Το νερομαρούλι δεν χρειάζεται κλάδεμα με την κλασική έννοια, επειδή δεν σχηματίζει ξυλώδεις βλαστούς ή κόμη που απαιτεί διαμόρφωση. Η συντήρησή του περιλαμβάνει κυρίως την αφαίρεση φθαρμένων φύλλων, τη μείωση πολύ μακριών ριζών όταν είναι απαραίτητο και τον διαχωρισμό των παραφυάδων. Οι σωστές τομές περιορίζουν την αποσύνθεση και διατηρούν ελεύθερη την επιφάνεια του νερού. Οι υπερβολικές επεμβάσεις, αντίθετα, εξασθενούν το φυτό και αυξάνουν τον κίνδυνο μολύνσεων.

Αφαίρεση παλαιών και κατεστραμμένων φύλλων

Τα παλαιότερα φύλλα βρίσκονται στην εξωτερική περιφέρεια της ροζέτας και σταδιακά κιτρινίζουν. Η αφαίρεσή τους γίνεται όταν αρχίσουν να μαλακώνουν, να βυθίζονται ή να αποσυντίθενται. Ένα φύλλο που παραμένει σταθερό και έχει μόνο μικρή ξηρή άκρη δεν χρειάζεται άμεσο κόψιμο. Το φυτό μπορεί ακόμη να μεταφέρει από αυτό χρήσιμα θρεπτικά στοιχεία.

Η κοπή πραγματοποιείται κοντά στη βάση του φύλλου, χωρίς να τραυματίζεται το κεντρικό σημείο ανάπτυξης. Χρησιμοποιείται καθαρό, κοφτερό ψαλίδι ώστε η τομή να είναι λεία. Το τράβηγμα με δύναμη μπορεί να σκίσει βαθύτερους ιστούς και να ανοίξει δίοδο για σήψη. Η ροζέτα κρατιέται απαλά από τη βάση και όχι από τις ρίζες.

Τα μαλακά ή υδατώδη φύλλα απομακρύνονται αμέσως, επειδή αποσυντίθενται γρήγορα στο νερό. Τα υπολείμματα δεν πρέπει να μένουν ανάμεσα στις ρίζες ή να βυθίζονται στον πυθμένα. Η οργανική ύλη αυξάνει την κατανάλωση οξυγόνου και επιβαρύνει τη φίλτρανση. Ένα λεπτό δίχτυ βοηθά στη συλλογή των μικρών τμημάτων.

Μετά την αφαίρεση παρακολουθείται το κέντρο της ροζέτας για νέα ανάπτυξη. Αν τα νέα φύλλα εμφανίζονται καθαρά και σταθερά, δεν απαιτείται άλλη επέμβαση. Η συνεχής αφαίρεση φύλλων χωρίς διόρθωση της αρχικής αιτίας δεν λύνει το πρόβλημα. Χρειάζεται έλεγχος της θερμοκρασίας, του φωτισμού και της ποιότητας του νερού.

Κλάδεμα ριζών και διαχωρισμός παραφυάδων

Οι ρίζες μπορούν να γίνουν πολύ μακριές σε θρεπτικό και ήρεμο νερό. Συνήθως δεν υπάρχει λόγος να μειωθούν, επειδή αποτελούν το κύριο όργανο απορρόφησης και καταφύγιο μικρών οργανισμών. Το κλάδεμα εξετάζεται όταν μπλέκονται σε φίλτρα, παγιδεύουν υπερβολική λάσπη ή περιορίζουν τη λειτουργία του συστήματος. Ακόμη και τότε πρέπει να παραμένει σημαντικό μέρος του ριζικού συστήματος.

Οι ρίζες κόβονται ομοιόμορφα με καθαρό ψαλίδι και όχι με τράβηγμα. Η αφαίρεση δεν πρέπει να ξεπερνά μεγάλο ποσοστό σε μία μόνο επέμβαση. Οι πολύ δραστικές τομές μειώνουν απότομα την πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων και προκαλούν πτώση φύλλων. Είναι ασφαλέστερο να γίνονται μικρότερες διορθώσεις σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Οι παραφυάδες διαχωρίζονται όταν έχουν σχηματίσει αρκετά φύλλα και δικές τους ρίζες. Ο λεπτός συνδετικός βλαστός κόβεται ανάμεσα στη μητρική και στη νεαρή ροζέτα. Η τομή γίνεται χωρίς να πιέζονται τα φύλλα ή να βυθίζεται το κέντρο. Τα πολύ μικρά φυτά παραμένουν συνδεδεμένα λίγο περισσότερο ώστε να ενισχυθούν.

Ο διαχωρισμός είναι χρήσιμος και για τον έλεγχο της πυκνότητας στην επιφάνεια. Όταν οι ροζέτες αλληλεπικαλύπτονται, αυξάνεται η υγρασία και περιορίζεται ο φωτισμός των μικρότερων φυτών. Η διατήρηση των πιο υγιών παραφυάδων βελτιώνει τη συνολική ποιότητα του πληθυσμού. Τα πλεονάζοντα φυτά απορρίπτονται υπεύθυνα και δεν απελευθερώνονται σε φυσικά νερά.

Χρόνος επέμβασης και φροντίδα μετά το κλάδεμα

Η καλύτερη περίοδος για πιο εκτεταμένη αραίωση είναι όταν το φυτό αναπτύσσεται ενεργά και το νερό είναι ζεστό. Τότε οι τομές επουλώνονται γρηγορότερα και σχηματίζονται νέες ρίζες. Κατά τον χειμώνα ή σε ψυχρό νερό περιορίζονται μόνο οι απολύτως απαραίτητες αφαιρέσεις. Η αργή ανάπτυξη δεν επιτρέπει γρήγορη αναπλήρωση των χαμένων ιστών.

Οι εργασίες γίνονται κατά προτίμηση σε ήπια θερμοκρασία και όχι κάτω από έντονο μεσημεριανό ήλιο. Τα φυτά που μένουν έξω από το νερό αφυδατώνονται γρήγορα, ιδιαίτερα στις ρίζες. Όλα τα εργαλεία και τα δοχεία προετοιμάζονται πριν αρχίσει η διαδικασία. Έτσι μειώνεται ο χρόνος χειρισμού και το μηχανικό στρες.

Μετά το κλάδεμα, οι ροζέτες τοποθετούνται σε ήρεμη περιοχή με καθαρό νερό. Η έντονη λίπανση αμέσως μετά δεν είναι απαραίτητη και μπορεί να ερεθίσει τις φρεσκοκομμένες ρίζες. Για λίγες ημέρες παρακολουθούνται η σταθερότητα των φύλλων και η εμφάνιση νέων ριζών. Η καλή ανάκαμψη φαίνεται από τη συνέχιση της ανάπτυξης στο κέντρο.

Τα εργαλεία καθαρίζονται μετά τη χρήση, ιδιαίτερα αν αφαιρέθηκαν σαπισμένα τμήματα. Τα φυτικά υπολείμματα συλλέγονται και δεν αφήνονται κοντά σε αποστραγγιστικά κανάλια ή φυσικούς υδάτινους χώρους. Η συστηματική, ήπια αραίωση είναι προτιμότερη από μια σπάνια και πολύ δραστική επέμβαση. Με αυτή την πρακτική το νερομαρούλι διατηρείται υγιές, ελεγχόμενο και αισθητικά ισορροπημένο.