lule vjetore në një shoqëruese shumëvjeçare të kopshtit tënd.

Përgatitja për uljen e temperaturave

Ndërsa ditët fillojnë të shkurtohen, vëzhgo parashikimin e motit për të mos u zënë në befasi nga një ngricë e papritur. Ngrica e parë mund të jetë vdekjeprurëse për indet e buta të kësaj luleje shumëngjyrëshe. Është mirë t’i kesh gati materialet mbrojtëse si pëlhurat e kopshtarisë ose çarçafët e vjetër për mbulim të përkohshëm. Këto mbulesa duhet të vendosen në mbrëmje dhe të hiqen në mëngjes kur temperaturat të rriten përsëri.

Prerja e bimës përpara dimërimit ndihmon në menaxhimin e saj më të lehtë në hapësira të kufizuara. Mund ta shkurtosh kërcellin deri në rreth 10-15 centimetra mbi nivelin e tokës pas lulëzimit të fundit. Hiq të gjitha gjethet e mbetura që mund të mbartin dëmtues ose spore kërpudhash gjatë dimrit. Ky pastrim radikal redukton sipërfaqen e avullimit dhe e ndihmon bimën të fokusohet në mbijetesën e rrënjëve.

Nëse zgjedh t’i mbash bimët në një bodrum ose garazh, sigurohu që vendi të jetë i freskët por jo i ngrirë. Temperatura ideale për ruajtjen gjatë dimrit luhatet midis 5 dhe 10 gradë Celsius. Në këto kushte, proceset metabolike të bimës ngadalësohen në minimum, duke kursyer energjinë e saj të brendshme. Kontrollohu periodikisht bimët për të parë nëse dheu është tharë plotësisht, por ujite vetëm shumë pak.

Drita nuk është shumë e rëndësishme gjatë fazës së qetësisë totale nëse bima nuk ka gjethe të gjelbra. Megjithatë, një dritare e vogël mund të ndihmojë në ruajtjen e një cikli natyral të dritës dhe errësirës. Shmang vendet pranë burimeve të nxehtësisë si radiatorët, pasi ajri i thatë mund të thajë rrënjët shumë shpejt. Një ambient me lagështi mesatare është më i përshtatshëm për të mbajtur rrënjët e gjalla deri në pranverë.

Mbrojtja e rrënjëve me mulçerim

Nëse vendos ta lësh bimën jashtë në një zonë relativisht të mbrojtur, mulçerimi i trashë është absolutisht i domosdoshëm. Përdor një shtresë prej të paktën 10-15 centimetrash me kashtë, gjethe të thara apo tallash rreth bazës. Kjo shtresë vepron si një izolator termik që mbron rrënjët nga ngrirja dhe shkrirja e vazhdueshme e tokës. Kjo luhatje e temperaturës është shpesh më e dëmshme për bimën se sa vetë i ftohti konstant.

Mbulimi i tokës duhet të bëhet pasi toka të ketë filluar të ftohet, por përpara se të ngrijë plotësisht. Nëse e vendos mulçin shumë herët, mund të krijosh një ambient të ngrohtë dhe të lagësht që tërheq brejtësit. Miut dhe volit i pëlqen të fshihen nën mulç dhe mund të hanë rrënjët e lules tënde gjatë dimrit. Kontrollo zonën herë pas here për të parë nëse ka shenja të këtyre vizitorëve të padëshiruar.

Një tjetër avantazh i mulçerimit është se ai parandalon erozionin e tokës nga erërat e forta dhe shirat e dimrit. Ai mban strukturën e tokës të paprekur dhe pasuron atë me lëndë organike ndërsa dekompozohet gradualisht. Në pranverë, kjo shtresë mund të largohet lehtësisht për të lejuar tokën të ngrohet dhe fidanët e rinj të mbijnë. Është një metodë e thjeshtë, e lirë dhe shumë efektive për mbrojtjen e kopshtit tënd.

Mund të përdorësh edhe degë pishash sipas mulçit për të mbajtur atë në vend dhe për të shtuar një shtresë tjetër izolimi. Degët e pishës lejojnë qarkullimin e ajrit duke parandaluar kalbjen nën shtresat e lagështa të gjetheve. Kjo teknikë përdoret shpesh nga kopshtarët profesionistë për të mbrojtur bimët më delikate gjatë muajve më të vështirë. Bukuria e kësaj metode është se përdor materiale natyrale që ke tashmë në dispozicion.

Ruajtja e farave për vitin tjetër

Për shumë kopshtarë, mënyra më e sigurt dhe më pak stresuese e dimërimit është mbledhja dhe ruajtja e farave. Kjo garanton që edhe nëse bima mëmë nuk mbijeton, ti do të kesh pasardhësit e saj gati për pranverë. Farat e kësaj luleje janë shumë rezistente dhe mund të ruhen me sukses për disa vite nëse mbahen siç duhet. Ky proces të jep gjithashtu mundësinë të rritësh numrin e bimëve në kopsht pa asnjë kosto shtesë.

Sigurohu që farat të jenë plotësisht të thara përpara se t’i mbyllësh në ambalazhet e tyre të ruajtjes. Lagështia e mbetur është armiku numër një i farave, pasi mund të shkaktojë mykjen e tyre brenda pak javësh. Mund t’i lësh farat në një pjatë letre në një vend të thatë brenda shtëpisë për disa ditë. Pasi të jesh i sigurt se janë të thara, mund t’i vendosësh në një vazo qelqi ose në zarfe letre.

Ruajtja e farave në një vend të freskët dhe të errët ndihmon në ruajtjen e normës së tyre të mbirjes. Disa kopshtarë madje i mbajnë farat në frigorifer, por kjo kërkon që ato të jenë të mbyllura hermetikisht. Shënimi i saktë i varietetit dhe i vitit të mbledhjes është një zakon i mirë që do të të kursejë konfuzionin më vonë. Është gjithmonë kënaqësi të hapësh kutinë e farave në fund të dimrit dhe të planifikosh kopshtin e ri.

Mund të testosh fuqinë mbirëse të farave të tua përpara se t’i mbjellësh në shkallë të gjerë në pranverë. Vendos dhjetë fara midis dy shtresave të lagështa të letrës thithëse dhe shiko sa prej tyre mbijnë pas dy javësh. Nëse më shumë se shtatë fara mbijnë, cilësia e tyre është shumë e mirë dhe mund të vazhdosh me mbjelljen. Ky test i thjeshtë të tregon nëse procesi i ruajtjes gjatë dimrit ka qenë i suksesshëm.

Kujdesi në ambiente të mbrojtura

Nëse bima po dimëron në një serë, duhet të kesh kujdes me ventilimin gjatë ditëve me diell. Edhe në mes të dimrit, dielli mund ta rrisë temperaturën brenda serës deri në nivele që mund ta zgjojnë bimën parakohe. Hapja e dritareve për pak kohë ndihmon në rregullimin e temperaturës dhe freskimin e ajrit. Një bimë që zgjohet në mes të dimrit do të jetë e dobët dhe do të ketë vështirësi të mbijetojë më pas.

Ujitja në ambiente të mbyllura duhet të jetë shumë e kufizuar, vetëm aq sa për të mos lejuar tharjen totale të rrënjëve. Përdor ujë në temperaturë ambienti për të mos shkaktuar asnjë stres termik te bimët në qetësi. Kontrollo vazhdimisht për praninë e dëmtuesve si merimangat e kuqe që pëlqejnë ajrin e thatë të serave. Nëse dallon ndonjë problem, trajtoje menjëherë përpara se të përhapet te bimët e tjera që dimërojnë aty.

Në fund të dimrit, kur ditët fillojnë të zgjaten, mund ta lëvizësh bimën në një vend më të ngrohtë dhe me më shumë dritë. Ky është momenti për të filluar ujitjen pak më shpesh dhe për të parë shenjat e para të rritjes së re. Nëse bima ka mbijetuar mirë, do të shohësh filiza të vegjël të gjelbër që dalin nga kërcelli ose baza. Ky është një moment shumë emocionues për çdo kopshtar pas muajve të gjatë të ftohtë.

Rimbjellja në kopsht duhet të bëhet vetëm pasi të jesh absolutisht i sigurt se nuk do të ketë më ngrica. Përshtatja e bimës me ambientin e jashtëm duhet të bëhet përsëri në mënyrë graduale siç bëhet me fidanët e rinj. Një bimë që ka dimëruar me sukses do të lulëzojë shumë më herët dhe do të jetë më e madhe se ato të rritura nga farat e sapombjella. Ky sukses është dëshmia e përkushtimit dhe kujdesit tënd gjatë gjithë vitit.